Các công trình giao thông trọng điểm có vai trò lớn trong hoàn thiện mạng lưới giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, tại tỉnh Đắk Lắk, một số công trình giao thông trọng điểm luôn trong tình trạng chậm tiến độ, thậm chí có công trình đã quá hạn thi công nhưng chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng.
Dự án trọng điểm triển khai “ì ạch”
Dự án đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh đoạn tránh phía Đông thành phố Buôn Ma Thuột (dự án đường tránh Đông) là công trình trọng điểm ở tỉnh Đắk Lắk do Bộ Giao thông vận tải quyết định đầu tư (nay là Bộ Xây dựng). Dự án dài hơn 39 km, khởi công năm 2020, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk (Ban A) làm chủ đầu tư.
Sau nhiều năm triển khai “ì ạch”, chậm tiến độ, dự án được điều chỉnh kéo dài thời gian thực hiện và tăng tổng mức đầu tư lên 1.841,095 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương (đội vốn gần 332 tỷ đồng, chủ yếu phục vụ giải phóng mặt bằng).
Theo kế hoạch, dự án phải cơ bản hoàn thành trong năm 2024, hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 30/6/2025 và hoàn thiện thủ tục bàn giao công trình đưa vào sử dụng trước ngày 31/12/2025.
Tuy nhiên, đến nay đã quá hạn (30/6/2025) nhưng dư án vẫn chưa hoàn tất khâu giải phóng mặt bằng và thi công xây dựng. Tính đến ngày 16/7, sản lượng thực hiện các gói thầu xây lắp của dự án đạt gần 85%; lũy kế giá trị giải ngân hơn 1.453/1.841 tỷ đồng, đạt gần 79% so với tổng vốn được bố trí.
Theo ghi nhận của phóng viên vào giữa tháng 7/2025, đoạn đầu tuyến từ Km0+00 đến Km0+113 của dự án vẫn chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng với 22 hộ dân sinh sống. Đoạn đường này ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân khi mùa mưa lầy lội, đầy ổ voi, ổ gà, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông; mùa khô thì bụi mù mịt.
Ngoài ra, tại mương dẫn số 02, lý trình Km13+203 đoạn qua xã Ea Knuếc bị vướng mặt bằng khoảng 120m của hai hộ dân đã phê duyệt phương án từ năm 2022 và năm 2023, đến nay các hộ gia đình vẫn chưa đồng thuận nhận tiền để bàn giao mặt bằng thi công.
Theo ông Nguyễn Tài Minh, Phó giám đốc Ban A, để đảm bảo mặt bằng thi công hoàn thành toàn bộ dự án, chủ đầu tư đã kiến nghị Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh và UBND xã Cuôr Đăng sớm hoàn thành việc giải phóng mặt bằng đối với đoạn đầu tuyến để phục vụ thi công. Đề nghị UBND xã Ea Knuếc sớm tổ chức cưỡng chế đối với hai hộ dân (tại mương dẫn số 02, lý trình Km13+203) để bàn giao mặt bằng thi công trong tháng 7/2025.
Dự án đường tránh Đông nhằm kết nối, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, củng cố thế trận bảo vệ an ninh, quốc phòng cho khu vực Tây Nguyên nói chung và tỉnh Đắk Lắk nói riêng. Quá trình triển khai dự án luôn nhận được sự quan tâm của các cơ quan Trung ương. Dù vậy, việc thực hiện dự án ở địa phương lại bị đội vốn và luôn trong tình trạng chậm tiến độ.
Trước thực tế trên, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) liên tục ban hành các văn bản đôn đốc, đề nghị tỉnh Đắk Lắk quyết liệt tháo gỡ khó khăn, đảm bảo tiến độ nhưng đến nay dự án vẫn chưa đạt kế hoạch đề ra. Đặc biệt, tại công văn số 3784/BXD-KTQLXD, ngày 21/5/2025, Bộ Xây dựng nêu rõ: Đề nghị tỉnh Đắk Lắk bàn giao toàn bộ mặt bằng cho dự án trước ngày 30/5/2025. Trong trường hợp tiếp tục chậm trễ, không đáp ứng yêu cầu để triển khai thực hiện hoàn thành dự án, Bộ Xây dựng đề nghị Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk xem xét xử lý trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có liên quan do tỉnh quản lý. Đồng thời Bộ Xây dựng sẽ xem xét khoanh vùng dự án để bàn giao cho địa phương quản lý và đầu tư hoàn thiện sau khi địa phương bố trí được nguồn kinh phí.
