Với chủ đề “Quân - Dân An Giang mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2027”, các hoạt động diễn ra từ ngày 13/11/2026 đến ngày 9/4/2027 với nhiều công trình, phần việc thiết thực nhằm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc Khmer, gia đình chính sách, hộ nghèo và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn; góp phần xây dựng nông thôn mới, củng cố quốc phòng, an ninh và tăng cường tình đoàn kết quân dân.
Ban tổ chức sẽ vận động xây dựng 68 căn nhà (66 căn nhà Đại đoàn kết, 1 căn nhà đồng đội và 1 căn nhà 19/8) với tổng kinh phí hỗ trợ dự kiến hơn 4 tỷ đồng; xây dựng 4 cây cầu giao thông nông thôn; làm mới 2km đường giao thông; xây dựng 2 tuyến đường thắp sáng đường quê bằng năng lượng mặt trời với tổng chiều dài 2,9km; thực hiện các công trình bảo vệ môi trường, hỗ trợ mô hình phát triển kinh tế và nhiều phần việc dân sinh khác.
Các đơn vị phối hợp tổ chức khám bệnh, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc miễn phí cho khoảng 900 lượt người; trao hàng trăm suất quà cho gia đình chính sách, hộ nghèo, lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ và học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn; tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, hội thi làm bánh truyền thống của đồng bào Khmer, góp phần giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước, Trưởng Ban Chỉ đạo các hoạt động “Tết Quân - Dân” tỉnh An Giang nêu rõ, mỗi công trình được xây dựng, mỗi căn nhà được trao tặng, mỗi phần quà gửi đến người dân đều thể hiện tình cảm, trách nhiệm và sự sẻ chia của các cấp, ngành, lực lượng vũ trang và toàn xã hội. Việc tổ chức các hoạt động gắn với Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây tại xã Gò Quao còn mang ý nghĩa tri ân truyền thống cách mạng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Do đó, các sở, ban, ngành, địa phương và lực lượng vũ trang phối hợp chặt chẽ, triển khai các công trình, phần việc bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng, đúng đối tượng thụ hưởng, tránh hình thức, lãng phí.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phát huy tốt vai trò tham mưu, điều phối, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc thực hiện; phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng vũ trang trong công tác dân vận, giúp dân phát triển kinh tế, ổn định đời sống. Cấp ủy, chính quyền xã Gò Quao huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, vận động nhân dân tích cực tham gia, chung sức thực hiện và bảo vệ các công trình sau khi hoàn thành, bảo đảm phát huy hiệu quả lâu dài, kêu gọi các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và nhà hảo tâm tiếp tục đồng hành, đóng góp nguồn lực chăm lo tốt hơn đời sống nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc Khmer có hoàn cảnh khó khăn.
Tại buổi lễ, Ban Chỉ đạo các hoạt động “Tết Quân - Dân” tỉnh An Giang phát động phong trào thi đua chuyên đề “Thực hiện tốt công tác tuyên truyền và tổ chức các hoạt động Tết Quân - Dân năm 2027”. Ban Tổ chức trao bảng tượng trưng hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà cho UBND xã Gò Quao; trao 10 chiếc xe đạp và 30 suất học bổng cho học sinh dân tộc Khmer có hoàn cảnh khó khăn, vượt khó học giỏi.
Thông qua những công trình, phần việc cụ thể, thiết thực, chương trình tiếp tục phát huy phẩm chất tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, thắt chặt mối quan hệ đoàn kết, gắn bó giữa lực lượng vũ trang với cấp ủy, chính quyền và nhân dân, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển, đồng bào Khmer đón Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây vui tươi, đầm ấm, nghĩa tình.
Tên tự gọi: Người Khmer.
Dân số: 1.260.640 người, (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).
Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ Me.
