Từ những lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa độc đáo, Lũng Cú (Tuyên Quang) đang từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn của vùng cực Bắc. Sự phát triển mạnh của du lịch những năm gần đây không chỉ tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho địa phương.
Đưa du lịch trở thành động lực phát triển
Du khách chụp ảnh lưu niệm cùng các em nhỏ dân tộc Lô Lô ở bản Lô Lô Chải, xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: Minh Tâm/TTXVN
Xã Lũng Cú có diện tích hơn 95 km2, với trên 15.000 dân, chủ yếu là đồng bào Mông, Lô Lô, Pu Péo, Dao… Nơi đây sở hữu nhiều tài nguyên du lịch đặc sắc như: Cột cờ Quốc gia Lũng Cú, điểm Cực Bắc, làng văn hóa du lịch cộng đồng Lô Lô Chải, làng văn hóa tiêu biểu Ma Lé cùng không gian văn hóa đậm đà bản sắc của các dân tộc vùng cao.
Ông Dương Ngọc Đức, Bí thư Đảng ủy xã Lũng Cú cho biết, địa phương đã ban hành nghị quyết chuyên đề về phát triển du lịch, xác định đây là nhiệm vụ đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội. Xã định hướng phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững, lấy bảo tồn văn hóa và cảnh quan làm nền tảng; gắn phát triển du lịch với thu hút đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa sản phẩm.
Nhờ sự quan tâm đầu tư của Nhà nước và sự chủ động của người dân, hạ tầng du lịch từng bước được hoàn thiện. Hiện xã có 15 nhà hàng, hơn 80 cơ sở lưu trú gồm: homestay, nhà nghỉ, bungalow cùng nhiều dịch vụ trải nghiệm, vận chuyển và điểm check-in.
Trước đây, người dân chủ yếu sống bằng trồng ngô, chăn nuôi nên thu nhập bấp bênh. Sự phát triển của du lịch cộng đồng đã mở ra sinh kế mới khi nhiều hộ chuyển đổi nhà ở thành homestay, kinh doanh dịch vụ ăn uống, giới thiệu văn hóa và sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Chị Mí Mua Dính, chủ một homestay tại thôn Lô Lô Chải chia sẻ: "Làm du lịch giúp gia đình có thu nhập ổn định hơn, đời sống được cải thiện rõ rệt. Quan trọng hơn, người dân có thêm ý thức gìn giữ nhà trình tường, trang phục truyền thống, các làn điệu dân ca, dân vũ của dân tộc mình vì đó cũng chính là tài sản để phát triển du lịch".
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Lũng Cú đón gần 330.000 lượt du khách, trong đó có hơn 80.800 lượt khách quốc tế; doanh thu từ du lịch đạt trên 200 tỷ đồng. Hiện nay, du lịch của địa phương đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn và nâng cao đời sống người dân trên vùng Cao nguyên đá.
Phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa
Trong hành trình phát triển du lịch bền vững, Lũng Cú xác định lấy người dân làm chủ thể, giữ vai trò trung tâm trong mọi hoạt động; đồng thời gắn khai thác du lịch với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống để mỗi bản làng vừa là không gian sinh sống, vừa là điểm đến mang đậm bản sắc nơi địa đầu Tổ quốc.
Tại làng văn hóa du lịch cộng đồng Lô Lô Chải, những ngôi nhà trình tường, trang phục truyền thống rực rỡ, các điệu múa dân gian, lễ hội và nếp sinh hoạt của đồng bào Lô Lô đã trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn đối với du khách.
Ông Vàng Dỉ Tình, Bí thư Chi bộ thôn Lô Lô Chải cho biết, thôn phát triển du lịch xanh trên cơ sở lấy người dân làm chủ thể, gắn bảo tồn kiến trúc truyền thống, lễ hội dân gian với hoạt động du lịch và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Du lịch không chỉ tạo sinh kế mà còn khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa của đồng bào.
Đặc biệt, nhờ vẻ đẹp thiên nhiên và sự nguyên sơ của bản làng, Lũng Cú còn để lại ấn tượng với du khách bởi sự thân thiện, mến khách của người dân địa phương.
Anh Nguyễn Văn Hưng, du khách đến từ Hà Nội cho hay, đến Lũng Cú không chỉ để chinh phục điểm cực Bắc mà còn để cảm nhận nét văn hóa rất riêng của đồng bào nơi đây. Tôi ấn tượng với những ngôi nhà trình tường ở Lô Lô Chải, các điệu múa truyền thống và sự chân thành của người dân nơi đây.
Nhờ phát triển du lịch, nhiều hộ dân mạnh dạn đầu tư mở rộng các loại hình lưu trú, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương. Riêng năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm 5,2%; hơn 3.300 lao động được đào tạo nghề và 658 lao động được giải quyết việc làm mới.
Bên cạnh kết quả đạt được, địa phương vẫn còn những khó khăn như: hạ tầng và dịch vụ phụ trợ chưa đồng bộ, sản phẩm du lịch chưa phong phú, nguồn nhân lực chưa đồng đều và hoạt động du lịch còn mang tính mùa vụ.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Lũng Cú Dương Ngọc Đức, thời gian tới địa phương sẽ tập trung bảo tồn và khai thác hiệu quả các điểm đến trọng tâm như: Cột cờ Quốc gia Lũng Cú, Đền Lũng Cú, Lô Lô Chải và Ma Lé; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, quảng bá và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch. Cùng với đó, xã tăng cường chuẩn hóa du lịch cộng đồng thông qua việc thành lập Tổ quản lý làng du lịch, siết chặt kiểm tra an toàn thực phẩm, lưu trú, phòng cháy chữa cháy và niêm yết giá, góp phần xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh và bền vững.
Với định hướng phát triển đúng đắn và sự đồng thuận của người dân, Lũng Cú đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng vùng địa đầu Tổ quốc trở thành điểm đến xanh, hấp dẫn và giàu bản sắc…/.