Dự án trọng điểm quốc gia liên tục chậm tiến độ
Mặc dù là công trình trọng điểm quốc gia, nhưng dự án thành phần 3, Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột liên tục chậm tiến độ so với cam kết hoàn thành trước ngày 30/8/2025.
Cụ thể, tổng giá trị thực hiện dự án đến ngày 2/7/2025, giá trị thực hiện xây lắp đạt 2.313/4.216 tỷ đồng (54,9% giá trị hợp đồng), chậm so với kế hoạch là 26%; đến ngày 14/7/2025, đạt 2.447/4.216 tỷ đồng (hơn 58% giá trị hợp đồng), chậm gần 28% so với kế hoạch.
Đáng lưu ý, tình trạng chậm tiến độ kéo dài từ đầu năm 2025 đến nay vẫn chưa được khắc phục mặc dù Trung ương lẫn địa phương liên tục tổ chức đoàn kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo để tháo gỡ khó khăn cho dự án.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk (Ban A - chủ đầu tư), nguyên nhân khách quan của tình trạng chậm tiến độ là do thời tiết mưa nhiều ảnh hưởng đến công tác thi công của nhà thầu; vật liệu xây dựng cát đá trên thị trường khan hiếm... làm ảnh hưởng đến kế hoạch, tiến độ thi công của dự án.
Nguyên nhân chủ quan là do thủ tục cấp, khai thác một số mỏ đất, đá kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ; một số nhà thầu chưa huy động tối đa máy móc, thiết bị nhân lực cũng như việc thực hiện thi công “3 ca, 4 kíp” theo cam kết… Một số vị trí mặt bằng còn vướng khi chưa di dời hạ tầng kỹ thuật; hệ thống điện dân sinh chưa được di dời ảnh hưởng đến tiến độ thi công.
Đại diện chủ đầu tư cho biết, để bù đắp tiến độ dự án đơn vị đã chỉ đạo các nhà thầu, Tư vấn giám sát và các đơn vị tham gia xây dựng tăng cường máy móc thiết bị, nhân lực khẩn trương thi công các hạng mục nhằm bảo đảm tiến độ; yêu cầu các đơn vị xây dựng phương án thi công phù hợp với điều kiện thời tiết bất lợi hiện nay, quyết tâm thực hiện mục tiêu hoàn thành dự án trong năm 2025 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, quá trình triển khai dự án mặc dù chủ đầu tư và các đơn vị thi công có cam kết tăng cường nhân lực, máy móc thiết bị thi công, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” nhưng vẫn chưa bù lại phần khối lượng bị chậm trước đó. Việc chậm tiến độ làm tăng nguy cơ dự án không hoàn thành theo kế hoạch đã đề ra.
Trước thực trạng triển khai các dự án giao thông trọng điểm tại Đắk Lắk, ngày 17/7, Đoàn công tác của UBND tỉnh Đắk Lắk do ông Trương Công Thái, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đã kiểm tra thực tế tình hình triển khai, thi công các dự án giao thông trọng điểm trên.
Đối với những vướng mắc liên quan đến dự án đường tránh Đông, ông Trương Công Thái yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh phối hợp với UBND xã Cuôr Đăng sớm tổ chức lập và trình phê duyệt các phương án bồi thường hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất của các hộ dân (đoạn đầu tuyến), làm cơ sở pháp lý để chi trả đền bù nhanh chóng, minh bạch cho người dân. Ngay khi có mặt bằng, yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo nhà thầu huy động tối đa máy móc, thiết bị, nhân lực, tổ chức các mũi thi công đồng loạt để hoàn thành dự án.
Đối với dự án thành phần 3, Cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Công Thái yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan và UBND các xã có tuyến cao tốc đi qua để đẩy nhanh tiến độ di dời hạ tầng kỹ thuật, đường điện dân sinh… và giải quyết dứt điểm các vấn đề liên quan đến mặt bằng dự án.
Theo ông Trương Công Thái, trong thời gian tới UBND tỉnh sẽ làm việc trực tiếp với chủ đầu tư, các sở, ngành và đơn vị liên quan nhằm tháo gỡ những khó khăn liên quan đến các dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn tỉnh, nhất là những vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, thi công trên công trường. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo tiến độ các dự án theo đúng kế hoạch, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đắk Lắk./.
