Nhà văn hóa cộng đồng - ngôi nhà trí tuệ, Cụm dân cư sinh thái… là những mô hình ý nghĩa đã phát huy sức mạnh các tầng lớp nhân dân tại địa bàn dân cư ở Hà Tĩnh, từ đó nhân lên sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gìn giữ văn hóa truyền thống, nâng cao đời sống tinh thần trong nhân dân.
Không gian văn hóa trong “Nhà văn hóa cộng đồng - Ngôi nhà trí tuệ” ở Hà Tĩnh. Ảnh: Hoàng Ngà - TTXVN
Kết nối sinh hoạt cộng đồng dân cư
Thôn Song Hoành (xã Lưu Vĩnh Sơn, huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh) có 181 hộ dân, hầu hết đều làm nông nghiệp. Đều đặn nhiều năm nay, sau những giờ làm việc đồng áng, người dân thôn Song Hoành lại tập trung về Nhà văn hóa cộng đồng - ngôi nhà trí tuệ của thôn để hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao.
Ông Ngô Văn Ngụ, Bí thư Chi bộ thôn Song Hoành chia sẻ: Nhà văn hóa cộng đồng - ngôi nhà trí tuệ đã trở thành “điểm hẹn” không thể thiếu đối với người dân thôn Song Hoành từ già đến trẻ. Nơi các cháu thiếu nhi đến đọc sách, người dân chơi thể thao và là nơi gắn kết tình làng nghĩa xóm.
Nhà văn hóa cộng đồng - ngôi nhà trí tuệ thôn Song Hoành có tổng diện tích hơn 850m2, bên cạnh khu vực hội quán rộng 180m2 có sức chứa hơn 180 người họp, còn có các khu vực sân bóng chuyền, sân cầu lông, sân khấu ngoài trời, thư viện có hàng nghìn đầu sách, khu vui chơi trẻ con… Từ khi ngôi nhà trí tuệ ra đời, nhiều câu lạc bộ, hội, nhóm được thành lập, thu hút đông đảo người dân tham gia như, các Câu lạc bộ: Dưỡng sinh, bóng chuyền hơi, cờ tướng, bóng bàn, dân vũ... góp phần xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư.
Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện Thạch Hà Trần Danh Vinh cho biết: Huyện có 13 Nhà văn hóa cộng đồng - ngôi nhà trí tuệ. Mô hình “ngôi nhà trí tuệ” đã tạo nên sức sống mới và phát huy được hết công năng cho các Nhà văn hóa cộng đồng. Thông qua đó, gắn kết thêm tình làng nghĩa xóm, xây dựng khối đại đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Nhà văn hóa cộng đồng thôn Trung Tiến (Hà Tĩnh). Ảnh: TTXVN phát
Mô hình Nhà văn hóa cộng đồng - ngôi nhà trí tuệ xuất phát từ sáng kiến của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Hà Tĩnh khi triển khai mô hình ngôi nhà trí tuệ trên nền Nhà văn hóa cộng đồng kết hợp tránh trú bão, lũ. Từ những ngôi nhà trí tuệ đầu tiên, đến nay, Hà Tĩnh đã có thêm nhiều ngôi nhà trí tuệ gắn với Nhà văn hóa thôn, tổ dân phố hoạt động sôi nổi, hiệu quả.
Theo số liệu từ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Hà Tĩnh, sau 3 năm đưa vào hoạt động, Hà Tĩnh đã ra mắt 149 mô hình Nhà văn hóa cộng đồng - ngôi nhà trí tuệ phát huy hiệu quả với kinh phí xã hội hóa và ngân sách tỉnh hỗ trợ, góp phần tích cực vào việc xây dựng khối đại đoàn kết tại khu dân cư, tổ dân phố, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần ở cơ sở, góp phần xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu.
