Gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Lào ở Điện Biên

Điện Biên là địa phương có đông đồng bào dân tộc Lào sinh sống, với những nét văn hóa đặc trưng được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Bằng tình yêu và niềm tự hào dân tộc, cộng đồng người Lào nơi đây vẫn đang bền bỉ bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc.

Dân tộc Lào

Tên tự gọi: Thay, Thay Duồn, Thay Nhuồn.

Tên gọi khác: Phu Thay, Phu Lào.

Nhóm địa phương: Lào Bốc (Lào Cạn) và Lào Nọi (Lào Nhỏ).

Dân số: 14.928 người (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).

Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái (ngữ hệ Thái - Ka Ðai).

Lịch sử: Người Lào có nguồn gốc di cư từ Lào sang.

Hoạt động sản xuất: Người Lào làm ruộng nước với kỹ thuật dẫn thuỷ nhập điền hợp lý. Ngoài ra họ còn làm nương, chăn nuôi gia súc, gia cầm. Tiểu thủ công nghiệp gia đình của dân tộc đặc biệt phát triển. Họ làm gốm bằng bàn xoay với các sản phẩm như chum vại, vò, ché, nồi với chất lượng tốt. Nghề dệt thổ cẩm tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị cao, thể hiện thẩm mỹ tinh tế. Nghề rèn, nghề chạm bạc... cũng góp phần thu nhập đáng kể cho nhiều gia đình. Hái lượm còn có vai trò nhất định đối với đời sống kinh tế của người Lào.

Ăn: Người Lào ăn nếp là chính. Về thực phẩm họ ưa ăn các món chế biến từ cá; đặc biệt có món Pàđẹc (cá ướp) rất nổi tiếng.

Mặc: Phụ nữ Lào mặc váy thắt ngang ngực, buông ngang tầm bắp chân. Gấu váy thêu hoa văn màu tươi sáng rực rỡ. áo nữ ngắn, để hở phần ngực trên. Chiếc trâm bạc cài tóc hay khăn piêu đội đầu của phụ nữ Lào cũng được chạm khắc hoặc thêu thùa khéo léo. Nam phục Lào có nhiều nét tương đồng với người Thái.

: Người Lào cư trú xen kẽ với người Thái, người Lự, người Khơ Mú ở các huyện Ðiện Biên, Phong Thổ (Lai Châu) và Sông Mã (Sơn La). Họ ở nhà sàn, lòng rộng, thoáng đãng, cột kèo được chạm khắc tinh vi. Mái nhà thường kéo dài tạo nên hiên để đặt khung cửi và các công cụ làm vải.

Phương tiện vận chuyển: Người Lào quen gùi, gánh đôi dậu, đặc biệt giỏi đi thuyền trên sông, ở một số nơi họ còn sử dụng ngựa thồ.

Quan hệ xã hội: Trước kia xã hội người Lào tuy phụ thuộc hệ thống tổ chức hành chính của phong kiến Thái nhưng được tự quản ở cấp bản. Mỗi bản có một người đứng đầu gọi là chẩu bản đại diện cho lợi ích cộng đồng. Thiết chế tự quản chi phối nhiều tới hoạt động kinh tế, đời sống tâm linh và đạo đức truyền thống.

Cũng như người Thái, người Lào quan niệm mỗi người có ba quan hệ họ hàng chính: ải Noọng - Lung Ta - Dinh Xao. Các dòng họ đều có tục kiêng cấm liên quan đến tô tem giáo.

Cưới xin: Theo nguyên tắc hôn nhân thuận chiều. Con trai phía họ Dinh Xao được phép và khuyến khích lấy con gái phía họ Lung Ta, nhưng nghiêm cấm lấy ngược lại. Không có tục hôn nhân anh em chồng hoặc hôn nhân chị em vợ. Gia đình của người Lào dù lớn hay nhỏ mang tính phụ quyền rõ rệt mặc dầu người phụ nữ vẫn được đề cao. Sau hôn nhân, cô dâu cư trú bên nhà chồng. Gia đình của họ thường bền vững, ít có trường hợp đa thê, ngoại tình hay ly dị. Quan hệ trong mỗi nhà thường hoà hiếu, con cái được chăm sóc như nhau không phân biệt trai gái.

