Hòm thư QR - kênh tiếp cận hiệu quả ở vùng biên

Một mã QR, thêm kênh để người dân báo tin

Xã Môn Sơn thuộc vùng đệm Vườn quốc gia Pù Mát, hoạt động du lịch phát triển, lượng người đến địa bàn khá đa dạng. Đồn Biên phòng Môn Sơn quản lý gần 30km đường biên giới, tiếp giáp xã Nậm Chăm, tỉnh Bolikhamxay của Lào. Bên cạnh hoạt động sản xuất, lâm nghiệp và du lịch, trên địa bàn vẫn còn xảy ra một số hành vi vi phạm như, khai thác lâm sản trái phép, sử dụng kích điện đánh bắt thủy sản, săn bắt động vật trái phép...

Từ thực tế đó, Đồn Biên phòng Môn Sơn triển khai hòm thư điện tử thông qua mã QR tại cơ sở. Với điện thoại thông minh, người dân có thể quét mã và gửi thông tin đến lực lượng Biên phòng mà không phải trực tiếp đến đơn vị. Hình thức này tạo thêm kênh tiếp nhận thông tin nhanh chóng, thuận tiện, đồng thời khuyến khích người dân chủ động tham gia giữ gìn an ninh, trật tự.

Hiệu quả mô hình được thể hiện khi mới đây, đơn vị tiếp nhận tin báo về hành vi khai thác lâm sản trái phép thông qua mã QR. Ngay sau khi tiếp nhận, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Môn Sơn tổ chức xác minh. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ hai đối tượng có hành vi khai thác lâm sản trái phép, hoàn thiện hồ sơ và xử lý theo quy định pháp luật.

Qua xác minh, các đối tượng khai thác cây keo do gia đình trồng tại khu vực đất sản xuất nhưng trong quá trình khai thác đã chặt cả những cây gỗ tự nhiên. Vụ việc cho thấy, thông tin do người dân cung cấp có vai trò quan trọng, giúp lực lượng Biên phòng nắm tình hình từ cơ sở, kịp thời phát hiện và xử lý hành vi vi phạm.

Trung tá Hoàng Ngọc Bình, Chính trị viên Đồn Biên phòng Môn Sơn cho biết, việc triển khai hòm thư QR đã tạo thêm một kênh để đơn vị tiếp nhận thông tin từ nhân dân. Qua đó, người dân từng bước nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong phòng, chống tội phạm, bảo vệ biên giới, tài nguyên và giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn.

Từ những vụ việc được phát hiện qua nguồn tin của nhân dân, Đồn Biên phòng Môn Sơn tiếp tục tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và các quy định tại khu vực biên giới. Qua tuyên truyền, người dân hiểu rõ hơn những hành vi bị nghiêm cấm, hậu quả pháp lý của việc vi phạm, đồng thời chủ động phản ánh dấu hiệu bất thường với lực lượng chức năng.

Bà Vi Thị Thùy, Bí thư Chi bộ bản Xiềng, xã Môn Sơn cho rằng, hòm thư QR giúp người dân có thêm kênh phản ánh thông tin nhanh chóng, thuận tiện. Khi lực lượng chức năng tiếp nhận, xác minh và xử lý các vụ việc, bà con càng hiểu rõ trách nhiệm của mình trong chấp hành pháp luật, bảo vệ rừng và giữ gìn an ninh, trật tự tại địa bàn.

Trước đây, khi phát hiện những vụ việc bất thường như nghi vấn vận chuyển hàng hóa trái phép, khai thác lâm sản trái phép, xuất nhập cảnh trái phép hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác, không phải người dân nào cũng sẵn sàng trực tiếp báo tin cho lực lượng chức năng. Tâm lý e ngại bị lộ danh tính, ảnh hưởng đến quan hệ làng xóm hoặc lo ngại bị các đối tượng vi phạm trả thù khiến một số thông tin có thể không được phản ánh kịp thời.

Khi “Hòm thư điện tử ẩn danh” được triển khai, người dân có thể sử dụng điện thoại quét mã QR, gửi nội dung phản ánh, hình ảnh hoặc thông tin liên quan đến vụ việc cần báo tin. Thông tin được chuyển đến lực lượng chức năng để tiếp nhận, phân loại, xác minh và xử lý theo quy định.

Bà Lương Thị Mai, người dân tại bản Bu Nà, xã Châu Khê chia sẻ, trước đây, nếu phát hiện người lạ xuất hiện vào ban đêm hoặc có hoạt động đáng ngờ, bà con thường thông báo cho trưởng bản hoặc người quen biết trong lực lượng chức năng. Tuy nhiên, nhiều người vẫn ngại đứng ra trực tiếp tố giác. Có mã QR, người dân có thể báo tin ngay trên điện thoại, không phải gặp trực tiếp nên thấy thuận tiện hơn. Quan trọng, bà con yên tâm hơn khi thông tin cá nhân được giữ kín.