Cùng nhau xây dựng nếp sống văn minh
Tại huyện miền núi Vũ Quang (Hà Tĩnh), trên hành trình xây dựng huyện nông thôn mới nâng cao, địa phương chú trọng xây dựng các cụm dân cư sinh thái, người dân cùng nhau xây dựng nếp sống văn minh, trở thành những miền quê đáng sống.
Cụm dân cư số 1, thôn Cừa Lĩnh, xã Đức Lĩnh, huyện Vũ Quang, được xây dựng theo mô hình Cụm dân cư sinh thái “sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn - văn minh”. Điều ấn tượng ở đây là cảnh quan nông thôn trù phú, an lành, ấm tình làng nghĩa xóm. Cụm có 5 hộ gia đình chung sống đoàn kết, không có hàng rào cứng ngăn cách giữa mỗi hộ mà thay vào đó là những hàng rào hoa rực rỡ, hay dãy chè mạn hảo manh mướt, mỗi hàng rào đều có lối mở để hàng xóm qua lại với nhau. Khu vực sinh hoạt chung ở dưới bóng cây có ghế đá, xích đu, là nơi các cháu thiếu nhi vui đùa mỗi sáng, hàng xóm râm ran bên ấm nước chè xanh.
Được biết, mô hình Cụm dân cư sinh thái bắt đầu có từ sau năm 2017, sau khi xã Đức Lĩnh có chủ trương xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu. Xuất phát từ nhu cầu mở rộng vườn kiểu mẫu trong các Tổ liên gia, rồi đổi công, hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất, chia sẻ lợi ích... Bây giờ, các hộ trong Tổ liên gia đều có thể dùng chung bể nước, chung sóng wifi và cùng chia sẻ những công việc làm vườn khác cùng nhau.
Không gian văn hóa trong “Nhà văn hóa cộng đồng - Ngôi nhà trí tuệ” ở Hà Tĩnh. Ảnh: Hoàng Ngà – TTXVN
Ông Nguyễn Minh Hà, người dân thôn Cừa Lĩnh chia sẻ, thời điểm phát động xây dựng Cụm dân cư sinh thái là vào tháng 6/2020, thời tiết oi bức, nắng như đổ lửa, người dân chong đèn làm cả đêm. Cụm dân cư số 1 hiện có tuyến đường giữa các hộ bằng bê tông rộng 1,2 mét, dài hơn 300 mét với các hàng rào xanh. Từ khi xây dựng mô hình này, tình làng nghĩa xóm thêm thắt chặt, đoàn kết hơn.
Xã Đức Lĩnh, huyện Vũ Quang hiện có 10 cụm dân cư sinh thái, trung bình có từ 5 đến 7 hộ gia đình ở chung trên một diện tích khoảng 3 đến 3,5ha; thu nhập bình quân mỗi năm một hộ từ việc bán các loại cây trái trong vườn đạt từ 170 đến 200 triệu đồng/hộ. Bà con trong cụm dân cư không chỉ hỗ trợ nhau về cây giống, kỹ thuật mà còn giúp đỡ nhau trong tiêu thụ sản phẩm, nhờ đó đời sống ngày càng đi lên.
Huyện Vũ Quang đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng các cụm dân cư sinh thái, nhằm hướng đến những miền quê nông thôn mới yên bình, trù phú, mang đậm bản sắc làng quê truyền thống.
Theo thống kê của Văn phòng điều phối nông thôn mới huyện Vũ Quang, huyện đang triển khai xây dựng 22 cụm dân cư sinh thái. Từ những cụm dân cư sinh thái, người dân huyện miền núi Vũ Quang lại càng ý thức hơn trong việc cùng nhau xây dựng nếp sống văn minh.
Những ngày này, tại mỗi cụm dân cư, Tổ liên gia trên địa bàn Hà Tĩnh đang sôi nổi Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc. Việc tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp gắn với các hoạt động biểu dương các gia đình văn hóa tiêu biểu, tổ chức bữa cơm đoàn kết… đã động viên nhân dân phát huy truyền thống quê hương, gắn bó thêm tình làng nghĩa xóm.
Hoàng Ngà
