 |
| Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam Nguyễn Đức Lợi phát biểu tại Lễ trao Giải thưởng "Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội" năm 2018. Ảnh: Dương Giang - TTXVN |
Đến dự và phát biểu tại buổi lễ, Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam Nguyễn Đức Lợi biểu dương những có gắng của Báo Thể thao và Văn hóa trong bối cảnh kinh tế báo chí nói chung gặp khó khăn nhưng vẫn duy trì, phát triển được giải thưởng có ý nghĩa nhân văn, xã hội sâu sắc này. Năm nay là năm thứ 11 Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội tiếp tục sứ mệnh cao đẹp là tìm tòi, phát hiện, tôn vinh những đóng góp thiết thực cho Thủ đô Hà Nội. Việc duy trì, tổ chức Giải thưởng của Báo Thể thao và Văn hóa là cách làm sáng tạo, phát huy được chức năng của báo chí là phát hiện, tôn vinh người tốt việc tốt, bảo tồn những nét đẹp đậm chất Hà Nội.
Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam Nguyễn Đức Lợi trân trọng cảm ơn UBND thành phố Hà Nội đã luôn ủng hộ, Ban giám khảo, gia đình cố họa sỹ Bùi Xuân Phái đã tin tưởng, “chọn mặt gửi vàng”, đồng hành cùng Báo Thể thao và Văn hóa thực hiện sự kiện hàng năm để tưởng nhớ danh họa tài danh, lan tỏa tình yêu Hà Nội.
Hệ thống Giải thưởng Bùi Xuân Phái gồm một “Giải thưởng Lớn – Vì tình yêu Hà Nội” dành cho tác giả gắn bó với Hà Nội trong cả cuộc đời, sự nghiệp; ba giải đồng hạng là “Tác phẩm – Vì tình yêu Hà Nội”; “Ý tưởng – Vì tình yêu Hà Nội”; “Việc làm – Vì tình yêu Hà Nội”.
 |
| Tổng Biên tập báo Thể thao và Văn hóa Lê Xuân Thành, Trưởng Ban tổ chức phát biểu khai mạc buổi lễ. Ảnh: Dương Giang - TTXVN |
Năm nay, Hội đồng Giám khảo đã chọn 12 đề cử chính thức trong số 40 hồ sơ, từ đó chọn trao 6 giải thưởng ở 4 hạng mục, so với mùa giải trước đã tăng thêm hai đề cử và hai giải thưởng.
Lặng thầm một tình yêu Hà Nội
“Giải thưởng Lớn – Vì tình yêu Hà Nội” năm nay được trao tặng ông Nguyễn Bá Đạm (1922), người đã dành cả một đời thầm lặng vì tình yêu Hà Nội. Nhắc đến ông là nhắc đến một nhân chứng sống của đất văn vật Hà Nội, ông đã cống hiến cả đời cho văn hóa, lối sống Thủ đô.
Sinh năm 1922 ở làng Mọc, Giáp Nhất (Hà Nội), ông Nguyễn Bá Đạm từng là giáo viên dạy Lịch sử của Trường Trung học Phổ thông Phan Đình Phùng. Ông là người bạn tri kỷ của Danh họa Bùi Xuân Phái, bạn tâm giao của ba danh họa trong bộ tứ huyền thoại là Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng; kết giao như anh em với Nhà văn Nguyễn Tuân... Ông cũng đóng vai “người mẫu” của Danh họa Bùi Xuân Phái nhiều nhất với 242 ký họa chân dung.
 |
| Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam Nguyễn Đức Lợi và Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Ngô Văn Quý trao Giải thưởng lớn - Vì Tình Yêu Hà Nội năm 2018 cho ông Nguyễn Bá Đạm với những cống hiến suốt đời cho văn hóa, lối sống Hà Nội. Ảnh: Dương Giang - TTXVN |
Ngoài dạy học, ông Nguyễn Bá Đạm đam mê sưu tầm cổ vật, nhiều nhất là tiền cổ, được mệnh danh là “kỳ nhân tiền cổ Hà thành”. Ngoài tiền cổ, ông còn sưu tầm kỷ vật về các văn nghệ sỹ. Đã ở tuổi 96, ông Nguyễn Bá Đạm vẫn mẫn tiệp, ông đọc báo, viết cần mẫn hàng ngày. Ông đã in hai cuốn sách “Thuở ấy Hà Nội”, “Hà Nội những câu chuyện kể từ cuối thế kỷ 19-20”. Tác phẩm của ông thu hút bởi lối viết giản dị, ngắn gọn, chứa đựng nhiều chuyện thú vị người biết về Thủ đô.
