Từ lâu, Lũng Cú đã trở thành điểm đến đặc biệt trong hành trình khám phá Việt Nam. Đứng dưới chân Cột cờ quốc gia, ngắm lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đỉnh núi Rồng, nhiều người xem như đã hoàn thành một ước nguyện: đặt chân tới nơi địa đầu Tổ quốc.
Nhưng nếu như trước đây, phần lớn du khách chỉ dừng lại vài giờ để chụp ảnh rồi tiếp tục hành trình sang Đồng Văn hay Mèo Vạc, đi du thuyền trên sông Nho Quế, thì hôm nay Lũng Cú đang dần trở thành một điểm dừng chân thực sự.
Điều níu chân du khách ở Lũng Cú hôm nay không chỉ là lá cờ đỏ sao vàng trên đỉnh núi Rồng, mà còn là những trải nghiệm đời thường trong các bản làng vùng biên. Mà bắt đầu từ những ngôi nhà trình tường của người Lô Lô, những con đường lát đá quanh co, những bữa cơm đậm hương vị vùng cao và chính cách người dân địa phương kể câu chuyện về quê hương mình.
Những năm gần đây, khi du lịch cộng đồng phát triển mạnh, Lô Lô Chải trở thành cái tên quen thuộc với du khách trong và ngoài nước. Dưới chân cột cờ, những mái nhà trình tường màu vàng nép mình bên hàng rào đá, những vườn đào, vườn lê nở hoa theo mùa đã tạo nên một không gian bình yên hiếm có. Không ít du khách đến đây rồi quyết định ở lại thêm để cảm nhận nhịp sống của vùng đất nơi cực Bắc.
Chị Nguyễn Thị Thu Uyên, du khách đến từ Đà Nẵng cho biết, điều khiến chị ấn tượng nhất ở Lũng Cú không phải là Cột cờ quốc gia hay những bức ảnh đẹp trên mạng xã hội mà là cảm giác bình yên của một ngôi làng vùng cao còn lưu giữ được nhiều nét nguyên bản. Những con ngõ đá nhỏ, những mái nhà trình tường cổ kính cùng sự chân thành, mến khách của người dân khiến chuyến đi trở nên đáng nhớ hơn rất nhiều so với tưởng tượng ban đầu.
Cùng với Lô Lô Chải, nhiều thôn bản khác như Ma Lé, Cẳng Tằng hay Thèn Pả đang từng bước tham gia vào hoạt động du lịch cộng đồng. Phiên chợ vùng cao, nghề thủ công truyền thống, lễ hội của đồng bào Mông, Lô Lô, Dao... trở thành những trải nghiệm mà du khách khó có thể tìm thấy ở nơi khác.
Ông Trần Đức Chung, Chủ tịch UBND xã Lũng Cú cho biết, điều địa phương hướng tới bên cạnh việc tăng số lượng khách là nâng cao chất lượng trải nghiệm. Những năm gần đây, cùng với việc bảo tồn không gian văn hóa truyền thống, xã đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá du lịch, hỗ trợ các hộ dân tiếp cận nền tảng đặt phòng trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và ứng dụng công nghệ trong giới thiệu sản phẩm du lịch. Nhờ đó, nhiều hộ dân vùng cao đã chủ động kết nối với du khách, mở rộng cơ hội kinh doanh ngay từ chính ngôi nhà của mình.
Với anh Sình Dỉ Gai, Trưởng thôn Lô Lô Chải, điều đáng quý nhất là việc người dân ngày càng ý thức hơn trong gìn giữ bản sắc. Những hàng rào đá, những ngôi nhà trình tường, những gốc đào, gốc lê trong vườn vốn gắn bó với cuộc sống thường ngày nay trở thành một phần của sản phẩm du lịch. "Khách đến đây thích nhất là được nhìn thấy một ngôi làng thật, chứ không phải một khu du lịch được dựng lên", anh Gai chia sẻ.
Theo anh Gai, vài năm trước, nhiều hộ dân từng có ý định sửa nhà trình tường thành nhà xây kiên cố. Tuy nhiên, khi du lịch phát triển, người dân nhận ra chính những nếp nhà cổ, hàng rào đá và không gian làng truyền thống lại là điều khiến du khách yêu thích. Vì vậy, nhiều gia đình đã chủ động gìn giữ những giá trị vốn có của bản làng.
Điều đáng nói là sự phát triển ấy không tách rời việc bảo tồn bản sắc văn hóa. Người dân vẫn giữ những ngôi nhà truyền thống, vẫn mặc trang phục dân tộc trong các dịp lễ hội, vẫn duy trì những làn điệu dân ca, những phong tục được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Du lịch vì thế đã mang lại thu nhập giúp bà con nâng cao chất lượng cuộc sống, đồng thời góp phần khơi dậy niềm tự hào về văn hóa bản địa.
Một thay đổi khác đang diễn ra tại Lũng Cú là việc ứng dụng công nghệ số vào hoạt động du lịch. Những cơ sở lưu trú nhỏ trong làng, người dân đã biết quảng bá dịch vụ qua mạng xã hội, tiếp nhận đặt phòng trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt.
Theo định hướng phát triển giai đoạn 2026 - 2030, Lũng Cú xác định du lịch, thương mại và dịch vụ sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng. Địa phương đang xây dựng tuyến du lịch “Hành trình cực Bắc Tổ quốc”, kết nối Cột cờ quốc gia Lũng Cú với Lô Lô Chải, Ma Lé và các thôn biên giới, tạo nên chuỗi trải nghiệm đa dạng hơn cho du khách. Đồng thời, nhiều sản phẩm du lịch mới gắn với nông nghiệp, văn hóa và đời sống cộng đồng cũng đang được hình thành.
Nhìn rộng hơn, sự chuyển mình của Lũng Cú cũng phản ánh xu hướng phát triển chung của du lịch Tuyên Quang hiện nay: không chạy theo số lượng đơn thuần mà hướng tới nâng cao chất lượng trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị từ mỗi chuyến đi.
Du lịch tỉnh Tuyên Quang đang ghi nhận những tín hiệu tích cực. Từ đầu năm đến ngày 10/6, toàn tỉnh ước đón hơn 2,09 triệu lượt khách, trong đó có trên 406.000 lượt khách quốc tế; tổng chi tiêu du lịch đạt khoảng 5.857 tỷ đồng. Những con số này cho thấy sức hút ngày càng lớn của các sản phẩm du lịch gắn với thiên nhiên, văn hóa và cộng đồng, trong đó Lũng Cú tiếp tục là một trong những điểm đến tiêu biểu của vùng cực Bắc. Trong bức tranh tăng trưởng chung ấy, Lũng Cú đang cho thấy xu hướng phát triển du lịch theo chiều sâu, lấy trải nghiệm văn hóa cộng đồng làm điểm nhấn.
Chiều muộn, khi lá cờ đỏ sao vàng trên đỉnh núi Rồng vẫn tung bay trong gió, từng đoàn du khách chậm rãi bước qua những con ngõ đá của Lô Lô Chải. Họ không còn vội vã rời đi sau vài tấm ảnh lưu niệm dưới chân Cột cờ quốc gia như trước đây. Nhiều người chọn ở lại thêm để ngắm bình minh trên cao nguyên đá, ngồi bên bếp lửa nghe những câu chuyện về vùng đất địa đầu Tổ quốc hay đơn giản chỉ để thức dậy giữa tiếng gà gáy, làn khói bếp sớm và nhịp sống bình yên của người dân nơi cực Bắc. Có lẽ, đó chính là thành công lớn nhất của Lũng Cú hôm nay./.
