Những chuyến vượt sông phục vụ việc học tập, lao động và sinh hoạt hàng ngày đang trở thành nỗi lo thường trực, nhất là khi mùa mưa lũ tiếp tục diễn biến phức tạp.
Những nhịp cầu vừa hồi sinh lại bị lũ cuốn trôi
Sau cơn lũ lịch sử vào tháng 7/2025, Xã Mỹ Lý là một trong những địa phương chịu thiệt hại nặng nề nhất. Hiện người dân từng bước khôi phục cuộc sống, song giao thông vẫn là bài toán nan giải. Đặc biệt, gần 800 người dân hai bản Xốp Lợt, Nhọt Lợt đang gặp nhiều khó khăn khi tuyến đường bộ kết nối với trung tâm xã bị chia cắt bởi cầu treo Yên Hòa, công trình giao thông quan trọng nối trung tâm xã với khu vực các bản Yên Hòa, Piêng Pèn và Nhọt Lợt trước đây (nay thuộc địa bàn các bản Xốp Lợt, Nhọt Lợt), bị lũ cuốn trôi sau cơn bão số 3 vào tháng 7/2025. Từ đó, việc qua lại hai bờ sông Nậm Nơn chủ yếu phải trông chờ vào thuyền.
Để tháo gỡ khó khăn trước mắt, tháng 12/2025, Sở Xây dựng đã triển khai lắp dựng cầu tạm Bentley nối từ trung tâm xã Mỹ Lý sang bản Yên Hòa. Công trình gồm ba nhịp, rộng 4m; trong đó, hai nhịp dài 21m sử dụng cầu tạm Bentley và một nhịp dài 30m là cầu giao thông nông thôn, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Cầu được đưa vào sử dụng từ tháng 12/2025. Thế nhưng, đầu tháng 8/2026, ảnh hưởng của bão số 4 khiến nước sông Nậm Nơn dâng cao, dòng chảy mạnh, tiếp tục cuốn trôi cây cầu tạm, đẩy người dân trở lại cảnh phải vượt sông bằng thuyền.
Không chỉ gây trở ngại cho việc đi lại, tình trạng mất cầu còn tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và sinh kế của người dân hai bản. Khi tuyến giao thông kết nối với trung tâm xã bị chia cắt, việc vận chuyển hàng hóa, giao thương, tiếp cận các dịch vụ và thu hút khách du lịch đều gặp khó khăn. Những lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa bản địa vốn có thể trở thành nguồn thu cho người dân địa phương cũng khó phát huy khi việc đi lại không thuận tiện.
Anh Vi Văn Dũng, chủ Homestay Dũng Hà bản Xốp Lợt cho biết từ khi cầu bị lũ cuốn trôi, lượng khách đến lưu trú tại cơ sở giảm tới 80% so với trước. Việc di chuyển khó khăn khiến du khách e ngại, nhiều người thay đổi kế hoạch hoặc không lựa chọn đến địa phương. Lượng khách sụt giảm ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, trong khi các khoản chi phí duy trì hoạt động vẫn phải bảo đảm.
Không chỉ các cơ sở lưu trú bị ảnh hưởng, những hộ dân cung cấp dịch vụ ăn uống, vận chuyển và bán các sản phẩm địa phương cũng chịu ảnh hưởng khi lượng khách giảm. Việc thiếu một tuyến kết nối ổn định khiến hoạt động kinh doanh khó duy trì, người dân mất đi cơ hội tăng thu nhập từ các dịch vụ du lịch.
Giao thông bị chia cắt còn gây khó khăn cho quá trình tái thiết cuộc sống. Tại khu tái định cư Yên Hòa, dự kiến có 25 hộ dân được bàn giao mặt bằng xây dựng nhà ở. Tuy nhiên, việc qua sông vẫn phụ thuộc vào thuyền, hoạt động vận chuyển vật liệu và tổ chức xây dựng sẽ gặp nhiều trở ngại.
Thực tế này cho thấy, hậu quả của việc mất cầu không dừng lại ở sự bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày mà còn tạo thêm rào cản đối với quá trình phục hồi kinh tế sau thiên tai. Bởi với địa bàn miền núi, biên giới có địa hình chia cắt như Mỹ Lý, một cây cầu không đơn thuần là công trình đi lại mà còn là điều kiện quan trọng để người dân tiếp cận trường học, dịch vụ thiết yếu, giao thương và từng bước phục hồi đời sống sau thiên tai.
