Khu đô thị mới Thủ Thiêm: Từ góc độ pháp lý đến thực tiễn triển khai dự án (Bài 3)
Bài 3: “Bất tuân” quy hoạch?
Có hay không sự lạm quyền? Trở lại Quyết định số 6565/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng 1/5000 và quy hoạch chi tiết 1/2000 Khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm do ông Nguyễn Văn Đua, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hồ Chí Minh ký ngày 27/12/2005 đã xuất hiện dòng chữ trong Điều 2 “Quyết định này thay thế Quyết định 367/TTg ngày 4/6/1996 của Thủ tướng Chính phủ”. Một góc Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Quận 2. Ảnh: Quang Nhựt - TTXVN Nhưng phải 2 năm sau (tháng 11/2007), UBND Thành phố Hồ Chí Minh mới “sửa sai” bằng cách ban hành Quyết định số 4954/QĐ-UBND điều chỉnh, huỷ bỏ Điều 2 của Quyết định 6565/QĐ-UBND ngày 27/12/2005.
Trước đó, ngày 10/9/2003, UBND Thành phố Hồ Chí Minh có Tờ trình số 4463/UB-ĐT gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị chỉ định đơn vị tư vấn làm thiết kế quy hoạch chi tiết 1/2000 Khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm.
Căn cứ vào Tờ trình này, ngày 24/11/2003, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ký công văn số 1642/CP-CN cho phép thành phố điều chỉnh quy hoạch chung tỷ lệ 1/5000 Khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm để phù hợp với tình hình thực tế và phù hợp với điều chỉnh quy hoạch chung Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trong quá trình thực hiện, UBND Thành phố Hồ Chí Minh phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Chưa rõ UBND Thành phố Hồ Chí Minh có báo cáo lại nội dung điều chỉnh quy hoạch với Thủ tướng và được Thủ tướng chấp thuận tiếp hay chưa, nhưng đã có nhiều thay đổi so với Quyết định 367 của Thủ tướng Chính phủ.
Cụ thể, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã xác định phạm vi đất thuộc là toàn bộ đất tự nhiên của các phường An Khánh, Thủ Thiêm, An Lợi Đông và một phần phường Bình An, Bình Khánh thuộc Quận 2 với diện tích khu đô thị mới Thủ Thiêm là 737 ha, giảm so với 770 ha trong Quyết định 367 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, UBND Thành phố Hồ Chí Minh cũng không đề cập tới 160 ha tái định cư như Quyết định 367 đã nêu mà đưa vào 80 ha Khu đô thị chỉnh trang không thuộc ranh Khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Về khu đất nằm ngoài ranh dự án trung tâm Khu đô thị mới Thủ Thiêm ngày 17/1/2008, UBND thành phố ban hành quyết định 222/QĐ-UBND phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 để làm khu đô thị chỉnh trang kế cận Khu đô thị mới Thủ Thiêm với diện tích gần 336 ha, bao gồm 80 ha chỉnh trang đô thị. Đến đây, 80 ha vốn không thuộc ranh quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã “chui” vào Khu đô thị chỉnh trang kế cận.
Theo Luật sư Trần Đức Phượng, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, về mặt pháp lý thì Quyết định 6565/QĐ-UBND ngày 27/12/2005 của UBND thành phố căn cứ vào công văn giao quyền của Thủ tướng để thực hiện quyền có nhiều điểm không phù hợp như dùng công văn điều hành để sửa văn bản pháp luật. Việc giao quyền điều chỉnh nhưng không giới hạn phạm vi quyền hạn của thành phố được điều chỉnh đến đâu, dẫn tới sự bất ổn, không phù hợp với hệ thống văn bản pháp luật và nguyên tắc tổ chức hoạt động của bộ máy cơ quan nhà nước.
Tái định cư kiểu… Thủ Thiêm Vì tính phức tạp của dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm nên trong năm 2007, ông Nguyễn Hữu Tín, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã tách việc bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư thành dự án riêng bằng Quyết định số 2466/QĐ-UBND ký ngày 05/6/2007. Quyết định này xác định tổng diện tích đất thu hồi là 772,3 ha với tổng số 10.406 hộ gia đình và 47 cơ quan đơn vị, trụ sở hành chính, 14 trường học, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng.
Mặc dù vào thời điểm này đã có Luật Đất đai 2003 nhưng quá trình thu hồi đất lại không được cụ thể hoá bằng các quyết định thu hồi đối với từng cá nhân, tổ chức. Thực tế từ lúc thực hiện dự án cho đến nay, đã có khoảng 15.000 hộ dân bị di dời. Thành phố bỏ ra kinh phí gần 30.000 tỷ đồng, trả tiền lãi vay thương mại khoảng 2,9 tỷ đồng/ngày.
