Ea Trol là một trong những xã có đông người dân tộc thiểu số sinh sống. Nhà ở, nương rẫy của đồng bào nằm sát với rừng núi. Việc người dân sử dụng súng tự chế để săn bắn thú rừng đã tồn tại từ nhiều năm qua. Không chỉ vậy, nhiều người còn sử dụng súng để giải quyết những mâu thuẫn cá nhân. Trước đây, xã Ea Trol có hai người do mâu thuẫn tranh chấp đất đai đã dùng súng kíp bắn nhau, làm cả hai đều chết tại chỗ.
Trước những ẩn họa khó lường khi người dân tàng trữ, sử dụng súng tự chế trái phép, Công an huyện Sông Hinh đã triển khai thí điểm mô hình “thôn, buôn không có vũ khí, vật liệu nổ trái phép” tại buôn Mùi, xã Ea Trol. Mô hình với sự phối hợp tham gia của công an xã, già làng có uy tín và cả cộng đồng dân cư. Khi người dân phát hiện có người sử dụng súng sẽ báo cho già làng, trưởng buôn. Sau đó, già làng, trưởng buôn cùng với công an xã “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” có súng tự chế để vận động giao nộp.
Ông Ma Doa, Bí thư Chi bộ buôn Mùi, xã Ea Trol cho biết: Cả già làng rồi Ban nhân dân buôn cùng đi tuyên truyền cho bà con, nhất là đàn ông. Khi phát hiện ai dùng súng là xuống vận động ngay. Công an huyện, công an xã đã phát tờ rơi tuyên truyền nên chúng tôi cứ theo nội dung đó để giải thích cho bà con hiểu. Có thời điểm, chỉ trong một tháng, bà con ở buôn Mùi đã tự nguyện giao nộp cho công an xã 13 khẩu súng tự chế. Từ năm 2015 đến nay tại buôn Mùi không còn hộ nào sử dụng súng tự chế.
Với những hiệu quả bước đầu mà mô hình “thôn, buôn không có vũ khí, vật liệu nổ trái phép” mang lại, Công an huyện Sông Hinh đã triển khai nhân rộng. Tuy nhiên, thực tế một số người vẫn lén lút cất giấu súng trên rừng hoặc trên nương rẫy để sử dụng.
Ông NiÊ Lâu, Công an xã Ea Trol, huyện Sông Hinh chia sẻ: Khó khăn lớn nhất của lực lượng công an khi vận động người dân tự nguyện giao nộp súng là nhận thức của bà con còn hạn chế, chỉ biết sử dụng súng còn pháp luật quy định ra sao thì không hiểu biết. Khẩu súng gắn với việc săn bắn trong rừng nên nhiều người vẫn lén cất giấu súng để dùng.
Để khắc phục những tồn tại này, Công an huyện Sông Hinh đã đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân về Pháp lệnh Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành (Pháp lệnh số 16/2011/UBTVQH12 ngày 30/6/2011). Hỗ trợ cùng công tác tuyên truyền, lực lượng công an địa phương cùng với các tổ chức, đoàn thể đã có giải pháp kịp thời đấu tranh, giáo dục, xử lý nhất là những đối tượng cố tình chế tạo các loại súng. Đến nay, huyện Sông Hinh đã vận động người dân giao nộp gần 500 khẩu súng tự chế các loại.
Thượng tá, Kpá Tao, Phó Trưởng Công an huyện Sông Hinh cho biết: Việc vận động người dân tự nguyện giao nộp vũ khí ở một số địa phương bước đầu đã mang lại hiệu quả. Việc thực hiện Pháp lệnh Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ đã tạo cơ sở để tuyên truyền cho người dân. Qua đó, cộng đồng dân cư đã nhận thức được về mức độ nguy hại của việc sử dụng súng tự chế và tố giác với lực lượng công an để xử lý.
Việc thu hồi và vận động nhân dân tự nguyện giao nộp súng tự chế đang được các lực lượng chức năng của huyện Sông Hinh tiến hành liên tục. Bên cạnh đó, người dân cũng nên tự giác giao nộp và không tiếp tục chế tạo súng. Mục tiêu hướng đến là hạn chế đến mức thấp nhất tiến tới chấm dứt các vụ tai nạn đáng tiếc do việc sử dụng súng tự chế gây ra.
Thế Lập
