Để hạn chế thiệt hại, chính quyền các địa phương đang triển khai nhiều biện pháp phòng, chống đói rét; đồng thời hướng dẫn người dân chủ động bảo vệ đàn vật nuôi ngay từ đầu mùa.
Chủ động từ sớm, bảo vệ đàn vật nuôi
Xã biên giới Lũng Cú thường xuyên chịu ảnh hưởng của rét đậm, rét hại, sương muối, băng giá, có thời điểm nhiệt độ xuống dưới 0 độ C. Ngay từ đầu mùa Đông, UBND xã đã xây dựng kế hoạch phòng, chống đói rét, rà soát tổng đàn, phân công cán bộ phụ trách từng thôn và hướng dẫn người dân bảo vệ vật nuôi.
Đáng chú ý, xã yêu cầu các hộ dự trữ thức ăn đủ dùng tối thiểu 30 ngày, tận dụng rơm rạ, cỏ khô, thân cây ngô và bổ sung thức ăn tinh, khoáng chất, vitamin. Chuồng trại được che chắn, giữ khô ráo, kín gió; các hộ chú trọng chăm sóc gia súc non, mang thai, gầy yếu và đưa đàn gia súc từ đồi, núi về chuồng khi rét đậm, rét hại.
Ông Ma Doãn Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã Lũng Cú cho biết, chăn nuôi trâu, bò là sinh kế chính của nhiều hộ dân trên địa bàn. Vì vậy, xã đặc biệt quan tâm đến công tác phòng, chống rét. Ngoài tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh, xã còn phân công cán bộ phụ trách từng thôn, trực tiếp kiểm tra chuồng trại, nhắc nhở bà con không thả rông gia súc khi trời rét đậm, rét hại.
Từ hướng dẫn của chính quyền, người dân từng bước thay đổi tập quán chăn nuôi, chủ động gia cố chuồng trại, tích trữ thức ăn và theo dõi sức khỏe vật nuôi.
Anh Giàng Mí Pó, xóm Xéo Lủng, xã Lũng Cú chia sẻ: “Trước đây, vào mùa đông, gia đình chủ yếu chăn thả trâu, bò trên núi nên khi rét đậm, rét hại kéo dài nên rất khó bảo vệ đàn vật nuôi. Được cán bộ xã hướng dẫn, gia đình đã chủ động che chắn chuồng trại, dự trữ rơm, cỏ khô và đưa trâu, bò về nuôi nhốt khi trời rét. Nhờ vậy, việc chăm sóc đàn gia súc trong mùa đông thuận lợi hơn”.
Tại xã Lao Chải, ngay từ đầu mùa rét, cán bộ xã đã thường xuyên xuống các thôn, bản kiểm tra tình hình chăn nuôi, trực tiếp hướng dẫn và hỗ trợ người dân che chắn, gia cố chuồng trại, bảo đảm kín gió, khô ráo. Qua đó, kịp thời phát hiện những hộ chưa bảo đảm điều kiện chăm sóc, bảo vệ đàn vật nuôi để hướng dẫn khắc phục. Mục tiêu là chủ động phòng ngừa, không để xảy ra tình trạng gia súc bị chết do đói rét, hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người chăn nuôi.
Ông Nông Khánh Toàn, Chủ tịch UBND xã Lao Chải cho hay: “Chúng tôi tập trung rà soát tổng đàn, đánh giá điều kiện chuồng trại, nguồn thức ăn dự trữ, phân công cán bộ chuyên môn và khuyến nông viên thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn người dân. Đồng thời, địa phương chú trọng các biện pháp bảo vệ thủy sản nuôi, chủ động ứng phó khi thời tiết diễn biến bất lợi”.
Ông Đặng Văn Cám, thôn Tả Ván, xã Lao Chải chia sẻ: “Gia đình tôi đã thu gom rơm rạ, thân cây ngô sau thu hoạch để dự trữ làm thức ăn cho trâu, bò. Chuồng nuôi cũng được gia cố, che chắn để tránh gió lạnh và mưa tạt. Khi có thông báo rét đậm, gia đình không thả rông gia súc mà đưa về chuồng, bảo đảm có đủ thức ăn, nước uống”.
