Lễ hội Nàng Hai, xã Tiên Thành, huyện Phục Hòa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 2459/QĐ-BVHTTDL ngày 20/6/2017 về việc công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là một trong những lễ hội dân gian truyền thống mang đậm nét đặc sắc của dân tộc Tày nói chung và dân tộc Tày ở tỉnh Cao Bằng nói riêng, thể hiện tín ngưỡng phồn thực của nhân dân. Lễ hội được sáng tạo từ cuộc sống sinh hoạt và lao động sản xuất của người nông dân miền núi. Thông qua nghi lễ tại Lễ hội, phản ánh được tâm tư nguyện vọng của nhân dân lao động, luôn cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Theo tín ngưỡng của người Tày, trên trời có “Mẹ Trăng” và 12 nàng tiên (gọi là Nàng Hai) là con của "Mẹ Trăng", chuyên lo việc đời sống, mùa màng cho người dân dưới trần gian. Lễ hội Nàng Hai có ý nghĩa là một tục lệ cầu mùa với các đêm hát xướng để mời các "Nàng Hai" ở trên trời xuống vui hội trần gian và giúp người dân trong công việc đồng áng, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, sinh sôi nảy lộc. Bắt đầu từ năm 1975, khi đất nước được thống nhất, Lễ hội Nàng Hai của nhân dân xã Tiên Thành bắt đầu được quan tâm và khôi phục lại vào năm 1977; lần 2 vào năm 1997 do Bộ Văn hóa - Thông tin phục dựng; lần 3 vào năm 2004 được tổ chức ở quy mô cấp xã. Từ đó đến nay, theo thông lệ, Lễ hội được tổ chức 2 năm/lần (vào các năm chẵn).
Lễ hội Nàng Hai được tôn vinh nhằm biểu dương, ghi nhận những nỗ lực, đóng góp của nhân dân trong việc gìn giữ, phát huy và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của địa phương. Đây cũng là dịp tăng cường quảng bá, giới thiệu các giá trị độc đáo riêng của Lễ hội đến quý đại biểu và du khách thập phương cùng trải nghiệm các nghi lễ tái hiện nguồn gốc Lễ hội Nàng Hai. Bên cạnh đó, tỉnh Cao Bằng đang chọn xã Tiên Thành làm điểm phát triển du lịch cộng đồng trong tương lai. Xã Tiên Thành có cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, sơn thủy hữu tình, là nơi lưu giữ khá tốt nhiều giá trị văn hóa dân tộc Tày đặc sắc cả về di sản vật thể và phi vật thể.
Ngay sau lễ đón bằng chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Ban Tổ chức đã đánh trống khai hội. Phần hội diễn ra nhiều hoạt động văn hóa sôi nổi như: Triển lãm ảnh trình diễn nghi lễ Nàng Hai, trưng bày các gian hàng ẩm thực; các trò chơi dân gian (kéo co, đẩy gậy, tung còn, cờ tướng); giao hữu bóng chuyền giữa đội xã Tiên Thành và xã Hồng Nam (Hòa An); tổ chức đêm giao lưu văn nghệ.
Quốc Đạt
