Những ngày đầu tháng 8, trên nhiều công trình trường học ở Nghệ An, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Từ miền núi đến đồng bằng, hàng trăm phòng học, nhà đa năng, thư viện, bếp ăn bán trú và các công trình phụ trợ đang được hoàn thiện trước thềm năm học 2026 - 2027. Việc huy động đồng bộ nguồn vốn ngân sách, Chương trình mục tiêu quốc gia và xã hội hóa đã góp phần từng bước tháo gỡ khó khăn về cơ sở vật chất, tạo nền tảng nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương.
Chạy đua với thời gian để kịp ngày khai giảng
Giữa những ngày nắng tại công trường xây dựng Trường Mầm non Thạch Ngàn (xã Mậu Thạch), công nhân vẫn tất bật hoàn thiện những hạng mục cuối của dãy phòng học mới; trong khi cán bộ, giáo viên bắt đầu chuẩn bị bàn ghế, đồ dùng học tập để sẵn sàng đón trẻ vào năm học mới. Đây là một trong nhiều công trình giáo dục đang được gấp rút hoàn thiện trên địa bàn tỉnh Nghệ An trước thềm năm học 2026 - 2027.
Công trình Trường Mầm non Thạch Ngàn, xã Mậu Thạch, được đầu tư 14,5 tỷ đồng với quy mô gồm 8 phòng học, nhà hiệu bộ và khu bếp ăn đang bước vào giai đoạn hoàn thiện.
Ngay sau khi thành lập, dù còn nhiều khó khăn về điều kiện hoạt động và nguồn lực đầu tư, xã Mậu Thạch vẫn xác định giáo dục là lĩnh vực ưu tiên. Công trình Trường Mầm non Thạch Ngàn được đầu tư 14,5 tỷ đồng với quy mô 8 phòng học, nhà hiệu bộ và khu bếp ăn đang bước vào giai đoạn hoàn thiện. Song song với công trình này, gần 10 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia đã được địa phương sử dụng để sửa chữa, nâng cấp 8 trường và điểm trường, góp phần cải thiện điều kiện dạy học tại địa bàn còn nhiều khó khăn.
Ông Nguyễn Trọng Ngọc, Phó Chủ tịch UBND xã Mậu Thạch cho biết, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, địa phương cần giải quyết nhiều nhiệm vụ cấp bách, song vẫn ưu tiên dành nguồn lực cho giáo dục. "Đầu tư cho trường học là đầu tư cho tương lai. Ngoài nguồn vốn ngân sách, xã chủ động tranh thủ các Chương trình mục tiêu quốc gia; đồng thời vận động doanh nghiệp, con em quê hương và các tổ chức xã hội đồng hành để từng bước hoàn thiện cơ sở vật chất trường học, tạo điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh".
Năm 2025, Trường THPT Anh Sơn 3, xã Nhân Hòa đã được tỉnh đầu tư hơn 30 tỷ đồng để xây dựng và sửa chữa các phòng học, trong đó có 15 phòng học mới được đưa vào sử dụng vào năm học 2026-2027.
Trường Trung học Phổ thông Anh Sơn 3 là ngôi trường vùng khó nằm trên địa bàn xã Nhân Hòa. Năm 2025, trường được tỉnh đầu tư hơn 30 tỷ đồng để xây dựng và sửa chữa các phòng học, trong đó có 15 phòng học mới. Qua gần 1 năm triển khai đến nay, dãy phòng học khang trang đã đi vào hoàn thành và sử dụng vào năm học tới. Các hạng mục còn lại như sửa chữa khu vực làm việc, xây dựng phòng đa chức năng đang được gấp rút triển khai trong dịp hè để đảm bảo đúng kế hoạch đề ra. Thầy Nguyễn Cảnh Tuấn, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, ngôi trường mới là niềm mong mỏi nhiều năm nay của các thế hệ giáo viên và học sinh. Việc đầu tư cơ sở vật chất sẽ góp phần cải thiện điều kiện dạy và học, tạo động lực để giáo viên yên tâm công tác, học sinh có môi trường học tập tốt hơn; từ đó từng bước nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường trong thời gian tới.
Tại Trường Tiểu học Yên Sơn, xã Đô Lương, khoảng 90% học sinh đăng ký ăn bán trú; khu bếp, phòng ăn và phòng nghỉ đã được đầu tư đầy đủ, đáp ứng nhu cầu học tập, chăm sóc và nuôi dưỡng học sinh.
Tại xã Đô Lương, nhiều công trình trường học đang hoàn thiện những hạng mục cuối cùng trước ngày khai giảng. Trường Tiểu học Yên Sơn là một trong những công trình có quy mô đầu tư lớn. Chỉ trong hai năm, trường được đầu tư hơn 60 tỷ đồng xây dựng dãy nhà hành chính 14 phòng, dãy phòng học 27 phòng; đồng thời xây dựng nhà đa năng, nhà ăn, sân cỏ nhân tạo và hệ thống mái che phục vụ các hoạt động ngoài trời. Theo cô Nguyễn Thị Hoài Hương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Yên Sơn, trước đây nhà trường chỉ có hai dãy nhà cấp bốn đã xuống cấp, điều kiện tổ chức bán trú còn nhiều hạn chế. "Hiện gần 90% học sinh đăng ký ăn bán trú. Việc được đầu tư đồng bộ khu bếp, phòng ăn, phòng nghỉ cùng các phòng chức năng giúp nhà trường đáp ứng tốt yêu cầu chăm sóc, giáo dục học sinh. Giáo viên có thêm điều kiện để tổ chức các hoạt động học tập theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh".