Nâng cao kỹ năng số cho người dân vùng biên

Không chỉ tạo thêm kênh để người dân phản ánh, tố giác tội phạm, hòm thư điện tử thông qua mã QR tại Đồn Biên phòng Châu Khê đang mở ra cách làm mới trong ứng dụng công nghệ số ở cơ sở. Từ việc quét mã QR để gửi thông tin, người dân từng bước làm quen với các tiện ích số, góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng ứng dụng công nghệ trong đời sống.

Ở các nhà văn hóa cộng đồng trên địa bàn, Đồn Biên phòng Châu Khê đã triển khai 32 mã QR tại 16 bản để người dân thuận tiện tiếp cận. Sau khoảng 3 tháng, mô hình tiếp nhận 17 nguồn tin, trong đó có những thông tin liên quan đến khai thác lâm sản, thủy sản trái phép và tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn. Các nguồn tin được sàng lọc, xác minh; thông tin có cơ sở được lực lượng chức năng xử lý theo quy định, đồng thời kết hợp tuyên truyền, nhắc nhở người dân.

Theo ông Vi Sơn, Trưởng bản Diềm, xã Châu Khê, việc đặt mã QR tại những nơi người dân thường xuyên sinh hoạt giúp công nghệ trở nên gần gũi hơn với bà con. Từ việc dùng điện thoại để gửi thông tin cho lực lượng chức năng, người dân có thể từng bước hình thành thói quen sử dụng tiện ích số trong nhiều công việc khác.

Ông Lô Xuân Thao, Bí thư Đảng ủy xã Châu Khê cho rằng, hiệu quả lớn hơn của mô hình không chỉ nằm ở số lượng nguồn tin tiếp nhận mà còn ở việc giúp người dân tiếp cận chuyển đổi số bằng những thao tác đơn giản, thiết thực. Từ một mã QR tố giác tội phạm, địa phương có thể hướng dẫn người dân sử dụng mã QR, các nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến trong giải quyết thủ tục hành chính, tiếp nhận thông tin, trao đổi công việc và phục vụ đời sống. Qua đó, chuyển đổi số từng bước đi vào thực chất, phù hợp điều kiện của người dân vùng biên.

Trung tá Chu Văn Thống, Phó Chính trị viên Đồn Biên phòng Châu Khê khẳng định, việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp đơn vị có thêm một kênh nắm tình hình từ cơ sở mà còn tạo cơ hội để tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận các phương thức làm việc trên môi trường số. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục khai thác hiệu quả mô hình, gắn ứng dụng công nghệ với công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật và tham gia giữ gìn an ninh, trật tự.

Tại Đồn Biên phòng Môn Sơn, việc ứng dụng công nghệ số trong tiếp nhận thông tin từ người dân được gắn với phương châm “bám địa bàn, bám dân, bám cơ sở”. Những tin báo dù nhỏ cũng được tiếp nhận, phân loại; nội dung có dấu hiệu liên quan đến an ninh trật tự, hoạt động của các đối tượng vi phạm pháp luật được xác minh kịp thời.

Theo Trung tá Hoàng Ngọc Bình, Chính trị viên Đồn Biên phòng Môn Sơn, việc mở rộng các kênh tiếp nhận thông tin giúp công tác quản lý địa bàn chuyển từ thế bị động sang chủ động hơn. Hòm thư điện tử bằng mã QR vừa mở thêm kênh tiếp nhận tin báo, vừa giúp người dân vùng biên nâng cao kỹ năng số. Qua đó, người dân hình thành thói quen bảo vệ thông tin cá nhân, chủ động phòng tránh nguy cơ trên môi trường mạng và từng bước ứng dụng công nghệ trong tiếp cận dịch vụ công, thực hiện thủ tục hành chính tại cơ sở.

Đại tá Trần Quang Trung, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An thông tin, việc triển khai “Hòm thư điện tử ẩn danh” tại cơ sở là giải pháp thiết thực, tạo thêm kênh tiếp nhận thông tin nhanh, bảo mật, giúp lực lượng Biên phòng chủ động nắm chắc tình hình từ cơ sở, kịp thời phát hiện, xử lý vụ việc liên quan đến an ninh trật tự. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục nhân rộng mô hình, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ và người dân, góp phần xây dựng thế trận Biên phòng toàn dân vững chắc.

Từ những mã QR nhỏ đặt tại các điểm sinh hoạt cộng đồng, một phương thức kết nối mới đang được hình thành giữa người dân và lực lượng Biên phòng. Công nghệ giúp thông tin đi nhanh hơn; sự gần dân giúp thông tin chính xác hơn; còn trách nhiệm xử lý thông tin giúp củng cố niềm tin của nhân dân. Đó cũng là cách Bộ đội Biên phòng Nghệ An từng bước đưa chuyển đổi số vào công tác quản lý, bảo vệ biên giới, góp phần nắm chắc cơ sở, giữ vững an ninh trật tự và bình yên cho từng bản làng vùng biên.