Ông Nguyễn Bá Đạm đang gấp rút hoàn thiện bản thảo “Hà Nội xưa kia”, dự kiến sẽ ra mắt bạn đọc vào cuối năm 2018. Vào năm 2019, ông dự định in cuốn sách về các danh họa của Hà Nội trong đó tập trung vào bộ tứ huyền thoại Nghiêm, Liên, Sáng, Phái...
Những ai biết ông đều rất ấn tượng về một “tâm hồn Hà Nội” thâm trầm, sâu sắc, với lối sống giản dị, nề nếp, tao nhã, thanh lịch. Tâm hồn Hà Nội ấy luôn trân trọng từng nét văn hóa của Thủ đô...
Hai tác phẩm đậm tình yêu Hà Nội
Hạng mục “Tác phẩm – Vì tình yêu Hà Nội” năm nay thuộc về tập thơ “Ta còn em” (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2018) của Nhà thơ Phan Vũ và bộ phim tài liệu “Mon Hanoi” (Hà Nội của tôi) của ông Jean Noel Poirer, cựu Đại sứ Pháp tại Việt Nam.
 |
| Ông Ngô Hà Thái, nguyên Phó Tổng Giám đốc TTXVN trao Giải thưởng ở hạng mục "Tác phẩm - Vì tình yêu Hà Nội" cho đại diện bộ phim Mon Hanoi của ông Jean Noel Poirier, cựu Đại sứ Pháp tại Việt Nam. Ảnh: Dương Giang - TTXVN |
Tập thơ “Ta còn em” của Phan Vũ mở đầu bằng trường ca “Em ơi Hà Nội phố” với 443 câu thơ, chia thành 24 khổ. Đây là bài thơ mà công chúng mới chỉ biết đến qua 21 câu thơ được Nhạc sĩ Phú Quang phổ nhạc trong bài hát cùng tên. Trường ca "Em ơi Hà Nội phố" được Nhà thơ Phan Vũ viết năm 1972. Tháng 7/2018, ông ra mắt triển lãm tranh cùng tên với những bức tranh được sáng tác từ cảm hứng trong trường ca này. Phan Vũ không chỉ là nhà thơ, ông còn là đạo diễn, biên kịch và họa sỹ. Bởi vậy thơ ông đầy chất họa. Nhà thơ Phan Vũ đang sống tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Bộ phim “Mon Hanoi” (Hà Nội của tôi) của ông Jean Noid Poirier, cựu Đại sứ Pháp tại Việt Nam đã ra mắt khán giả dịp Giải phóng Thủ đô năm 2017. Ông Jean Noel Poirier, thường được gọi với cái tên thuần Việt là Lê Giáng Sinh, kết thúc nhiệm kỳ Đại sứ tại Việt Nam (2012 - 2016) và bắt đầu một cơ duyên mới với Hà Nội. Bộ phim tài liệu đầu tay do ông và anh trai là Đạo diễn Louis Marcel Poirier thực hiện là cuộc hành trình khám phá những “bí mật nhỏ về Hà Nội” với những góc nhìn độc đáo, tỉ mỉ của một “người Việt Nam gốc nước ngoài”.
