Thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, các địa phương ở tỉnh Đắk Lắk đang chủ động chuẩn bị các điều kiện để mô hình mới hoạt động ổn định. Yêu cầu được đặt ra là tinh gọn đầu mối nhưng không làm gián đoạn việc dạy và học, nhất là tại những địa bàn vùng xa.
Linh hoạt sắp xếp theo đặc thù địa bàn
Đắk Lắk có tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số cao, địa bàn rộng, nhiều vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, bãi ngang. Đặc điểm dân cư phân bố không đồng đều, đa dạng về thành phần dân tộc và văn hóa vùng miền là yếu tố tác động đến phát triển đội ngũ nhà giáo và bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng cho người học.
Với mục tiêu lấy người học làm trung tâm, bảo đảm tuyệt đối quyền học tập của nhân dân, không để xảy ra tình trạng học sinh vì rào cản địa lý hay khó khăn mà không được đến trường, UBND tỉnh Đắk Lắk đã xây dựng các nguyên tắc, tiêu chí để sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, trong đó nhấn mạnh thực hiện linh hoạt, khoa học, phù hợp với thực tiễn địa phương, đặc biệt là miền núi, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm thuận lợi cho người dạy, người học và người quản lý.
Tại xã Krông Ana, từ 15 trường công lập thuộc diện sắp xếp, địa phương tổ chức lại còn 5 trường, gồm một trường mầm non, một trường tiểu học, 2 trường trung học cơ sở và một trường liên cấp tiểu học - trung học cơ sở, giảm 10 đầu mối quản lý, tương đương 66,7%.
Ông Phan Thanh Việt, Phó Chủ tịch UBND xã Krông Ana cho biết, phương án được xây dựng theo hướng vẫn sử dụng nguyên trạng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và quỹ đất hiện có, để bảo đảm học sinh được học tập thuận lợi, không phát sinh khoảng cách đi lại quá lớn và không ảnh hưởng đến quyền tiếp cận giáo dục. Giáo viên cơ bản được giữ nguyên và phân công giảng dạy tại các điểm trường để khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ; cán bộ quản lý, nhân viên được bố trí phù hợp với vị trí việc làm và điều kiện thực tế.
Ông Phạm Thế Trường, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Buôn Trấp, xã Krông Ana thông tin, nhà trường đã rà soát hồ sơ, đội ngũ, cơ sở vật chất, đồng thời làm tốt công tác tư tưởng. Cán bộ, giáo viên cơ bản ổn định tâm lý, sẵn sàng tiếp nhận nhiệm vụ khi phương án sắp xếp được triển khai.
Tại xã Ea Wer, sau sắp xếp, mạng lưới trường lớp giảm từ 13 xuống còn 6 cơ sở giáo dục (giảm hơn 50% đầu mối), gồm 2 trường mầm non, một trường tiểu học, 2 trường trung học cơ sở và một trường tiểu học - trung học cơ sở. Ông Sầm Văn Chiến, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Wer nêu rõ địa phương đã xây dựng nhiều phương án, tổ chức lấy ý kiến các trường trước khi lựa chọn phương án phù hợp. Yêu cầu quan trọng là bảo đảm khoảng cách, cự ly đi học, không ảnh hưởng đến việc đến trường và học tập của học sinh.
Đối với đội ngũ cán bộ quản lý, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng sau sắp xếp được bố trí vào vị trí việc làm phù hợp với năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; điều động đến các trường đang thiếu, khuyết cán bộ quản lý. Đối với giáo viên, số lượng biên chế được giao tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục sau sắp xếp không thay đổi, thực hiện nguyên tắc “ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”.
Trường hợp cần thiết, giáo viên có thể được bố trí dạy liên trường, liên cấp hoặc biệt phái tăng cường tại những điểm trường còn thiếu. Trước năm học mới, xã cũng thành lập đoàn kiểm tra cơ sở vật chất và hỗ trợ khoảng 5 tỷ đồng cho các trường để tu sửa, sửa sang trường học.
Ở xã biên giới Ia R’vê, bên cạnh ổn định tổ chức các trường, địa phương tập trung chuẩn bị điều kiện phục vụ học sinh nội trú, bán trú; giao các trường xây dựng phương án đưa đón học sinh ở xa.
Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Ia R’vê hiện có gần 900 học sinh, trong đó một số em nhà cách trường khoảng 20km. Ông Hồ Sỹ Cát, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, đưa đón học sinh là vấn đề được quan tâm, nhất là sắp tới mùa mưa bão.
HĐND tỉnh đã ban hành nghị quyết về quy định chính sách hỗ trợ bổ sung đối với học sinh và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền. Học sinh sẽ được hỗ trợ tiền đi lại từ 120.000-240.000 đồng/tháng tùy khoảng cách. Nhà trường dự kiến phối hợp với cha mẹ học sinh, các đơn vị vận tải và huy động thêm nguồn lực xã hội hóa để tổ chức đưa đón các em an toàn.
Tinh gọn đầu mối, tăng nguồn lực cho dạy học
Thực tế tại các địa phương cho thấy, cùng với giảm số lượng đầu mối, việc sắp xếp trường lớp kéo theo yêu cầu tổ chức lại đội ngũ và phương thức vận hành. Vì vậy, việc chuẩn bị tâm thế cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và phụ huynh học sinh được các trường chú trọng.
Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ, Trường Tiểu học Lương Thế Vinh và Trường Tiểu học Lê Lợi, tại xã Ea Wer được sắp xếp thành Trường Tiểu học Lương Thế Vinh, trụ sở chính đặt tại Trường Tiểu học Lương Thế Vinh (thôn Hà Bắc). Trường có một điểm chính, 2 phân hiệu và một điểm lẻ, với 55 lớp, 1.553 học sinh. Bà Đỗ Thị Xuân, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lương Thế Vinh cho rằng, cán bộ, giáo viên, nhân viên cần chủ động học hỏi, thích ứng để vận hành mô hình mới một cách đồng bộ, hiệu quả, bảo đảm học sinh đến trường trong năm học mới không bị ảnh hưởng.
Theo cô Lê Thị Tình, giáo viên Trường Tiểu học Lương Thế Vinh, dù tổ chức trường lớp thay đổi, nhiệm vụ cốt lõi của giáo viên vẫn là giảng dạy, chăm sóc và hỗ trợ học sinh. Do đó, đội ngũ cần chủ động thích ứng, thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
Để chủ trương được hiểu đúng, các nhà trường cũng tiến hành tập trung thông tin, trao đổi tại trường và trên nhóm zalo của từng lớp. Qua đó, phụ huynh hiểu rõ, tránh tâm lý lo lắng trước những thay đổi về tổ chức. Chị Đào Thị Hòa, phụ huynh học sinh, tại thôn 7, xã Ea Wer cho rằng, qua thông tin của nhà trường, phụ huynh cũng hiểu rõ về những thay đổi trong năm học mới, trong đó, có việc sắp xếp các cơ sở giáo dục và cảm thấy yên tâm.
Theo Quyết định số 2560/QĐ-UBND ngày 14/8/2026, UBND tỉnh Đắk Lắk phê duyệt Phương án tổng thể sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh. Toàn tỉnh giảm 642/1.267 cơ sở giáo dục, tương đương 50,7%. Sau sắp xếp, cấp mầm non còn 150 cơ sở; tiểu học 134 cơ sở; trung học cơ sở 90 cơ sở; Trung học phổ thông 68 cơ sở. Số cơ sở giáo dục liên cấp tiểu học – trung học cơ sở là 164, tăng 100 cơ sở so với trước sắp xếp...
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh, mục tiêu là giảm đầu mối quản lý, bộ phận phục vụ để tăng nguồn lực cho đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả quản trị.
Việc sắp xếp trường lớp không chỉ dừng ở việc giảm đầu mối mà còn là quá trình tổ chức lại nguồn lực giáo dục. Khi phương án được triển khai phù hợp với từng địa bàn, cơ sở vật chất và đội ngũ được bố trí hợp lý, mục tiêu tinh gọn bộ máy sẽ gắn với yêu cầu quan trọng nhất là bảo đảm học sinh, kể cả ở những địa bàn vùng xa, được học tập thuận lợi và không bị ảnh hưởng bởi quá trình sắp xếp./.