Sinh đẻ: Phụ nữ mang thai và sinh đẻ được chăm sóc và quan tâm chu đáo. Họ cũng phải tuân theo nhiều kiêng cấm trong ăn uống cũng như hành vi ứng xử. Trẻ sơ sinh được đặt tên sau một tháng.

Ma chay: Tục thiêu xác chỉ thực hiện đối với người đứng đầu bản (chầu bản). Các trường hợp khác đều thổ táng. Lễ thiêu xác chầu bản do chẩu hua (ông sư) chủ trì với các nghi thức Phật giáo đã được hoà nhập và cải biến hợp với truyền thống tộc người. Người Lào không khóc trong các đám tang bởi họ quan niệm sự chết chỉ là quá trình thay đổi thế giới.

Lễ tết: Người Lào theo Phật lịch và ăn tết vào tháng 4 âm lịch hàng năm (Bun Pi May). Hàng tháng, vào ngày rằm và ba mươi có tục dâng lễ lên tháp theo nghi thức Phật giáo, lễ vật chỉ có hoa quả. Họ cũng có nhiều nghi thức tín ngưỡng khác liên quan đến nông nghiệp như lễ cầu mưa (Xo Nặm Phôn) hay có tục ăn cơm mới.

Thờ cúng: Mỗi gia đình đều có nơi thờ tổ tiên. Mỗi bản làng có một ông thầy cúng (món) chuyên việc cúng khi có người đau ốm. Phật giáo ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống văn hóa và xã hội người Lào.

Học: Người Lào có chữ theo mẫu tự Sanscrit. Hiện nay vẫn còn nhiều sách viết trên lá cọ do các thầy cúng (mo lắm) giữ. Xưa, con trai đều phải kinh qua học sách Phật từ 3 đến 7 năm. Học xong thầy đặt cho học trò là Siêng nghĩa là người đã giỏi chữ.

Văn nghệ: Người Lào có vốn văn học dân gian phong phú với nhiều huyền thoại, cổ tích, dân ca... Phụ nữ Lào không chỉ hát hay mà còn rất giỏi các điệu dân vũ. Do sống xen kẽ lâu đời với người Thái, văn nghệ dân gian Lào ít nhiều chịu ảnh hưởng của văn hoá Thái. Chính điều đó đã làm cho văn nghệ của họ thêm phong phú.

Theo cema.gov.vn

Dân tộc Lào

Có thể bạn quan tâm

Vùng biên Tây Ninh đặt niềm tin vào kỷ nguyên mới

Vùng biên Tây Ninh đặt niềm tin vào kỷ nguyên mới

Cùng cả nước phấn khởi kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và chào mừng thành công của Đại hội lần thứ XIV, niềm tin và khí thế mới trong cán bộ, đảng viên và nhân dân xã biên giới Hòa Hội, tỉnh Tây Ninh, cũng đang được lan tỏa. Niềm tin và khí thế mới có thể cảm nhận rõ rệt qua từng công trình, từng mô hình phát triển và trong cả những kỳ vọng rất cụ thể của người dân.

Nhộn nhịp làng hương trầm ngày cuối năm

Nhộn nhịp làng hương trầm ngày cuối năm

Những ngày áp Tết nguyên đán, người dân làng nghề làm hương trầm ở thôn Quyết Thắng, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị lại tất bật, rộn ràng đóng gói sản phẩm để gửi đi các tỉnh xa. Niềm vui hiện rõ trên gương mặt mỗi người bởi đây cũng là thời điểm “thu hoạch” sau một năm chuẩn bị, thu gom hương liệu để làm nên những cây hương thơm đặc trưng phục vụ nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh ngày Tết.

Bản nghèo trước nguy cơ sạt lở đất đồi

Bản nghèo trước nguy cơ sạt lở đất đồi

Khu vực Pom Ca Thảy, bản Xuân Sơn, xã biên giới Sơn Điện, tỉnh Thanh Hóa, nhiều năm qua chưa từng xảy ra sạt lở. Tuy nhiên, gần đây do mưa lũ, đồi xuất hiện nhiều vết nứt, đất đá sạt trượt xuống chân núi, khiến gần 40 hộ dân sống trong cảnh thấp thỏm lo âu, sợ hãi.

