Không chỉ dừng lại ở việc giảng dạy ngoại ngữ miễn phí, dự án còn kiến tạo một mô hình du lịch trải nghiệm độc đáo, nơi các tình nguyện viên trong nước và khách quốc tế trở thành một phần của cộng đồng. Những nỗ lực bền bỉ này đang từng bước thay đổi tương lai của đồng bào vùng cao, biến ngôn ngữ thành chìa khóa để hội nhập và phát triển kinh tế bền vững.

Nâng cao năng lực ngoại ngữ cho cộng đồng

Với cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, bản sắc văn hóa các dân tộc phong phú, ẩm thực đặc sắc, khu vực miền núi phía Bắc trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, tính chuyên nghiệp trong hoạt động du lịch, trong đó trình độ ngoại ngữ vẫn luôn là rào cản lớn đối với những người làm du lịch tại đây. Trong khi đó, khả năng đào tạo ngoại ngữ tại các địa phương còn rất nhiều hạn chế. Tại nhiều bản làng xa như xã Xím Vàng (tỉnh Sơn La), một ngôi trường có hơn 600 học sinh nhưng chỉ có duy nhất một giáo viên tiếng Anh phụ trách. Áp lực về số lượng khiến việc truyền thụ kiến thức gặp nhiều khó khăn. Cũng chính bởi thế, “Lớp học trên mây” ra đời, tập hợp các bạn trẻ tại địa phương để bổ trợ kiến thức ngoại ngữ cho học sinh cũng như người làm du lịch tại các địa phương miền núi phía Bắc.

Anh Nghiêm Trúc Tùng, người sáng lập dự án “Lớp học trên mây”, cho biết dự án đã đi vào vận hành hơn một năm. Vốn là một người làm trong lĩnh vực du lịch, anh Tùng nhận thấy vẻ đẹp của cảnh sắc Việt Nam cần được giới thiệu rộng rãi hơn tới bạn bè quốc tế thông qua chính tiếng nói của người bản địa. Hiện nay, dự án đã triển khai được 8 điểm trường tại nhiều địa phương như Bình Xa, Nậm Hồng, Mèo Vạc (Tuyên Quang) hay Xím Vàng (Sơn La)... Tại mỗi điểm, nhóm tổ chức từ một đến ba lớp học dành cho cả trẻ em lẫn người lớn. Anh Tùng cùng các cộng sự tự bỏ công sức và kinh phí để duy trì lớp, đồng thời đảm bảo nơi ở, ăn uống cho các tình nguyện viên đến tham gia giảng dạy.

Một trong những đối tượng quan trọng mà lớp học hướng tới là đội ngũ những người làm du lịch trực tiếp tại địa phương, đặc biệt là các tài xế dẫn tour xe máy (Easy Riders). Anh Nghiêm Trúc Tùng nhận định, việc dạy ngôn ngữ cho nhóm đối tượng này là vô cùng cần thiết. Khi có thể giao tiếp tương đối, họ sẽ tự tin giới thiệu những câu chuyện văn hóa phía sau mỗi địa danh thay vì chỉ đưa khách đi tham quan đơn thuần. Đây cũng là cơ hội để người dân bản địa tự quảng bá thương hiệu cá nhân và kết nối sâu sắc hơn với du khách. Ngoại ngữ còn giúp bà con chủ động cập nhật kiến thức du lịch qua các kênh mạng xã hội nước ngoài, từ đó hướng tới làm du lịch chuyên nghiệp thay vì chỉ dựa vào canh tác nông nghiệp hay săn bắt, vốn gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường tự nhiên.

Tinh thần hiếu học của trẻ em vùng cao chính là nguồn động lực lớn lao nhất cho những người thực hiện dự án. Tại các lớp học ở Mèo Vạc hay Hoàng Su Phì (Tuyên Quang), học sinh thường đến lớp rất sớm và luôn cố gắng học thêm các ca phụ trước khi trở về nhà. Anh Nghiêm Trúc Tùng chia sẻ sự xúc động khi chứng kiến sự chuyển biến rõ rệt của các em sau mỗi buổi học. Từ những cô bé, cậu bé nhút nhát, các em dần trở nên tự tin, yêu thích việc học và ý thức được rằng tiếng Anh chính là tấm vé để các em vươn lên hoặc quay lại đóng góp cho du lịch quê hương.

Em Thẩm Vỹ Quyền, một học sinh tham gia lớp học tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, cảm thấy trình độ ngoại ngữ của bản thân tiến bộ rõ rệt sau thời gian theo học. Em Thẩm Vỹ Quyền cho biết hiện nay em đã có thể tự tin trò chuyện cùng người nước ngoài mà không còn cảm giác e ngại như trước. Những buổi học có giáo viên quốc tế trực tiếp giảng dạy mang lại sự hào hứng đặc biệt cho em vì các thầy cô rất vui tính và có phương pháp dạy dễ hiểu. Phụ huynh của các em cũng bày tỏ sự hài lòng khi con em mình có cơ hội tiếp xúc với môi trường giao tiếp quốc tế ngay tại bản làng mà không mất bất kỳ chi phí nào. Chất lượng giảng dạy tại đây thậm chí được đánh giá không thua kém với các trung tâm ngoại ngữ mà các cháu từng theo học trước đó.

