Di tích cấp quốc gia đặc biệt Cụm tượng đài Kéo Pháo bị phá vỡ cảnh quan nghiêm trọng

Di tích cấp quốc gia đặc biệt Cụm tượng đài Kéo Pháo bị phá vỡ cảnh quan nghiêm trọng
Các hộ dân làm nhà ngay sau cụm di tích. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Các hộ dân làm nhà ngay sau cụm di tích. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN

Gần 1 tháng qua, dư luận bất bình trước sự việc 2 hộ gia đình trên địa bàn đã xây dựng nhà sàn để ở và các công trình phụ trợ, khu chăn nuôi gia súc, gia cầm cách di tích khoảng 60m. Việc làm này đã phá vỡ cảnh quan thiên nhiên, thẩm mỹ của cụm công trình di tích và có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường sinh thái khu vực xung quanh.

Qua quá trình tìm hiểu, xác minh của phóng viên TTXVN, chủ nhân hai căn nhà trên là chị Lường Thị Minh (sinh năm 1982) và anh Lường Văn Minh (sinh năm 1983), đều trú tại bản Nà Nhạn 1, xã Nà Nhạn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Để có được diện tích mặt bằng dựng nhà sàn truyền thống của dân tộc Thái và làm các công trình phụ trợ, khu chăn nuôi gia súc, gia cầm ở vị trí sau di tích Tượng đài Kéo Pháo, công việc san ủi đất đồi đều được 2 hộ thực hiện thủ công với các vật dụng thô sơ, có sự giúp sức của nhiều người dân ở bản Nà Nhạn 1 trong thời gian gần 1 tháng. Việc dựng nhà sàn cũng kéo dài nhiều tuần. Hai hộ gia đình anh Minh, chị Minh có tổng cộng 8 nhân khẩu, về ở tại hai căn nhà mới này và bắt đầu chăn nuôi gia cầm, gia súc, đào ao thả cá được hơn 1 tháng nay.
 
Các hộ gia đình chặt cây, phát cỏ làm nhà phá vỡ cảnh quan ngay sau cụm di tích. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Các hộ gia đình chặt cây, phát cỏ làm nhà phá vỡ cảnh quan ngay sau cụm di tích. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN

Để làm rõ vụ việc,  phóng viên TTXVN đã làm việc với ông Quàng Văn Sơn - Chủ tịch UBND xã Nà Nhạn, huyện Điện Biên. Ông Sơn cho biết, nhà của chị Lường Thị Minh và anh Lường Văn Minh trước đây ở trên triền đồi, gần đập Thủy điện Thác Bay. Năm 2017, sau những đợt mưa lũ, qua rà soát, nơi hai hộ này ở nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở, sụt đồi rất cao. Huyện Điện Biên nhiều lần đến kiểm tra, vận động hai hộ di dời đến vị trí khác an toàn hơn. Sau đó, 2 hộ đã xin đến vị trí mới sau Tượng đài Kéo Pháo để dựng nhà ở, địa điểm này cách vị trí cũ khoảng hơn 100 m. Vị trí chuyển đến này đã được xã Nà Nhạn, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Điện Biên và UBND huyện Điện Biên kiểm tra và nhất trí đồng ý.

Tuy nhiên, sau khi 2 hộ dựng 2 nhà sàn (diện tích từ 150m2 đến 200m2/nhà), các công trình phụ trợ và phá bỏ nhiều diện tích cây cối trên đất đồi thì vị trí rất gần di tích Tượng đài Kéo Pháo, tác động xấu đến cảnh quan di tích. Khi biết sự việc, xã đã báo cáo lãnh đạo UBND huyện Điện Biên; đồng thời đề nghị UBND huyện, ngành văn hóa có hướng giải quyết, xử lý vụ việc.

Anh Lường Văn Minh (bản Nà Nhạn 1, xã Nà Nhạn, huyện Điện Biên) là một hộ gia đình đã dựng nhà sau di tích Tượng đài Kéo Pháo cho biết: Hai nhà sàn dựng lên ở đây cùng thời điểm, hoàn thiện được cách đây hơn 1 tháng. Khi làm nhà và các công trình khác anh Minh không biết đã ảnh hưởng đến cảnh quan di tích.
 