Tết thắm tình quân nơi nơi vùng cao Điện Biên

Tết thắm tình quân nơi nơi vùng cao Điện Biên

Ngày 3/2, tại xã vùng cao Na Son, tỉnh Điện Biên, Cục Chính trị Quân khu 2 phối hợp với Ban Thanh niên Quân đội, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên và UBND xã Na Son tổ chức Chương trình “Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân”, mang mùa xuân ấm áp đến với đồng bào các dân tộc nơi vùng cao Tổ quốc.

Đánh thức tiềm năng 'viên ngọc xanh' nơi hạ lưu Sông Hậu

Đánh thức tiềm năng 'viên ngọc xanh' nơi hạ lưu Sông Hậu

Nằm ở hạ lưu sông Hậu, Cù Lao Dung là một vùng đất màu mỡ được bao bọc bởi các cửa sông lớn. Với lợi thế và vị trí đắc địa, nơi đây giàu tiềm năng phát triển du lịch nông nghiệp sinh thái và được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng mới của du lịch Cần Thơ.

Giữ bình yên nơi phên giậu Tây Nam của Tổ quốc

Giữ bình yên nơi phên giậu Tây Nam của Tổ quốc

Phường Hà Tiên (tỉnh An Giang) là địa bàn giáp biên giới, có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch, giao thương, song cũng tiềm ẩn nguy cơ phức tạp về tội phạm và tệ nạn xã hội. Từ 5 năm qua, mô hình “Đội dân phòng cơ động tuyên truyền, phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội tuyến biên giới” đã góp phần giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn vùng biên giới Tây Nam của Tổ quốc.

Bản Mông ở Lai Châu mong ánh sáng điện

Bản Mông ở Lai Châu mong ánh sáng điện

Bản Tia Ma Mủ, xã Tà Tổng, có 82 hộ đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Bản nằm cách trung tâm xã khoảng 50 km, đường bê tông sạch sẽ, xe ô tô tải vào đến tận nơi. Thế nhưng ở đây vẫn chưa có điện lưới quốc gia. Không có điện, cuộc sống của bà con gặp muôn vàn khó khăn từ sinh hoạt, học tập đến phát triển kinh tế.

Lan tỏa hương vị Tết cổ truyền

Lan tỏa hương vị Tết cổ truyền

Dù chưa được công nhận là làng nghề nhưng bánh chưng Thủy Đường đã trở nổi tiếng từ rất lâu tại TP Hải Phòng. Những ngày này, người dân trong làng đang tất bật chuẩn bị bánh chưng cung ứng cho thị trường Tết Nguyên đán.

Nông dân U Minh Thượng trúng mùa khoai mỡ

Nông dân U Minh Thượng trúng mùa khoai mỡ

Vùng đệm Vườn quốc gia U Minh Thượng, tỉnh An Giang có diện tích gần 20.000 ha, là nơi cung ứng hàng nghìn tấn rau củ quả các loại để phục vụ thị trường trong nước và nước ngoài; trong đó, một số loại khoai lấy củ như: gừng, khoai từ, khoai mỡ mộng linh được hàng trăm nông dân chọn trồng, vì có thị trường đầu ra và giá cả ổn định. Đặc biệt, khoai mỡ mộng linh được HTX Sản xuất và dịch vụ nông nghiệp Kênh 10 liên kết bao tiêu đầu ra, giúp nông dân thu lời hàng trăm triệu đồng/vụ.

Phát triển vùng trồng hoa, cây cảnh gắn với du lịch nông thôn

Phát triển vùng trồng hoa, cây cảnh gắn với du lịch nông thôn

Trong bối cảnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, việc hình thành các vùng sản xuất chuyên canh hoa, cây cảnh gắn với du lịch nông thôn đang mở ra hướng đi mới cho nhiều địa phương. Tại Hưng Yên, hướng đi này bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế và xã hội rõ rệt.

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

Đồng bào Mông Tà Số vui xuân, đón Tết cổ truyền

“Tà Số - Mùa Xuân về” là chủ đề Chương trình Tết Mông năm 2026 do UBND phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La tổ chức nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung. Chương trình không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa lành mạnh trong dịp Tết cổ truyền của người Mông, mà còn là dịp để du khách khám phá nét đẹp nguyên sơ của Tà Số.