Dự án Trường THPT Đô Lương 1 có tổng mức đầu tư hơn 100 tỷ đồng, với 45 phòng học, dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng với quy mô hiện đại, đồng bộ thiết bị dạy học, đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Tại địa phương này, Dự án Trường Trung học Phổ thông Đô Lương 1 có tổng mức đầu tư hơn 100 tỷ đồng, 45 phòng học, dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng với quy mô hiện đại, đồng bộ thiết bị dạy học, đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Ông Nguyễn Tất Quyết, đại diện Ban quản lý Dự án xây dựng Trường Trung học Phổ thông Đô Lương 1 cho biết: “Chúng tôi đang nỗ lực hoàn thiện nhà đa năng, lát gạch sân trường, hệ thống điện, nước... để đưa vào sử dụng, phục vụ học tập cho các em vào đầu năm học mới. Đơn vị thi công đang tập trung tối đa nhân lực, máy móc, tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm công trình hoàn thành đúng kế hoạch, an toàn và đạt chất lượng theo yêu cầu”.
Trong khi đó, tại xã Lam Thành, chính quyền địa phương thường xuyên kiểm tra tiến độ sửa chữa phòng học và xây dựng các phòng học mới. Theo kế hoạch, các hạng mục sửa chữa sẽ hoàn thành trước ngày 15/8; còn các phòng học mới hoàn thành trước ngày 15/9 để bảo đảm việc dạy và học không bị gián đoạn.
Huy động mọi nguồn lực để đầu tư cơ sở vật chất
Trước năm học mới, công trình Thư viện xanh, Trường THPT Yên Thành 3, xã Quan Thành, được hoàn thành từ nguồn xã hội hóa, tạo thêm không gian đọc sách, học tập và sinh hoạt cho giáo viên, học sinh.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Nghệ An đã quan tâm bố trí nguồn chi đầu tư phát triển nhằm tăng cường cơ sở vật chất trường học, trang thiết bị dạy học, thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Trong đó, riêng nguồn ngân sách tỉnh là gần 250 tỷ đồng và nguồn xã hội hóa giáo dục là hơn 280 tỷ đồng. Từ nguồn này, toàn tỉnh có 26.578 phòng học các cấp, trong đó 23.406 phòng học kiên cố, đạt tỷ lệ kiên cố hóa khoảng 88%, tăng 7% so với năm 2021; có 1.773 phòng công vụ giáo viên, trong đó 1.208 phòng công vụ kiên cố, đạt khoảng 68,1%. Tuy nhiên, do ngân sách có hạn, tỉnh còn nhiều khó khăn, việc đầu tư chỉ mới tập trung vào những trường đang xây dựng trường chuẩn quốc gia; các trường thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Còn lại, nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học rất lớn và chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, công tác chuẩn bị cơ sở vật chất cho năm học 2026 - 2027 được triển khai đồng bộ từ đầu năm. Toàn tỉnh đã rà soát hiện trạng trường lớp, ưu tiên đầu tư các hạng mục xuống cấp, thiếu phòng học và các công trình phục vụ triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Bên cạnh nguồn vốn ngân sách nhà nước, Nghệ An tiếp tục phát huy hiệu quả các nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cùng nhiều nguồn vốn hợp pháp khác để đầu tư cho giáo dục. Phong trào xã hội hóa tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ khi nhiều doanh nghiệp, tổ chức, cựu học sinh và các nhà hảo tâm chung tay xây dựng phòng học, thư viện, sân chơi, nhà đa năng, bổ sung trang thiết bị dạy học cho các trường học trên địa bàn.
Trường Tiểu học Yên Sơn, xã Đô Lương, đã hoàn thiện hệ thống mái che để phục vụ cho các hoạt động ngoài trời của học sinh.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cho biết: "Ngoài nguồn lực của địa phương, tỉnh đã kiến nghị Trung ương tiếp tục ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư cho giáo dục, đặc biệt đối với các tỉnh còn khó khăn, địa bàn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời, ban hành các chính sách ưu đãi thuế, tín dụng, đất đai cho các dự án đầu tư vào giáo dục; cơ chế khai thác, sử dụng tài sản công, trụ sở dôi dư phục vụ phát triển giáo dục".
Theo lãnh đạo Sở, song song với đầu tư xây dựng mới, các cơ sở giáo dục đang tập trung rà soát hệ thống điện, nước, cây xanh, tường rào, phòng cháy, chữa cháy, thiết bị dạy học và phương án phòng, chống thiên tai nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn cho học sinh, giáo viên trong mùa mưa bão.
Việc hoàn thiện cơ sở vật chất trước thềm năm học mới cũng là nền tảng quan trọng để ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống trường học ngày càng đồng bộ, hiện đại và đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới./.
