Trong khuôn khổ của dự án, InterArts Agency đã mang đến sự kiện trải nghiệm làm giày Giáy tại Hà Nội vào ngày 28/11. Tại đây, người tham dự không chỉ được học kỹ thuật thêu giày của người Giáy mà còn được thỏa sức thể hiện dấu ấn cá nhân qua loại hình thủ công truyền thống này. Từ việc thêu tên, sáng tạo họa tiết riêng đến tạo nên những chiếc móc khóa mini mang dáng giày Giáy độc bản, mỗi người đều có thể trở thành một người thợ, kể câu chuyện văn hóa theo cách của riêng mình. Những sản phẩm nhỏ bé ấy là sự giao hòa tinh tế giữa bàn tay khéo léo của người Giáy và cá tính sáng tạo của giới trẻ đô thị.
Nghề làm giày truyền thống của người Giáy đang đối diện với nhiều thách thức khi số lượng nghệ nhân nắm giữ bí quyết nghề hiện chỉ còn lại một phần ba so với trước đây.
Những đôi giày tinh xảo được hoàn thiện bởi bàn tay khéo léo của người Giáy.
Thực tế cho thấy, nghề làm giày truyền thống của người Giáy đang đối diện với nhiều thách thức khi số lượng nghệ nhân nắm giữ bí quyết nghề hiện chỉ còn lại một phần ba so với trước đây. Phần lớn những người thợ lành nghề đều đã cao tuổi, trong khi lớp trẻ tại địa phương lại không mấy mặn mà tiếp nối do quy trình chế tác đòi hỏi sự tỉ mỉ và thời gian dài. Thêm vào đó, xu hướng sử dụng giày công nghiệp chiếm tới 80% trong cộng đồng người trẻ đã đẩy các kỹ thuật dệt, cắt, khâu tinh xảo đứng trước nguy cơ thất truyền.
Nhận thấy thực trạng đáng lo ngại này, dự án truyền thông “Dáng giày nét Giáy” đã được triển khai như một nỗ lực cấp thiết nhằm kể lại câu chuyện về đôi giày, vật phẩm biểu tượng cho hành trình cuộc đời, tình thân và bản sắc của người Giáy qua lăng kính sáng tạo của người trẻ. Chia sẻ về ý nghĩa của dự án, đại diện nhóm InterArts, chị Bùi Quỳnh Hương cho biết nhóm tin tưởng rằng mỗi đôi giày không chỉ mang giá trị vật chất mà còn chứa đựng tinh thần và lịch sử cộng đồng. Dự án là cách để nhóm người trẻ các bạn đóng góp một phần nhỏ bé vào công cuộc gìn giữ di sản Việt.
Thành quả người tham gia tự tay tạo nên, mang đậm âm hưởng dân tộc Giáy.
Trải nghiệm làm giày thủ công cùng người Giáy tại thôn Lài Cò, xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang.
Về phía cộng đồng địa phương, bà Lý Thị Dìn, một nghệ nhân người Giáy tại xã Đồng Văn, cũng bày tỏ niềm phấn khởi khi chứng kiến sự quan tâm của lớp trẻ đối với nghề truyền thống. Bà hy vọng thông qua những hoạt động thực tế như trải nghiệm ngày hôm nay, công chúng sẽ thêm thấu hiểu và dành tình yêu sâu sắc hơn cho nghề làm giày, một công việc vốn là mảnh ghép không thể thiếu trong bản sắc văn hoá dân tộc Giáy.
Trước đó, dự án đã tổ chức workshop “Trải nghiệm làm giày thủ công cùng người Giáy” vào ngày 16/11/2025 tại thôn Lài Cò, xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Tại đây, những người tham dự không chỉ được gặp gỡ, lắng nghe câu chuyện đời, chuyện nghề từ các nghệ nhân bản địa mà còn trực tiếp khám phá từng công đoạn công phu để làm nên một đôi giày, mang lại những trải nghiệm văn hoá thú vị cho người tham gia.
Không đơn thuần là một dự án truyền thông, “Dáng giày nét Giáy” chứng minh rằng di sản không hề lỗi thời nếu được đặt đúng ngữ cảnh và khai thác bằng tư duy sáng tạo. Việc kết hợp nghiên cứu văn hóa với các hình thức trải nghiệm nghệ thuật đã mở ra một hướng đi bền vững, giúp những giá trị truyền thống tiếp cận gần gũi hơn với công chúng. Không chỉ dừng lại ở các sản phẩm thủ công hoàn thiện, dự án còn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ, thúc đẩy cộng đồng cùng chung tay gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc Việt Nam trước làn sóng toàn cầu hóa.