Nâng cao ý thức, hạn chế thiệt hại trong chăn nuôi
Ở xã biên giới Minh Tân, chính quyền địa phương phát huy vai trò của các tổ công tác và trưởng thôn trong việc đưa biện pháp phòng, chống rét đến từng hộ chăn nuôi. Các tổ công tác được phân công xuống cơ sở kiểm tra điều kiện chăn nuôi, hướng dẫn người dân dự trữ thức ăn, chăm sóc đàn gia súc, giữ vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng đầy đủ. Công tác tuyên truyền được thực hiện qua các cuộc họp thôn và trực tiếp đến từng hộ gia đình. Xã xác định phải phòng ngừa từ sớm, không để xảy ra tình trạng gia súc chết do đói rét, gây thiệt hại đến kinh tế và sinh kế của người dân.
Ông Thượng Duy Du, Phó Chủ tịch UBND xã Minh Tân cho biết, phát huy hiệu quả kế hoạch phòng chống rét năm trước, dù rét đậm, rét hại kéo dài nhưng trong xã không xảy ra tình trạng trâu, bò chết rét. Vì vậy, ngay từ đầu mùa đông năm nay, xã thường xuyên tuyên truyền, các hộ dân đã chủ động che chắn chuồng trại, dự trữ rơm rạ, cỏ khô, không thả rông gia súc khi trời rét, quyết tâm bảo vệ tốt đàn vật nuôi, hạn chế thiệt hại.
Những ngày này, vùng biên Tùng Vài, nơi những dãy núi đá tai mèo trùng điệp bao quanh các thôn, bản khi bắt đầu bước vào mùa rét. Về đêm, nhiệt độ có thời điểm xuống dưới 10 độ C. Nhận thức rõ giá trị kinh tế của đàn gia súc, người dân nơi đây đang từng bước thay đổi tập quán chăn nuôi, chủ động hơn trong chăm sóc, bảo vệ vật nuôi.
Người dân thường xuyên kiểm tra chuồng trại vào mỗi buổi tối, theo dõi tình trạng sức khỏe của đàn gia súc, gia cầm. Khi nhiệt độ xuống thấp, rét kéo dài và vật nuôi có dấu hiệu bị lạnh, các hộ chủ động đốt lửa, sưởi ấm khu vực chuồng nuôi, giúp vật nuôi duy trì thân nhiệt, hạn chế nguy cơ chết rét.
Ông Phàn Chẩn Đại, thôn Tùng Pàng, xã Tùng Vài thông tin, trước đây vào mùa rét, bà con chưa biết cách chăm sóc nên trâu, bò, lợn thường bị chết rét. Nay được cán bộ tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể, gia đình tôi đã che kín chuồng trại, tích trữ rơm rạ, nấu nước ấm cho gia súc uống nên đàn vật nuôi được bảo vệ tốt hơn.
Ông Nguyễn Văn Lý, Chủ tịch UBND xã Tùng Vài cho biết, công tác phòng, chống rét cho gia súc được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong mùa đông. Xã phân công cán bộ bám cơ sở, phối hợp với các thôn hướng dẫn người dân thực hiện đồng bộ các biện pháp, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại. Chúng tôi cũng chú trọng tuyên truyền để mỗi hộ chăn nuôi nâng cao ý thức, chủ động bảo vệ đàn vật nuôi của gia đình.
Với quy mô đàn gia súc lớn, việc chủ động phòng, chống đói rét cho vật nuôi có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế nông nghiệp và ổn định đời sống người dân vùng cao, biên giới Tuyên Quang. Sự vào cuộc của chính quyền cơ sở cùng ý thức chủ động của người chăn nuôi sẽ góp phần hạn chế thiệt hại, duy trì sản xuất và bảo vệ sinh kế của người dân khi mùa đông tới gần.