Các hộ gia đình chặt cây, phát cỏ làm nhà phá vỡ cảnh quan ngay sau cụm di tích. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Các hộ gia đình chặt cây, phát cỏ làm nhà phá vỡ cảnh quan ngay sau cụm di tích. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN

Tìm hiểu sâu hơn vụ việc, phóng viên được biết, thực hiện công văn số 50/UBND-NN ngày 12/01/2018 của UBND huyện Điện Biên về việc rà soát, sắp xếp bố trí ổn định dân cư các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, di cư tự do, khu rừng đặc dụng,  UBND xã Nà Nhạn (huyện Điện Biên) đã rà soát, xác định 2 hộ anh Lường Văn Minh và chị Lường Thị Minh nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở cao, cần di dời khi mùa mưa đến. Trên cơ sở các văn bản của UBND xã Nà Nhạn, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Điện Biên đã có tờ trình ngày 31/5/2018 về việc hỗ trợ kinh phí sắp xếp, bố trí ổn định dân cư vùng có nguy cơ thiên tai cao tại xã Nà Nhạn, gửi UBND huyện Điện Biên. Ngày 11/6/2018, UBND huyện Điện Biên ban hành Quyết định phê duyệt danh sách và kinh phí hỗ trợ cho 2 hộ này 40 triệu đồng để di chuyển đến nơi ở mới, đảm bảo ổn định cuộc sống.
 
Một hộ dân làm nhà ngay sát cụm di tích. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN
Một hộ dân làm nhà ngay sát cụm di tích. Ảnh: Phan Tuấn Anh - TTXVN

Tuy nhiên, diện tích đất ở tại vị trí mới này của hai hộ trên chưa được chính quyền cấp sổ đỏ. Anh Lò Văn Thơm, cán bộ địa chính xã Nà Nhạn (huyện Điện Biên) khẳng định, diện tích đất tại vị trí 2 hộ dân chuyển đến sau Tượng đài Kéo Pháo không nằm trong nguồn quy hoạch đất ở của địa phương.

Lý giải về sự lỏng lẻo trong quản lý đất đai dẫn đến sự việc này, ông Quàng Văn Sơn - Chủ tịch UBND xã Nà Nhạn thừa nhận: "Chúng tôi nghĩ đơn giản trước đây khu vực đó là đất nương của họ, về mặt địa hình cách di tích Tượng đài Kéo Pháo một khe suối nhỏ nên không lường hết được vấn đề. Nguyên nhân cũng  do chính quyền địa phương và một số người dân thiếu hiểu biết về Luật di sản nên không nhận thức hết được hậu quả vụ việc".

Ngày 18/7, làm việc với phóng viên TTXVN, ông Phạm Việt Dũng - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên cho biết: Địa điểm, vị trí hai hộ dân làm nhà sàn và xây dựng khu vực vệ sinh, chăn nuôi gia súc, gia cầm cách "Cụm di tích tượng đài Kéo Pháo" 60 mét, không nằm trong khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích. Tuy nhiên, từ góc độ cảnh quan 2 căn nhà và các công trình phụ đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh trang nghiêm của di tích cũng như cảnh quan thiên nhiên xung quanh, thẩm mỹ của công trình. Đồng thời, việc chăn nuôi gia súc, gia cầm của các hộ sẽ phát sinh nhiều yếu tố có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường sinh thái tại khu vực di tích.

Được biết, để khắc phục, xử lý dứt điểm tình trạng trên, ngày 11/7/2018, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên đã có văn bản đề nghị UBND huyện Điện Biên nghiên cứu, xem xét để có phương án di dời 2 hộ dân trên tới địa điểm mới nhằm đảm bảo cảnh quan thiên nhiên và môi trường sinh thái của di tích Đường kéo pháo bằng tay của Bộ đội ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ theo quy định của Luật Di sản Văn hóa. Đồng thời, đề nghị UBND huyện Điện Biên chỉ đạo cơ quan tham mưu và chính quyền cơ sở, khi tham mưu cho UBND huyện phê duyệt dự án cải tạo, xây dựng các công trình nằm gần các khu vực bảo vệ di tích được quy định tại Điều 32 của Luật Di sản Văn hóa nếu thấy có khả năng ảnh hưởng xấu đến cảnh quan thiên nhiên và môi trường - sinh thái của di tích, cần  có ý kiến thẩm định bằng văn bản của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để có hướng xử lý kịp thời, tránh để xảy ra tình trạng như đã đề cập.
Xuân Tiến - Phan Tuấn Anh
TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.

Khơi dậy niềm tự hào, hướng về Ngày hội non sông

Khơi dậy niềm tự hào, hướng về Ngày hội non sông

Kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám (19/8/1945-19/8/2026) và Quốc khánh 2/9, tại xã biên giới đến khu vực trung tâm, cán bộ, nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đang tích cực hưởng ứng nhiều hoạt động thiết thực. Hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay, băng rôn, khẩu hiệu chào mừng trên khắp con đường, thể hiện sự hưởng ứng mạnh mẽ của người dân, khơi dậy niềm tự hào, tăng cường tình đoàn kết và tạo khí thế phấn khởi trong cộng đồng.