Hiện nay, cuộc cách mạng 4.0 đang phát triển mạnh mẽ, tác động đến hoạt động và sinh hoạt của con người. Trong xu hướng đó, nhu cầu tìm hiểu, khám phá thế giới thông qua đọc sách cũng không còn thuần túy, truyền thống mà dần thay đổi với các hình thức như đọc sách trên nền tảng công nghệ.
Ngoài cách đọc sách truyền thống, các em học sinh Trường THPT Hoàng Văn Thụ, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái, còn sử dụng các thiết bị thông minh để tra cứu, tìm đọc thêm các tài liệu. Ảnh: Việt Dũng - TTXVN
Em Đỗ Hà My, học sinh lớp 10A1, Trường Trung học Phổ thông Hoàng Văn Thụ, huyện Lục Yên (tỉnh Yên Bái) cho biết em rất thích học tiếng Anh. Em thường tận dụng ưu thế của công nghệ để tìm kiếm tài liệu học tập. Theo Hà My, sách điện tử có nhiều lợi ích như có thể tra cứu ngay trong lúc đọc, dễ dàng tìm hiểu những từ chưa biết.
Hiện nay, nhu cầu khai thác, lưu trữ và tìm kiếm nguồn tài liệu của giáo viên, học sinh ngày càng cao. Mặt khác, việc ứng dụng các phần mềm và sử dụng sản phẩm công nghệ hiện đại giúp học sinh có thể đọc sách ở bất cứ thời điểm nào, bất cứ nơi đâu. Do đó, Trường Trung học Phổ thông Hoàng Văn Thụ, huyện Lục Yên đặc biệt quan tâm khơi dậy lòng ham mê đọc sách, hình thành thói quen đọc sách cho học sinh thông qua việc hướng dẫn cho các em kỹ năng khai thác tài liệu trên thư viện điện tử và sử dụng thông tin trên mạng internet.
Các em học sinh Trường THPT chuyên Nguyễn Tất Thành, tỉnh Yên Bái có thể dễ dàng tra cứu tài liệu học tập từ trang thư viện số của Thư viện tỉnh. Ảnh: Việt Dũng - TTXVN
Thầy giáo Trần Việt Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học Phổ thông Hoàng Văn Thụ cho biết, nhà trường hướng dẫn học sinh khai thác nhiều phần mềm như Ebook, vnthuquan và đọc tác phẩm văn học, sách tham khảo trên các trang mạng xã hội. Hầu hết các tác phẩm lớn đều được mã hóa lên trang mạng xã hội, do đó học sinh có thể khai thác thông tin rất nhanh chỉ cần có mạng Internet và thiết bị thông minh. Nhà trường coi đây là điểm nhấn chuyển đối số trong công tác giảng dạy, học tập, nghiên cứu của cán bộ giáo viên và học sinh, giúp các em tiếp cận nguồn tri thức phong phú hơn.
Để làm tốt nhiệm vụ phục vụ bạn đọc và phát triển văn hóa đọc, đáp ứng nhu cầu của độc giả thời đại công nghệ số, Thư viện tỉnh Yên Bái đã áp dụng công nghệ thông tin, xây dựng, phát triển nền tảng số, đồng thời tích hợp, kết nối, liên thông, xây dựng dữ liệu mở để người dân, cộng đồng, doanh nghiệp cùng tham gia.
Chị Bùi Thị Dịu, cán bộ Phòng Công tác bạn đọc, Thư viện tỉnh Yên Bái hàng ngày có nhiệm vụ scan, cắt, xử lý và đưa lên trang web khoảng 300 trang sách, tài liệu. Đây là một phần trong công tác số hóa tài liệu của Thư viện tỉnh. Theo chị Bùi Thị Dịu, những tài liệu được đăng lên trang web của thư viện giúp bạn đọc ở xa có thể tiếp cận với thông tin, tài liệu mình cần thông qua thiết bị điện tử, không gian mạng và thư viện số.
Bà Đồng Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Thư viện tỉnh Yên Bái cho biết, việc tạo lập tài liệu số, các bộ sưu tập tài liệu điện tử là giải pháp đáp ứng một phần nhu cầu đọc tài liệu theo xu hướng hiện đại. Hơn 10 năm qua, thông qua các chương trình số hóa tài liệu, trang Thư viện số của Thư viện tỉnh Yên Bái tại địa chỉ http://sohoa.thuvientinhyenbai.gov.vn đã xây dựng bộ sưu tập số, tài liệu cổ, tài liệu về địa phương, tài liệu phục vụ giáo viên và học sinh các cấp học.
Trường Trung học Phổ thông chuyên Nguyễn Tất Thành là một trong 12 trường học trong toàn tỉnh đăng ký chia sẻ dữ liệu thư viện số với Thư viện tỉnh. Từ tài khoản đăng ký, thư viện nhà trường được tích hợp, kết nối, liên thông, chia sẻ cơ sở dữ liệu, trao đổi tài nguyên thông tin số, đáp ứng tối đa nhu cầu học tập, nghiên cứu của giáo viên, học sinh.
Em Lê Thục Anh, học sinh Trường Trung học Phổ thông chuyên Nguyễn Tất Thành cho biết, em rất thích đọc các tác phẩm văn học nổi tiếng, dù ở nhà hay ở trường, chỉ cần có internet, chúng em có thể truy cập nguồn tài liệu phong phú, đặc biệt trên trang thư viện số của Thư viện tỉnh có nhiều tài liệu để lựa chọn kể cả lý luận văn học và lý luận xã hội.
Trong thời đại công nghệ số, mỗi người dân đều là những "công dân số”. Bản chất của việc đọc sách là trau dồi kiến thức, nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp cảm xúc. Do đó, dù tiếp cận bằng hình thức nào cũng cần đảm bảo phù hợp cho từng nhóm đối tượng và từng thời điểm, phục vụ mục đích cao nhất của văn hóa đọc là tiếp nhận thêm tri thức, nâng cao dân trí.
Có thể thấy, việc chia sẻ, lan tỏa kiến thức trên các nền tảng xã hội ngày càng được quan tâm và dần trở thành một xu hướng. Tuy nhiên, bên cạnh ưu điểm như cập nhật nhanh, lưu trữ tốt, nhiều người cũng đặt ra những lo ngại liên quan đến loại hình sách điện tử như ảnh hưởng tới sức khỏe nếu sử dụng thiết bị điện tử để đọc sách quá lâu hay chất lượng sách… Do đó, hãy lựa chọn cho mình cách thức đọc sách phù hợp, thoải mái và sử dụng chúng khoa học nhất.
Việt Dũng