Lịch sử: Trước thế kỉ XII người Khmer và văn hoá của họ giữ vai trò chủ thể ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Hoạt động sản xuất: Người Khmer là cư dân nông nghiệp dùng cày và trồng lúa nước. Trong bộ công cụ nông nghiệp khá hoàn thiện và hiệu quả của họ, có những dụng cụ độc đáo thích ứng với điều kiện địa lí sinh thái Nam bộ như cái phảng thay cho cày chuyên dùng ở vùng đất phèn, mặn để phát cỏ, cù nèo (Pok) dùng để vơ cỏ. Cây nọc cấy (Sơ chal) dấu vết của chiếc gậy chọc lỗ xa xưa, tạo ra lỗ để cắm cây lúa ở những chân ruộng nước nhưng đất cứng, và cái vòn gặt (Kần điêu) dùng để cắt lúa.
Người Khmer có nghề đánh cá, dệt, chiếu, đan lát, dệt vải, làm đường thốt nốt và làm gốm. Kĩ thuật gốm đơn giản, công cụ chính là hòn kê (K’leng), bàn dập (Chơ), chưa dùng bàn xoay, không có lò nung cố định, gốm mộc, không màu,với độ nung thấp. Sản phẩm gốm chủ yếu là đồ gia cụ, tiêu biểu nhất là bếp (Cà ràng) và nồi (Cà om) rất được người Việt, người Hoa ở đồng bằng sông Cửu Long ưa dùng.
Ăn: Người Khmer trồng hơn 150 giống lúa tẻ và nếp khác nhau, họ thường ăn cơm tẻ và cơm nếp. Thức ăn hằng ngày có tôm, cá nhỏ, ếch, nhái, rau, củ. Họ chế biến rất nhiều loại mắm: mắm ơn Pứ làm bằng tôm tép, mắm Pơ inh làm bằng cá sặc, nhưng nổi tiếng nhất là mắm B’hóc làm bằng cá lóc, các sọc, cá trê, tôm tép, mắm pơ inh làm bằng cá sặc, nhưng nổi tiếng nhất là mắm B’hóc làm bằng cá lóc, cá sọc, cá trê, tôm tép trộn với thính và muối. Gia vị ưa thích nhất là vị chua (từ quả me hay mè) và cay (hạt tiêu, tỏi, sả, ca ri...).
Mặc: Nam nữ trước đây đều mặc xà rông bằng lụa tơ tằm do họ tự dệt. Lớp thanh niên ngày nay thích mặc quần âu với áo sơmi. Những người đứng tuổi, người già thường mặc quần áo bà ba màu đen, nam giới khá giả đôi khi mặc quần áo bà ba màu trắng với chiếc khăn rằn luôn quấn trên đầu, hoặc vắt qua vai. Chỉ đặc biệt trong cưới xin, nam nữ mới mặc quần áo cổ truyền. Chú rể mặc áo xà rông, áo màu đỏ, cổ đứng với hàng khuy trước ngực, bên vai trái quàng chiếc khăn dài trắng (Kăl xinh) và con dao cưới (Kầm pách) ngụ ý để bảo vệ cô dâu. Còn cô dâu mặc Xăm pốt (váy)màu tím hay màu hồng, áo dài màu đỏ, quàng khăn và đội mũ cưới truyền thống. áo dài Khơ Me (Wện) gần gũi với chiếc áo dài của phụ nữ Chăm: áo bịt tà, thân áo rộng và dài dưới gối, cổ áo thấp và xẻ trước ngực vừa đủ để chui đầu vào, tay áo chật, hai bên sườn thường ghép thêm bốn miếng vải (thường hoặc màu) kéo dài từ nách đến gấu áo.
Ở: Họ sống ở đồng bằng sông Cửu Long, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền Tây Nam bộ và tụ cư trên 3 vùng môi sinh lớn: vùng đồng bằng nội địa, vùng phèn mặn ven biển, vùng đồi núi Tây Nam giáp biên giới Cam Pu Chia. Người Khmer trước đây ở nhà sàn, nay sống trong các ngôi nhà đất.
Phương tiện vận chuyển: Thường sử dụng xe bò (cộ), xe lôi bánh gỗ, hoặc bánh hơi, đi lại trên đường hay những chân ruộng khô, vận chuyển nông sản trong mùa thu hoạch.