Nỗi lo học sinh qua sông mùa mưa lũ
Khi cầu bị cuốn trôi, thuyền trở thành phương tiện gần như duy nhất giúp người dân hai bản duy trì việc đi lại. Tuy nhiên, trong điều kiện dòng Nậm Nơn thường xuyên biến động, đặc biệt vào mùa mưa lũ, mỗi chuyến qua sông đều tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Nỗi lo ấy càng rõ nét khi năm học 2026-2027 bắt đầu. Hằng ngày, ông Vi Viết Hồng, bản Xốp Lợt, phải hai lượt đưa cháu ngoại qua sông Nậm Nơn để đến Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Mỹ Lý 2.
Cháu ông Hồng đang học lớp 1, do chậm phát triển nên không thể ở nội trú. Vì vậy, gia đình phải bố trí người trực tiếp đưa đón. Mỗi buổi sáng, ông Hồng dùng xe máy chở cháu ra bờ sông, sau đó đưa cả người và phương tiện lên thuyền sang bờ bên kia. Buổi chiều, hành trình lại lặp lại theo chiều ngược lại.
Ông Hồng cho biết: “Đi thuyền qua sông là nguy hiểm nhưng không còn cách nào khác để bảo đảm việc học tập của cháu. Người lớn đã lo, việc đưa đón các cháu học sinh càng khiến chúng tôi bất an. Mong muốn trước mắt của tôi và dân bản ở đây là sớm làm lại cầu tạm để người dân đi lại an toàn hơn, trong khi chờ xây dựng cầu cứng”.
Không chỉ tiềm ẩn rủi ro, việc qua sông bằng thuyền còn khiến người dân phát sinh thêm chi phí. Mỗi chuyến đưa người và xe máy hoặc hàng hóa qua sông có giá 50.000 đồng. Với những gia đình vừa chịu thiệt hại nặng nề do thiên tai, khoản tiền này trở thành gánh nặng khi phải chi trả thường xuyên.
Trước thực tế này, ngày 14/9/2026, UBND xã Mỹ Lý có công văn đề xuất điều chỉnh biện pháp thi công và bổ sung cầu công vụ phục vụ Gói thầu số 01 thuộc dự án “Xây dựng cầu cứng, đường giao thông 2 đầu cầu Yên Hòa, xã Mỹ Lý”. Theo địa phương, việc xây dựng cầu công vụ không chỉ phục vụ thi công dự án mà còn đáp ứng nhu cầu đi lại thiết yếu của người dân hai bản Xốp Lợt, Nhọt Lợt trong thời gian chờ công trình hoàn thành.
Ngày 19/9/2026, Sở Xây dựng Nghệ An có văn bản đề nghị UBND xã Mỹ Lý chỉ đạo các đơn vị liên quan rà soát điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, hồ sơ thiết kế và các nội dung liên quan để nghiên cứu, đề xuất phương án kỹ thuật phù hợp, bảo đảm an toàn và tính khả thi. Trên cơ sở đề xuất của các đơn vị, UBND xã Mỹ Lý với trách nhiệm chủ đầu tư tổ chức thẩm định, phê duyệt và chịu trách nhiệm về an toàn, chất lượng, tiến độ, hiệu quả đầu tư dự án theo quy định.
Ông Hoàng Quốc Trường, Giám đốc Ban Quản lý bảo trì đường bộ, Sở Xây dựng Nghệ An cho biết, sau khi cầu tạm bị lũ cuốn trôi vào tháng 8/2026, Sở đã chỉ đạo đơn vị quản lý trục vớt các cấu kiện để đánh giá khả năng tiếp tục sử dụng. Nếu bảo đảm điều kiện kỹ thuật và an toàn, ngành chức năng sẽ triển khai lắp dựng lại nhằm phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.
Còn theo ông Lương Văn Bảy, Chủ tịch UBND xã Mỹ Lý cho biết: Mong muốn của chính quyền và người dân là sớm khôi phục cầu tạm, trước mắt bảo đảm việc đi lại, học tập của giáo viên và học sinh, đồng thời tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống trong thời gian chờ xây dựng cầu cứng.
Sau những trận lũ dữ, người dân Mỹ Lý đang nỗ lực gây dựng lại cuộc sống. Tuy nhiên, khi tuyến giao thông qua sông Nậm Nơn chưa được khôi phục, những khó khăn vẫn hiện hữu trong từng hoạt động thường ngày. Điều người dân mong đợi không chỉ là một cây cầu kiên cố trong tương lai mà còn là giải pháp đi lại an toàn trước mắt, để mỗi chuyến đến trường, đi làm hay trở về nhà không còn là một hành trình đầy bất an ở nơi miền biên viễn.