"Dự án "Lớp học trên mây" nỗ lực nhân rộng mô hình bằng việc phối hợp cơ quan quản lý địa phương cùng các công ty lữ hành nước ngoài. Kế hoạch Tổ chức chương trình giáo dục cộng đồng gắn với phát triển du lịch cộng đồng của lớp đã được phường Hà Giang 1 thông qua. Qua việc trang bị kiến thức, kỹ năng giao tiếp tiếng Anh cơ bản, lớp học giúp học sinh cùng người dân tự tin giao tiếp, giới thiệu sản phẩm du lịch, nét đẹp văn hóa, ẩm thực và con người của địa phương tới du khách quốc tế. Hoạt động này trực tiếp thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch địa phương, hỗ trợ các hộ gia đình làm dich vu du lịch cộng đồng, dịch vụ ăn uống nâng cao chất lượng phục vụ, tăng nguồn thu nhập. Sự hiện diện của dự án góp phần chuyên nghiệp hóa mô hình du lịch trên địa bàn, tăng nguồn thu nhập và chuyên nghiệp hóa mô hình du lịch trên địa bàn phường.

Mô hình du lịch trải nghiệm gắn kết văn hóa

Song song với nhiệm vụ giáo dục, “Lớp học trên mây” còn vận hành như một mô hình du lịch mới lạ, thu hút những người trẻ đến thăm quan và trải nghiệm. Thay vì những chuyến đi tham quan ngắn ngày, tình nguyện viên khi đến với dự án sẽ có cơ hội trải nghiệm như một người bản địa trong thời gian dài. Đây là một hình thái du lịch chậm, cho phép khách tham quan khám phá bản sắc văn hóa, ẩm thực và nhịp sống của người dân nơi họ sinh sống và giảng dạy.

Chị Phạm Hồng Thi, một tình nguyện viên trực tiếp tham gia giảng dạy tại dự án, chia sẻ về những thử thách khi phải đảm đương nhiều nhiệm vụ cùng lúc. Theo Thi, việc học ngôn ngữ cần có thời gian và sự kiên nhẫn từ cả người dạy lẫn người học. Khoảnh khắc hạnh phúc nhất của một tình nguyện viên là khi thấy những học sinh vùng cao vốn từng lúng túng trước một câu hỏi, nay đã có thể tự phản xạ và trả lời một cách tự nhiên mà không cần sự trợ giúp. Chị Hồng Thi nhận thấy động lực lớn nhất của mình trong hành trình này chính là sự háo hức và hồn nhiên của các bạn nhỏ. Chứng kiến trẻ em vùng cao trân trọng từng bài giảng khiến chị cảm thấy những đóng góp của mình mang lại giá trị thực sự cho cộng đồng.

Dự án còn thu hút được sự tham gia của những tình nguyện viên quốc tế, tạo nên môi trường giao lưu văn hóa đa quốc gia ngày tại các bản làng. Anh Leo Ribeiro, một tình nguyện viên đến từ Bồ Đào Nha, bày tỏ sự biết ơn khi có cơ hội được tham gia vào lớp học đặc biệt này. Đối với anh, đây là một trải nghiệm đáng nhớ khi anh vừa có thể giúp ích cho tương lai của trẻ em vùng cao qua việc dạy tiếng Anh, vừa có thể hiểu cách sống và tâm hồn của người dân địa phương. Anh Leo Ribeiro khẳng định việc kết nối với một nền văn hóa khác biệt đã giúp anh trưởng thành hơn rất nhiều và chắc chắn sẽ quay trở lại Việt Nam để tiếp tục hành trình này.

Hướng đi sắp tới của dự án là ổn định những “ngôi nhà chung” cho tình nguyện viên tại các xã Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn hay Mèo Vạc (Tuyên Quang). Tại đây, các bạn trẻ sẽ cùng người dân bản địa tham gia nấu ăn, tổ chức workshop, trải nghiệm các hoạt động cắm trại và khám phá cảnh đẹp xung quanh. Anh Nghiêm Trúc Tùng mong muốn thông qua cộng đồng online, hình ảnh của các lớp học và vẻ đẹp thiên nhiên tại các tỉnh miền núi phía Bắc sẽ được lan tỏa mạnh mẽ tới du khách quốc tế. Mô hình này không chỉ thu hút phân khúc khách hàng ưa trải nghiệm mà còn góp phần làm cho dịch vụ du lịch địa phương trở nên chuyên nghiệp và nhân văn hơn.

Việc tận dụng nguồn lực từ các nghề thủ công truyền thống cũng được dự án đặc biệt quan tâm để tạo thêm sinh kế cho người già và phụ nữ bản địa. Anh Nghiêm Trúc Tùng chia sẻ ý tưởng tổ chức các buổi workshop, nơi các những người phụ nữ địa phương có kỹ năng đan lát sẽ trực tiếp hướng dẫn du khách làm ra các sản phẩm thủ công tinh xảo. Các tình nguyện viên sẽ đóng vai trò phiên dịch để du khách có thể thấu hiểu trọn vẹn giá trị của từng sản phẩm handmade. Điều này không chỉ giúp đối tượng phụ nữ và người cao tuổi dân tộc thiểu số có thêm thu nhập ổn định mà còn giúp truyền tải bản sắc văn hóa vùng cao xa hơn nữa. Những giá trị thực tế này giúp người dân nhận ra rằng du lịch chính là con đường làm kinh tế bền vững thay vì chỉ đi rừng, khai thác thiên nhiên.

​