Hoa văn trang trí trên trang phục dân tộc Mông ở Cao Bằng
Ngân Hà
Ở Cao Bằng, dân tộc Mông có 3 nhóm: Mông trắng, Mông hoa, Mông đen. Người Mông có nhiều kiểu kỹ thuật trang trí trên trang phục như in sáp ong, thêu và ghép vải. Kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong là nhúng bút vào sáp ong nấu chảy rồi vẽ lên vải mộc các họa tiết hoa văn. Sáp ong sẽ dính lại trên nền vải. Sau đó, đem tấm vải đã được vẽ sáp ong đi nhuộm chàm nhiều lần cho đến khi miếng vải có được màu như ý muốn. Những chỗ đã vẽ sáp ong thì nước chàm sẽ không thấm vào. Giặt xong, người ta cứ để thế phơi khô. Khi vải đã khô, người ta nhúng vào nước sôi làm cho sáp ong bám trên nền vải tan ra để lại những họa tiết trắng trên nền vải chàm.
Trang phục nữ Mông đen. Thêu, theo tiếng Mông gọi là xơưs. Trang phục của người phụ nữ Mông không chỉ đẹp ở kỹ thuật cắt may mà còn rất dễ gây ấn tượng qua các mô típ trang trí và màu sắc hoa văn. Phụ nữ Mông thực sự là những nghệ nhân tạo hình trên nền vải. Họ thêu hoa văn không cần mẫu, các họa tiết đều dựa vào trí nhớ của người thêu. Vì vậy đây là công việc đòi hỏi sự kiên trì, cẩn thận, nếu chỉ cần một sơ suất nhỏ, nhầm một mũi kim, tính sai một sợi chỉ là đã khiến cho mũi thêu bị sai lệch.
Các kỹ thuật trang trí, tạo hoa văn trên vải làm cho tấm vải không chỉ sống động về màu sắc, mô típ hoa văn mà cũng trở lên phong phú về kỹ thuật tạo hình, phản ánh khả năng sáng tạo của người phụ nữ Mông. Hoa văn trang trí trên trang phục của nhóm Mông đen ở Cao Bằng không khác so với người Mông đen ở Lạng Sơn và các vùng khác. Sở dĩ nhóm này được gọi là Mông đen bởi váy của họ hoàn toàn màu đen không trang trí hoa văn. Phần trang trí chủ yếu là ở cổ, nẹp cúc, tay áo, hai bên tà áo. Ngoài thêu hoa văn trang trí ở áo, nhóm Mông đen còn thêu trang trí hoa văn khá cầu kỳ ở dây quấn xà cạp với các họa tiết hoa hướng dương, hoa hồi, hoa chong chóng. So với nhóm Mông trắng và Mông hoa, trang phục của nhóm Mông đen ít trang trí hoa văn nhất. Ngoài màu váy để phân biệt, nhóm Mông đen còn thêu trang trí hoa văn ở đường xẻ tà áo. Những đường nét này được thêu cầu kỳ với các họa tiết như hoa tám cánh, trái tim. Áo phụ nữ Mông đen không có miếng đệm gáy ở phía sau. Cổ được thêu trang trí cầu kỳ với các hình, như: Chữ M cách điệu, hoa bốn cánh, hình thoi, hoa hướng dương, hình con bướm. Trên yếm gắn 7 bông hoa hồi bằng bạc, ghép vải màu, thêu trang trí dạng hình học: Hình thoi, đường chéo, hình hoa chong chóng.
Mô típ trang trí hình chữ M cách điệu trên cổ áo nữ Mông đen. Nếu như trang phục nhóm Mông đen ở Cao Bằng không khác biệt nhiều so với nhóm Mông đen ở các vùng khác, thì nhóm Mông hoa lại khác biệt về cách sử dụng màu sắc, hoa văn so với nhóm này ở các vùng lân cận. Điểm duy nhất giống nhau giữa nhóm Mông hoa ở Cao Bằng và các vùng khác là ở giữa thân váy đều sử dụng vải in hoa văn sáp ong. Váy Mông hoa chỉ có hai màu đen, trắng, điểm nổi bật duy nhất là ở phần in hoa văn sáp ong, gồm các hình: Chữ thập, răng lược, dấu X, tam giác, hình vuông, hoa bốn cánh, hình thoi, hình tròn, hình con ngựa. Ngoài khác ở trang trí váy, nhóm Mông hoa Cao Bằng còn có nhiều điểm khác so với nhóm Mông hoa ở một số vùng khác, như: Áo có miếng đệm gáy phía sau, không cúc, mặc kèm yếm. Trang trí trên áo Mông hoa Cao Bằng chủ yếu là ở miếng đệm gáy, nẹp áo, tay áo. Nẹp áo được ghép vải nhiều màu. Màu sắc trang trí trên áo thiên về màu lạnh với các màu đen, trắng, xanh. Các họa tiết trang trí nhỏ và cầu kỳ.
Yếm nữ Mông đen. Trang phục nữ Mông trắng có kiểu trang trí gần giống kiểu trang trí ở nhóm Mông hoa, Mông đen. Vì váy được làm từ vải mộc màu trắng nên nhóm này được gọi là Mông trắng. Áo nữ nhóm Mông trắng giống kiểu áo nữ nhóm Mông hoa, đều không cúc và có miếng đệm sau gáy. So với các nhóm Mông khác, tạp dề nữ Mông trắng được trang trí cầu kỳ nhất, được làm từ vải chàm có hình chữ nhật, bốn cạnh được trang trí bằng cách ghép vải màu. Giữa khung hình chữ nhật là hai dải vải gắn dây tua, thêu hình tai người được xếp đối xứng nhau. Thắt lưng nữ nhóm này được thêu cầu kỳ với các hình chong chóng, tai người. Trang trí trên áo nữ Mông trắng có kiểu thêu hình ô vuông được xếp thành bao quanh hình chữ thập, giống kiểu thêu trên dây tạp dề nữ Mông hoa.
Người Mông ở Cao Bằng hiện vẫn sử dụng trang phục truyền thống trong sinh hoạt hằng ngày. Nhưng nghề trồng lanh dệt vải và thêu thùa không còn nhiều gia đình làm nữa. Nhiều loại vải xuất xứ từ Trung Quốc cũng gần giống như loại vải họ dệt được nhiều gia đình sử dụng do có giá thành rẻ. Để không làm mất đi nghề dệt và nghề thêu thủ công, cần có những lớp học dệt vải lanh, học thêu váy, thêu áo với những họa tiết truyền thống của người Mông cho thế hệ trẻ là người Mông. Sau đó tổ chức xây dựng làng nghề bao gồm nghề dệt lanh và nghề thêu thủ công, nghề may váy áo của người Mông.
Để bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông đòi hỏi phải có sự nghiên cứu tâm huyết, lâu dài và sự chung tay của các ngành liên quan. Có như thế những giá trị văn hóa của các dân tộc thiểu số sẽ mãi mãi được gìn giữ và phát huy.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.
Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.
Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.
Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.
Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.
Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.