Vựa hoa Thanh Nưa tất bật vào vụ Tết

Vựa hoa Thanh Nưa tất bật vào vụ Tết

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cũng là thời điểm các nhà vườn hoa, cây cảnh trên địa bàn tỉnh Điện Biên bước vào thời điểm bận rộn nhất trong năm. Là “vựa hoa” lớn nhất tỉnh Điện Biên, nhiều hộ trồng hoa, cây cảnh tại xã Thanh Nưa đang tất bật chăm sóc hàng nghìn gốc hoa cúc, cây quất cảnh để xuất bán khi Tết Nguyên đán đang cận kề.

Ngắm hoa theo mùa trở thành xu hướng du lịch

Ngắm hoa theo mùa trở thành xu hướng du lịch

Không cần đi xa đến Nhật Bản, Hàn Quốc hay châu Âu, ngay tại Việt Nam, những mùa hoa đang từng bước trở thành “thỏi nam châm” hút khách du lịch. Từ hoa tam giác mạch Hà Giang, hoa mận Mộc Châu, hoa anh đào Điện Biên, hoa mai anh đào Đà Lạt… không chỉ mang đến vẻ đẹp say lòng người, các mùa hoa còn được ví như “gà đẻ trứng vàng”, mở ra hướng phát triển cho du lịch sinh thái, du lịch xanh gắn với cộng đồng.

Gà đồi Chí Linh sẵn sàng cho thị trường Tết

Gà đồi Chí Linh sẵn sàng cho thị trường Tết

Chỉ còn gần 1 tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 - thời điểm gia tăng nhu cầu tiêu thụ thực phẩm, các chủ trang trại chăn nuôi gà đồi Chí Linh tại thành phố Hải Phòng đang khẩn trương tập trung vào sản xuất, cải thiện điều kiện chăn nuôi và chăm chút kỹ cho đàn gà để đảm bảo nguồn thực phẩm chất lượng cung ứng thị trường tiêu dùng dịp Tết.

Ánh sáng niềm tin nơi biên viễn sau lũ dữ

Ánh sáng niềm tin nơi biên viễn sau lũ dữ

Tháng 7/2025, những trận mưa lũ kinh hoàng đã biến xã biên giới Mỹ Lý, tỉnh Nghệ An, thành một "ốc đảo" đau thương. Nước đổ về như thác, quét sạch nhà cửa, cắt đứt những con đường và dập tắt hoàn toàn ánh điện của vùng cao. Khi cơn lũ đi qua, Mỹ Lý chìm trong bùn đất và bóng tối mênh mông. Trong thời điểm ngặt nghèo ấy, những người lính Đồn Biên phòng Mỹ Lý đã có mặt kịp thời nhất.

Cần những chính sách phù hợp trong xây dựng nông thôn mới ở Pà Cò

Cần những chính sách phù hợp trong xây dựng nông thôn mới ở Pà Cò

Xây dựng nông thôn mới ở khu vực miền núi đã khó, thì đối với xã Pà Cò, tỉnh Phú Thọ lại càng bộn bề khó khăn. Xã có 18 xóm, dân cư sống rải rác trên địa bàn rộng hơn 115 km², đồng bào dân tộc Mông chiếm gần 60%. Do xuất phát điểm thấp, cơ sở hạ tầng thiếu thốn, đời sống của người dân còn nhiều khó khăn.

Khám phá mùa hồng chín trên cao nguyên Mộc Châu

Khám phá mùa hồng chín trên cao nguyên Mộc Châu

Bên cạnh lợi thế về khí hậu mát mẻ và cảnh quan thiên nhiên, những ngày này, Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La bước vào mùa hồng chín. Nhiều vườn hồng trên cao nguyên đồng loạt cho quả chín rộ, tạo cảnh quan đẹp đặc trưng, thu hút đông đảo du khách đến tham quan.

Gìn giữ nghề làm hương xạ truyền thống

Gìn giữ nghề làm hương xạ truyền thống

Giữa nhịp sống hiện đại đang đổi thay từng ngày, ở Tổ dân phố Cao (phường Sơn Nam, tỉnh Hưng Yên), mùi hương thảo mộc gợi nhớ về những nét văn hóa truyền thống không thể thiếu trong gia đình Việt mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Với người dân nơi đây, nghề làm hương không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là ký ức làng quê được gìn giữ, trao truyền qua hơn ba thế kỷ.