Những ý tưởng, việc làm ý nghĩa cho Hà Nội
Giải “Ý tưởng – Vì tình yêu Hà Nội” được trao cho đề xuất bảo tồn, phát huy di chỉ Vườn Chuối của Phó Giáo sư Nguyễn Văn Huy và các nhà khoa học. Chia sẻ khi nhận giải thưởng, Phó Giáo sư Nguyễn Văn Huy nhấn mạnh: Việc giữ gìn di chỉ Vườn Chuối là giữ gìn bằng chứng về nơi cư trú của các cư dân đầu tiên ở Hà Nội. Giải thưởng Bùi Xuân Phái sẽ góp phần khích lệ, động viên các nhà khoa học và cả cộng đồng chung sức giữ gìn những nét đẹp của Hà Nội, không chỉ là những bằng chứng, hiện vật cụ thể mà còn là các loại hình văn hóa phi vật thể…Những đề xuất về bảo tồn, phát huy di chỉ Vườn Chuối của các nhà khoa học đã có tác động tích cực với công tác di sản ở Hà Nội.
 |
| Ông Dương Trung Quốc, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Sử học Việt Nam trao Giải thưởng "Ý tưởng – Vì Tình yêu Hà Nội" cho PGS Nguyễn Văn Huy và các nhà khoa học với các đề xuất về di chỉ Vườn Chuối đã tác động tích cực, kịp thời vào công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Hà Nội. Ảnh: Dương Giang – TTXVN |
 |
| GS. KTS Hoàng Đạo Kính trao Giải thưởng ở hạng mục "Việc làm – Vì tình yêu Hà Nội" cho ông Quách Văn Địch, người hiến tặng hai mỏ neo cổ (theo giám định có thể niên đại từ thế kỷ XV) cho Hà Nội. Ảnh: Dương Giang – TTXVN |
 |
| Ông Ngô Văn Quý, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội trao Giải thưởng ở hạng mục "Việc làm – Vì tình yêu Hà Nội" cho UBND quận Hoàn Kiếm, Korea Foundation và UN-Habitat với Dự án “Phố bích họa Phùng Hưng”. Ảnh: Dương Giang – TTXVN |
 |
| Tổng Biên tập Báo Thể thao và Văn hóa Lê Xuân Thành, Trưởng Ban tổ chức trao Giải thưởng "Bùi Xuân Phái - Vì Tình Yêu Hà Nội" cho các tác giả, tác phẩm, ý tưởng. Ảnh: Dương Giang - TTXVN |
Giải “Việc làm – Vì tình yêu Hà Nội” thuộc về hai công trình. Đó là phố bích họa Phùng Hưng do UBDN quận Hoàn Kiếm, Tổ chức Korea Foundation (Quỹ Giao lưu quốc tế Hàn Quốc) và UN – Habitat (Chương trình định cư con người của Liên hợp quốc tại Việt Nam) phối hợp thực hiện trong khuôn khổ dự án hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc “Nghệ thuật cho một không gian sống tốt đẹp hơn”. Tiếp đó là việc hiến tặng cho Hà Nội hai mỏ neo cổ nhiều giá trị của ông Quách Văn Địch.
Phố bích họa Phùng Hưng được khánh thành vào ngày 2/2/2018. Dài chưa đầy 200 mét, đoạn phố Phùng Hưng nối từ Lê Văn Linh tới Hàng Cót đã trở thành điểm đến đặc biệt của Hà Nội với 19 bức bích họa khổ lớn. Các bức tranh do nhóm các họa sỹ Hàn Quốc - Việt Nam thực hiện. Trong tương lai, đoạn phố ấy sẽ được kéo dài, không chỉ có bích họa khi mà toàn bộ 171 vòm cầu cạn từ Phùng Hưng tới chân cầu Long Biên được tái thiết để trở thành không gian nghệ thuật phục vụ cộng đồng.
“Vâng, tốn kém. Nhưng mà tôi yêu Hà Nội” - đó là suy nghĩ của ông Quách Văn Địch, người hiến tặng hai mỏ neo cổ cho Hà Nội để nhân dân có cơ hội thưởng lãm. Để có mỏ neo cổ này ông đã bỏ ra 9 cây vàng để sưu tầm, sau đó được trả giá tới nhiều tỷ đồng nhưng ông quyết tâm không bán. Ông đã hiến cặp mỏ neo cho Bảo tàng Hà Nội vào cuối năm 2017. Ông hy vọng đôi mỏ neo sẽ được tưng bày xứng đáng để người dân Hà Nội hình dung được cảnh trên bến, dưới thuyền huy hoàng của đất kinh kỳ xưa…
Thanh Giang
TTXVN
