Đêm 11/2 (tức ngày 14 tháng Giêng năm Ất Tỵ), tại Di tích lịch sử, văn hóa quốc gia đền thờ Trần Hưng Đạo (làng Thổ Khối, xã Yên Dương, huyện Hà Trung, Thanh Hóa) diễn ra lễ khai ấn, phát ấn đền Trần năm 2025.
Không tổ chức quy mô như lễ hội khai ấn đền Trần (Nam Định) nhưng lễ hội khai ấn, phát ấn đền thờ Trần Hưng Đạo ở xã Yên Dương, huyện Hà Trung mang nhiều nét đặc sắc, ý nghĩa, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài vùng tham dự. Từ chập tối 14 âm lịch, hàng nghìn du khách và người dân địa phương đã tập trung tại đền thờ Trần Hưng Đạo để tham dự lễ Khai ấn, phát ấn, xin ấn đầu năm cũng như cầu mong một năm sức khỏe, may mắn, bình an, hạnh phúc cho các thành viên trong gia đình, dòng tộc, làng xã, quê hương.
Diễn ra trong các ngày 14, 15 tháng Giêng hàng năm, lễ hội khai ấn đền thờ Trần Hưng Đạo, xã Yên Dương được tổ chức nhằm bày tỏ tấm lòng tri ân sâu sắc đến công đức của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và các bậc tiền nhân, gửi gắm mong cầu, ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt, mọi sự hanh thông, phát triển... Trong khuôn khổ lễ khai ấn còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể dục thể thao đặc sắc như giao lưu thi đấu thể thao, giao lưu văn nghệ, tổ chức trưng bày các sản phẩm và các nông sản của huyện Hà Trung.
Lễ hội đền thờ Trần Hưng Đạo Xuân Ất Tỵ 2025 là một trong những sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng nhằm giáo dục truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm của ông cha ta, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc, đồng thời cũng là dịp tri ân công đức của các bậc tiền nhân đã có công dựng và giữ nước. Thông qua lễ hội nhằm tuyên truyền, quảng bá đến du khách về tiềm năng du lịch của huyện Hà Trung, ý nghĩa của lễ hội cũng như di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia đền thờ Trần Hưng Đạo, từng bước gắn với phát triển du lịch trên địa bàn huyện Hà Trung nói riêng và tỉnh Thanh Hóa nói chung.
Để đảm bảo an ninh, an toàn cho lễ khai ấn, Công an huyện Hà Trung phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, lực lượng chức năng tổ chức kiểm tra, tuần tra giải quyết trật tự giao thông, phòng cháy, chữa cháy, không để xảy ra tình trạng chen lấn, xô đẩy, mất an toàn trong lễ hội.
Sách Địa chí huyện Hà Trung viết: “Theo các nhà nghiên cứu lịch sử trong tỉnh và trong nước thì vùng Thổ Khối và một số điểm xung quanh là nơi mà vào năm 1285 để bảo toàn lực lượng và né tránh sự bao vây, tấn công của giặc Nguyên Mông, Trần Hưng Đạo - vị tướng tài ba đã trực tiếp đưa hai vua Trần theo đường Thần Phù - sông Hoạt đến vùng Thổ Khối nương náu một cách an toàn. Sau thời gian củng cố lực lượng tại Thổ Khối và vùng Đông Bắc Hà Trung, tháng 5/1285, Trần Hưng Đạo quyết định tiến quân ra Bắc một cách bất ngờ và phối hợp cùng với các đạo quân khác làm nên các chiến thắng vang dội như Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết để cuối cùng quét sạch giặc Nguyên Mông ra khỏi bờ cõi nước ta”.
Tưởng nhớ công lao của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn, nhân dân thôn Thổ Khối đã lập đền thờ ông. Ngôi đền được xây dựng theo đúng kiến trúc của Bắc Trung Bộ, vừa trầm mặc, cổ kính. Hiện tại, nơi đây còn lưu giữ được những hiện vật cũ như long ngai, bài vị, bát hương đá, mũ thờ, kiếm, đặc biệt là con dấu (ấn triện), cho thấy quá trình tồn tại của ngôi đền trong lịch sử. Trải qua biến cố của lịch sử, ngày nay, đền Trần ở Hà Trung, Thanh Hóa được quan tâm tu bổ, tôn tạo, khiến diện mạo nơi đây ngày càng đổi thay, nhưng vẫn giữ được giá trị vốn có của di tích.
Năm 1996, ngôi đền được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Hằng năm, chính quyền địa phương đều duy trì tổ chức hai kỳ lễ lớn là lễ khai ấn vào Rằm tháng Giêng và lễ hội chính vào ngày kỵ của đức thánh Trần (19-21/8 âm lịch). Nơi đây không chỉ là điểm thu hút khách du lịch mà còn là điểm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân xứ Thanh.
Hoa Mai
