Sau nhiều năm sống trong vùng thường xuyên ngập lụt, hơn 200 hộ dân thôn Bôn Jứ, xã Ia Tul, tỉnh Gia Lai vui mừng chuẩn bị chuyển đến khu tái định cư mới. Cùng với sự tham gia tích cực của lực lượng quân đội, doanh nghiệp và cộng đồng đang giúp xã Ia Tul tiến gần mục tiêu hoàn thành việc di dời người dân trước mùa mưa bão năm 2026.
Nhiều năm qua, mỗi mùa mưa đến, người dân thôn Bôn Jứ lại thấp thỏm lo nước dâng ngập nhà. Trận lũ lịch sử năm 2009 và đợt mưa lớn cuối năm 2025 khiến nhiều hộ phải sơ tán càng cho thấy sự cần thiết phải di dời người dân khỏi khu vực thường xuyên ngập lụt. Năm nay, thay vì chuẩn bị phương án chạy lũ, nhiều gia đình đang bắt đầu dựng những ngôi nhà mới tại khu tái định cư của xã Ia Tul.
Khu tái định cư Ia Tul được quy hoạch trên diện tích gần 22 ha tại thôn Bôn Tơ Khế, với mức đầu tư hơn 200 tỷ đồng từ nguồn kinh phí tài trợ của Bộ Quốc phòng. Đến nay, hệ thống giao thông, điện, cấp thoát nước đã hoàn thành hơn 90%; nhà văn hóa, trường mẫu giáo đạt gần 80%; các công trình hạ tầng thiết yếu khác cơ bản hoàn thành đáp ứng đầy đủ nhu cầu cho 207 hộ dân của thôn Bôn Jứ. Đến nơi ở mới, các hộ dân được bố trí đất ở, hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà cùng các chính sách bồi thường, hỗ trợ di dời theo quy định.
Để bảo đảm tiến độ, xã Ia Tul đã phát động Chiến dịch Quang Trung - 100 ngày đêm, huy động chính quyền, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp và người dân cùng tham gia xây dựng nhà ở, tháo dỡ, vận chuyển nhà cửa và tài sản. Ông Phạm Văn Đức, Chủ tịch UBND xã Ia Tul cho biết, địa phương đặt mục tiêu là hoàn thành việc di dời toàn bộ 207 hộ dân về nơi ở mới trước ngày 15/11/2026. Toàn bộ cán bộ, đảng viên thực hiện phương châm “4 bám”: bám dân, bám việc, bám địa bàn và bám tiến độ. Các đơn vị thi công được yêu cầu huy động tối đa nhân lực, phương tiện, triển khai xây dựng ngay khi có mặt bằng; đồng thời chuẩn bị điện, nước và nơi ở tạm cho những hộ đã tháo dỡ nhà nhưng chưa hoàn thành nhà mới, bảo đảm sinh hoạt của người dân không bị gián đoạn.
Là một trong những hộ dân thuộc diện di dời, ông Nay Hen, thôn Bôn Jứ cho biết, bà con mong chờ khu tái định cư từ nhiều năm nay. Mỗi mùa mưa đến, nhiều gia đình lại thấp thỏm lo sợ nước dâng phải sơ tán người và tài sản. Có nơi ở mới, bà con yên tâm lao động, sản xuất, con cháu có điều kiện học tập tốt hơn. Người dân cũng thống nhất tiếp tục giữ gìn bản sắc văn hóa của làng, cùng nhau xây dựng khu dân cư mới đoàn kết, văn minh và chấp hành tốt các quy định của địa phương.
Để đáp ứng mong mỏi của người dân vùng thiên tai, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai Vũ Ngọc An cho biết, diễn biến thời tiết, thiên tai ngày càng cực đoan, bất thường và khó dự báo đòi hỏi địa phương phải chủ động đưa người dân ra khỏi khu vực có nguy cơ cao. Tỉnh đang tập trung hoàn thiện hạ tầng, bàn giao mặt bằng, đẩy nhanh xây dựng nhà ở và tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai để người dân sớm chuyển đến nơi ở mới.
Tham gia thi công dự án, Trung tá Phạm Quốc Huy, Phó Giám đốc Công ty Thành An 141 (Binh đoàn 11, Bộ Quốc phòng) cho biết, dự án khu tái định cư xã Ia Tul đang bước vào thời điểm nước rút, do đó đơn vị đã huy động tối đa nhân lực, máy móc và vật tư để tổ chức thi công liên tục không kể ngày đêm, quyết tâm đảm bảo tiến độ công trình, giúp người dân sớm có nơi ở mới trước mùa mưa bão.
Song song với việc hoàn thiện khu tái định cư, xã Ia Tul còn triển khai chương trình "Chuyến xe 0 đồng - Chan chứa nghĩa tình", vận động doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ miễn phí việc tháo dỡ, vận chuyển nhà cửa, tài sản của các hộ dân đến nơi ở mới.
Cùng với Ia Tul, xã Ia Hiao cũng đang tăng tốc xây dựng khu tái định cư dành cho các hộ dân thường xuyên chịu ảnh hưởng của ngập lụt. Khu tái định cư xã Ia Hiao được quy hoạch tại Thôn điểm 9 trên diện tích hơn 15 ha, bố trí chỗ ở cho 180 hộ dân. Mỗi hộ được giao một lô đất rộng 500m², hỗ trợ hơn 113 triệu đồng để xây dựng nhà ở. Đến nay, chủ đầu tư đã bàn giao mặt bằng cho 68 hộ để khởi công xây dựng nhà cho người dân.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Ia Hiao Phạm Văn Phương, việc bố trí lại dân cư là giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai đối với khu vực thường xuyên bị ngập úng. Với phương châm “có mặt bằng đến đâu, đưa người dân ở đến đó”, địa phương đã tổ chức cho các hộ thuộc diện thụ hưởng lựa chọn vị trí đất theo nguyên tắc công khai, dân chủ, khách quan và thống nhất mẫu nhà theo nguyện vọng của người dân trước khi triển khai xây dựng, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân và bảo đảm tiến độ thực hiện dự án.
Tỉnh Gia Lai đang triển khai tổng cộng 16 dự án bố trí dân cư khu tái định cư vùng thiên tai, với tổng mức đầu tư hơn 2.100 tỷ đồng, đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho gần 2.000 hộ dân. Hiện các khu tái định cư vùng thiên tai đang được đẩy nhanh tiến độ để kịp đón người dân trước mùa mưa bão năm 2026. Khi các dự án hoàn thành, người dân sẽ rời những khu vực thường xuyên ngập lụt đến nơi ở mới có hạ tầng đồng bộ, góp phần giảm nguy cơ thiệt hại do thiên tai và tạo điều kiện để người dân yên tâm sinh sống, phát triển sản xuất./.