Sống trong môi trường chằng chịt kênh, rạch, ghe, thuyền của người Khmer có rất nhiều loại: xuồng ba lá, ghe tam bản, thuyền " tắc rán" hoặc thuyền "đuôi tôm" chạy máy. Ðặc biệt nhất là chiếc ghe Ngo (Tuộc mua) dài 30m, làm bằng gỗ sao, có từ 30-40 tay chèo, mũi và hai bên thành thuyền có vẽ hình ó biển, voi, sư tử, sóng nước. Ghe Ngo chỉ sử dụng trong dịp lễ chào mặt trăng OK-ang Bok (tháng 10 âm lịch), còn ngày thường họ gửi trong chùa, được cư dân trong các "Phum", "Sóc" coi như vật thiêng.
Quan hệ xã hội: Gia đình nhỏ một vợ một chồng, ở riêng và là đơn vị kinh tế độc lập, có nơi 3-4 thế hệ sống chung trong một nhà. Xã hội Khmer vẫn còn tồn tại nhiều tàn dư mẫu hệ.
Người Khmer có rất nhiều họ khác nhau. Những họ do triều Nguyễn trước đây đặt ra như: Danh, Kiên, Kim, Sơn, Thạch. Những họ tiếp thu từ người Việt và người Hoa như: Trần, Nguyễn, Dương, Trương, Mã, Lý... Lại có những họ thuần tuý Khmer như U, Khan, Khum. Tình trạng ngoại tình, đa thê, li hôn hoặc loạn luân giữa những người có huyết thống trực hệ, ít xẩy ra hoặc tuyệt đối nghiêm cấm.
Hôn nhân: Hôn nhân thường do cha mẹ xếp đặt, có sự thoả thuận của con cái. Cưới xin trải qua 3 bước: làm mối, dạm hỏi và lễ cưới, được tổ chức ở bên nhà gái. Sau đó, người con trai phải ở bên nhà vợ một thời gian. Trải qua ít năm hoặc khi có con, họ ra ở riêng, nhưng vẫn cư trú bên ngoại.
Ma chay: Tục hoả thiêu đã có từ lâu. Sau khi thiêu, tro được giữ trong tháp "Pì chét đẩy", xây cạnh ngôi chính điện trong chùa.
Lễ tết: Có 2 lễ lớn trong năm.
Tết Chuôn chnam Thmây tổ chức từ ngày 1 đến ngày 3 đầu tháng Chét (theo Phật lịch) vào khoảng tháng 4 dương lịch.
Lễ chào mặt trăng (ok ang bok) tổ chức vào rằm tháng 10 âm lịch, trong lễ này có đua thuyền Ngo giữa các phum - sóc.
Thờ cúng: Thờ Phật, tổ tiên và thực hành các nghi lễ nông nghiệp như cúng thần ruộng (neak tà xiê), gọi hồn lúa (ok ang leok), thần mặt trăng (ok ang bok).
Học: Con trai khi lớn đều được cha mẹ gửi vào chùa làm sư từ 3 đến 5 năm. Họ được học kinh Phật, học chữ Khmer ở các trường chùa. Chỉ sau nghĩa vụ tu hành, họ mới được phép hoàn tục và mới có quyền được lập gia đình.
Văn nghệ: Người Khmer có cả một kho tàng phong phú về truyện cổ như thần thoại, truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười, có một nền sân khấu truyền thống như Dù kê, Dì kê, một nền âm nhạc vừa có nguồn gốc Ấn Ðộ, vừa có nguồn gốc Ðông Nam Á. Nghệ thuật và kiến trúc chùa tháp được coi là di sản đặc sắc nhất của văn hoá Khmer. Trong các ngôi chùa Khmer của Phật giáo tiểu thừa (Thérévada), ngoài tượng Ðức Phật Thích Ca được tôn thờ duy nhất, chiếm vị trí trung tâm khu chính điện, vẫn tồn tại một hệ thống phong phú linh thần, linh thú - những dấu vết tàn dư còn lại của Bà la môn giáo và tín ngưỡng dân gian.
Theo cema.gov.vn