Theo Kết luận của Thanh tra Thành phố ngày 01/10/2008, việc chỉ đạo phải đảm bảo đủ 160 ha tái định cư, không nhất thiết một địa điểm, có thể bố trí từ 3-4 địa điểm trên địa bàn quận 2 của lãnh đạo UBND thành phố là trái với chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại văn bản số 190/CP-NN ngày 22/2/2002 khi cho phép UBND Thành phố Hồ Chí Minh thu hồi 160 ha tái định cư chỉ thuộc các phường An Khánh, Bình An, Bình Khánh, An Lợi Đông và Thủ Thiêm (quận 2).
Về sau, UBND thành phố đã xác định 6 khu tái định cư 164,5 ha tại các phường Bình Khánh, An Phú, An Khánh, Thạnh Mỹ Lợi, Cát Lái. Sau đó, UBND thành phố lại điều chỉnh việc tái định cư 12.500 căn hộ tại phường Bình Khánh, An Phú, An Khánh và tại Khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm.
Nói về cách tái định cư tại dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Luật sư Trần Đức Phượng cho rằng, Điều 42 Luật Đất đai 2003 quy định, chính quyền phải lập và thực hiện các dự án tái định cư trước khi thu hồi đất. Khu tái định cư được quy hoạch chung cho nhiều dự án trên cùng một địa bàn và phải có điều kiện phát triển bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
“Với dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm, đã có sự việc thay đổi và bố trí tái định cư theo quy hoạch Quyết định 367 của Thủ tướng Chính phủ, khu tái định cư không được tập trung, không ngay tại địa bàn là không tuân thủ và làm sai quy định. Hệ quả là đến giai đoạn thực hiện dự án thì thành phố lại dùng quỹ đất tái định cư để đổi đất cho doanh nghiệp theo hợp đồng BT. Việc thay đổi quy hoạch khu tái định cư 160 ha (theo Quyết định 367) dẫn đến sự thay đổi và xê dịch về ranh giới của Khu đô thị mới Thủ Thiêm, phát sinh các tiểu dự án mới ở các khu tái định cư địa bàn khác phải bồi thường giải phóng mặt bằng”, Luật sư Trần Đức Phượng phân tích./.
Thực hiện Đề án “Phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn và đặc biệt khó khăn tỉnh giai đoạn 2026-2030”, Thái Nguyên đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư, các thủ tục về chủ trương đầu tư, báo cáo kinh tế - kỹ thuật; lựa chọn nhà thầu và các nội dung liên quan, bảo đảm đủ điều kiện khởi công các công trình theo kế hoạch và giải ngân 100% nguồn vốn được giao trong năm 2026.
Ngày 14/9, nước trên các sông tại Quảng Trị đang rút, chính quyền các xã miền núi phía Tây tỉnh Quảng Trị huy động lực lượng, phương tiện phối hợp với người dân khẩn trương dọn dẹp bùn đất, rác thải, vệ sinh môi trường, khắc phục hậu quả mưa lũ, sớm ổn định đời sống.
Ở vùng sâu, vùng xa, nơi đường đến cơ sở y tế còn nhiều cách trở, mô hình “Tủ thuốc biên cương” do Bộ đội Biên phòng Nghệ An triển khai góp phần đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu đến gần người dân.
Bước vào năm học 2026-2027, trước nguy cơ các bệnh truyền nhiễm gia tăng do thời tiết giao mùa và học sinh tập trung đông, ngành Y tế và Giáo dục tỉnh Đắk Lắk đang tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch trong trường học, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng và các bệnh lây truyền theo mùa.
Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa chủ động triển khai chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý địa bàn, giám sát an ninh và hỗ trợ nhân dân khu vực biên giới.
Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị huy động tối đa quân số, phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả mưa lũ.
Lào Cai tích cực tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ qua nguồn tin từ cựu chiến binh, nhân chứng, nhằm trả lại danh tính và nghĩa trang cho các anh hùng liệt sĩ.
Tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đang diễn biến phức tạp, trong đó số vụ phá rừng tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025.
Nhằm tạo chuyển biến về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh cũng như thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu đổi mới mô hình phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn.
Trước diễn biến mưa lớn kéo dài, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức sơ tán 653 hộ dân với 2.468 người tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt và sạt lở đất đến nơi an toàn.
Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.
Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, từ ngày 12/9 đến sáng 13/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị xuất hiện mưa to đến rất to, khiến nhiều sông lên nhanh, một số tuyến giao thông và khu vực dân cư miền núi bị ngập, chia cắt cục bộ.
Chiều 12/9, UBND xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ sạt lở đá lớn nặng hàng tấn trên đường. Hiện các lực lượng chức năng đang lên phương án xử lý, khắc phục.
Từ tối 11 đến chiều 12/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã xảy ra mưa vừa đến mưa to và có nơi có dông. Đặc biệt, ở khu vực biên giới của tỉnh, mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến mực nước trên các sông, suối dâng cao, một số tuyến đường bị ngập, gây ách tắc và chia cắt tạm thời một số nơi.
Hơn một năm qua, việc phân cấp cho cấp xã tiếp nhận và giải quyết thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho cá nhân, hộ gia đình đã mang lại diện mạo mới tại nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