Vùng cao Hạnh Phúc thi đua hướng về ngày hội lớn

Vùng cao Hạnh Phúc thi đua hướng về ngày hội lớn

Hòa trong không khí thi đua sôi nổi hướng tới Đại hội XIV của Đảng, đồng bào các dân tộc vùng cao xã Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai, tích cực lao động, sản xuất, phát huy tinh thần đoàn kết, quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã đề ra.

Người dân Bản Bo phấn khởi đón Tết trong những ngôi nhà mới

Người dân Bản Bo phấn khởi đón Tết trong những ngôi nhà mới

Để nhường đất cho Dự án kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc, nhiều hộ dân ở bản Hợp Nhất, xã Bản Bo (tỉnh Lai Châu) đã di dời đến khu tái định cư mới. Tại đây, những ngôi nhà khang trang đang được hoàn thiện các công đoạn cuối để người dân kịp đón Tết Nguyên đán.

Người dân vùng cao chủ động phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi

Người dân vùng cao chủ động phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi

Các đợt không khí lạnh tăng cường, nhiệt độ xuống thấp đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Để hạn chế thiệt hại, bảo vệ sản xuất và thu nhập của người dân, công tác phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi đã được cấp uỷ, chính quyền và người dân địa phương chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt.

'Tết năm cùng' - nét văn hóa độc đáo của người Dao Hạ Sơn

'Tết năm cùng' - nét văn hóa độc đáo của người Dao Hạ Sơn

Với quan niệm, Tết là dịp để gia đình, dòng tộc sum họp sau một năm lao động vất vả, cũng dịp để báo với tổ tiên về những thành quả trong cả năm, cầu mong những điều tốt sẽ đến trong năm mới sắp đến, từ tháng 11 - 12 âm lịch hàng năm, khắp các bản làng người người Dao xứ Thanh lại cùng nhau ăn Tết năm cùng.

Nỗ lực gieo chữ vùng cao biên giới Quảng Trị

Nỗ lực gieo chữ vùng cao biên giới Quảng Trị

Ở các xã vùng biên giới của tỉnh Quảng Trị, hành trình đến lớp của nhiều học sinh không chỉ bị ngăn trở bởi núi rừng, mưa lũ mà còn bởi nghèo khó, bệnh tật và những lo toan trong chính gia đình mình.

Phòng chống đói, rét cho vật nuôi ở vùng núi cao

Phòng chống đói, rét cho vật nuôi ở vùng núi cao

Gia đình ông Tôn Văn Dì ở xã Khánh Khê, tỉnh Lạng Sơn nuôi 19 con trâu. Trời rời rét đậm, rét hại kéo dài, nền nhiệt độ giảm sâu, nhiều thời điểm chỉ 7 đến 8 độ C. Để hạn chế tác động xấu của thời tiết đến vật nuôi, gia đình ông đã không chăn thả trâu ra ngoài đồi rừng mà nhốt tại nhà, tăng cường bổ sung thức ăn, đảm bảo dinh dưỡng cho đàn trâu, đồng thời gia cố, che chắn chuồng trại, dọn vệ sinh chuồng nuôi thường xuyên để phòng ngừa dịch bệnh và nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi.

Sắc trắng trên cao nguyên Mộc Châu

Sắc trắng trên cao nguyên Mộc Châu

Mộc Châu vào thời điểm này đã sớm khoác lên mình sắc trắng tinh khôi của hoa mận. Mùa hoa mận trên cao nguyên Mộc Châu đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với du khách, in đậm trong bức tranh du lịch Việt Nam.

Bảo đảm sức khỏe cho học sinh trong những ngày rét đậm

Bảo đảm sức khỏe cho học sinh trong những ngày rét đậm

Những ngày này, không khí lạnh tăng cường khiến nhiệt độ tại khu vực vùng cao miền núi phía Bắc giảm sâu, ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân, đặc biệt là các em học sinh. Tại các trường mầm non vùng cao, công tác phòng chống rét đã được triển khai đồng bộ.

Lào Cai hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp

Lào Cai hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp

Trước những tổn thất, mất mát to lớn của người dân bị ảnh hưởng bởi hoàn lưu bão số 10, năm 2025, tỉnh Lào Cai kịp thời triển khai các chính sách, hỗ trợ người dân vùng lũ khôi phục lại sản xuất nông nghiệp. Đến nay, những thửa ruộng, những mảnh vườn đã được hồi sinh, những cánh đồng rau màu hay dâu tằm xanh tốt trở lại.