Thắp lên tương lai tươi sáng cho trẻ vùng cao

Điểm trường Lũng Khỉnh, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thị Xuân, xã Thông Nông, tỉnh Cao Bằng là nơi học tập của nhiều học sinh là con em đồng bào dân tộc Mông. Để mang được con chữ đến nơi này, các thầy cô giáo phải vượt núi vào bản, đến từng nhà vận động học sinh đến lớp.

Vượt lên bao khó khăn, thầy cô vẫn ngày ngày bám lớp, bám trường, miệt mài gieo chữ, chắp cánh ước mơ cho trẻ vùng cao.

Tâm huyết của người thầy vùng cao

Con đường đến trường của các em nhỏ ở Lũng Khỉnh.

Con đường đến trường của các em nhỏ ở Lũng Khỉnh.

Khi sương mù còn phủ kín sườn núi, thầy giáo Hồ Văn Tiến đã bắt đầu hành trình vượt những dốc đá đến điểm trường Lũng Khỉnh dạy chữ. Con đường quanh co, nhiều đoạn dốc cao, nhưng thầy vẫn vững chắc tay lái để đến điểm trường, nơi những đứa trẻ đang chờ thầy. Đã hơn 11 năm dạy học trên Lũng Khỉnh, thầy Tiến luôn đi vào bản làng đưa các em đến trường, đến lớp dạy các em từng con chữ. Thầy Tiến chia sẻ, trước đây, thầy cùng đồng nghiệp phải đi bộ, vượt qua những con dốc dựng đứng để đến trường. Những năm gần đây, Nhà nước đã mở đường lên Lũng Khỉnh, xe máy đến được điểm trường. Thế nhưng, con đường dốc đầy đá cũng là thử thách lớn bởi sáng sớm, sương mù dày đặc khiến tầm nhìn bị hạn chế, những ngày mưa, đường trơn trượt, việc đi lại càng thêm vất vả.

Mỗi chuyến đi không chỉ đòi hỏi sức khỏe mà còn cần sự kiên trì, nỗ lực. Dẫu vất vả nhưng nhìn thấy niềm vui của học sinh, thầy lại cố gắng mỗi ngày, gieo hi vọng thắp lên tương lai tươi sáng hơn cho bản Mông. Khó khăn nhất là học sinh nhỏ tuổi chưa đọc được bằng tiếng phổ thông, thầy phải kiên nhẫn giảng dạy, hướng dẫn cho các em nhỏ bằng tiếng địa phương. Phương pháp của thầy là để các bạn học sinh lớn tuổi hơn kèm cặp các em nhỏ để nhận biết mặt chữ, giúp đỡ nhau trong học tập, cùng nhau tiến bộ. Là đồng bào dân tộc Mông, thầy là người hiểu phong tục, tập quán nên thầy luôn nỗ lực để học sinh được đến trường, được học hành tử tế để sau này cuộc sống tốt đẹp hơn.

Giờ ra chơi của học sinh Điểm trường Lũng Khỉnh.

Giờ ra chơi của học sinh Điểm trường Lũng Khỉnh.

Điểm trường Lũng Khỉnh hiện có 3 lớp, trong đó có 2 lớp ghép, với 31 học sinh và 5 cán bộ, giáo viên. Lớp ghép sẽ giúp học sinh dân tộc tự tin, đảm bảo duy trì sĩ số, củng cố kết quả học tập.

Sáng thứ Hai, cô giáo Nông Thị Nhớn, chủ nhiệm lớp 1-2, Điểm trường Lũng Khỉnh bắt đầu xuất phát từ trung tâm tỉnh Cao Bằng lên điểm trường. Cô đi hơn 2 tiếng đồng hồ để kịp mở cửa lớp cho các em vào học. Do điểm trường ở xa, cô Nhớn ở trên điểm trường dạy học tiếp đến hết tuần. Cô dạy lớp ghép 1-2, trong một phòng học, hơn 10 em học sinh lớp 1 và lớp 2 ngồi quay lưng với nhau. Mỗi bên một tấm bảng đen. Giờ học môn Tiếng Việt ở lớp 1, các em đang tập đọc ghép vần H; bên lớp 2, các em đang học luyện tập phép cộng của môn Toán. Cô Nhớn cứ thế chạy bên lớp 1, rồi sang lớp 2.

Cô giáo Nông Thị Nhớn lên lớp ghép 1-2 Điểm trường Lũng Khỉnh.

Cô giáo Nông Thị Nhớn lên lớp ghép 1-2 Điểm trường Lũng Khỉnh.

Để một buổi học đạt chất lượng, cô Nhớn phải sắp xếp thời gian phù hợp, liên tục đi lại trong lớp để giảng bài, giao bài và kiểm tra bài. Lớp ghép hai trình độ học 2 buổi mỗi ngày, nhà các em ở xa, cô giáo phải trông học sinh vào buổi trưa… Cô không chỉ truyền đạt kiến thức trong sách giáo khoa mà còn hướng dẫn cách giao tiếp, giúp học sinh hiểu lời giảng và mạnh dạn hơn khi nói chuyện với bạn bè. Cô cũng giống một tuyên truyền viên, giúp các em hiểu nét văn hóa, phong tục đẹp của dân tộc cần gìn giữ; dạy các em về hậu quả của các hủ tục lạc hậu, tập quán không còn phù hợp trong cuộc sống ngày nay. Ngoài giờ lên lớp, cô luôn cố gắng quan tâm, chăm sóc các em như con em trong gia đình. Nhắc nhở các em giữ gìn vệ sinh, hỏi han khi các em nghỉ học và động viên khi các em gặp khó khăn…

Ngoài lớp ghép 1-2, Điểm trường Lũng Khỉnh còn có lớp ghép 3-4. Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng niềm vui của thầy cô là mỗi ngày thấy học sinh đến lớp đầy đủ và say mê với từng bài giảng, con chữ. Ở đây, điều kiện dạy và học vẫn còn nhiều hạn chế. Bàn ghế, thiết bị và đồ dùng học tập chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Việc tổ chức các môn học, nhất là những môn cần thiết bị hỗ trợ như Tiếng Anh, Tin học gặp rất nhiều khó khăn.

Thầy giáo Nông Quốc Huy trong giờ lên lớp môn Tiếng Anh tại điểm trường Lũng Khỉnh.

Thầy giáo Nông Quốc Huy trong giờ lên lớp môn Tiếng Anh tại điểm trường Lũng Khỉnh.

Thầy giáo dạy môn Tiếng Anh ở điểm trường Lũng Khỉnh Nông Quốc Huy cho biết, khó khăn nhất là nhiều học sinh chưa thạo tiếng Việt, còn tiếng Anh lại là ngôn ngữ hoàn toàn mới, các em ít có điều kiện tiếp xúc ngoài lớp học. Thay vì đòi hỏi học sinh phải ghi nhớ thật nhiều từ vựng hay nói những câu phức tạp, thầy Huy lựa chọn bắt đầu từ những điều gần gũi, lồng ghép văn hóa bản địa vào bài giảng để học trò dễ hình dung, tiếp nhận kiến thức và cảm thấy môn học không còn xa lạ…

Đều đặn vào thứ Tư hàng tuần, thầy giáo Hoàng Việt Thành lại đến Điểm trường Lũng Khỉnh dạy Tin học. Do nhà trường chưa có máy tính để các các em thực hành nên thầy sử dụng máy tính cá nhân để giới thiệu với các em thông tin cơ bản nhất. Thầy Thành chia sẻ, lần đầu tiên được làm quen với máy vi tính, với bàn phím, con chuột, hầu hết các em học sinh rất ngỡ ngàng và rụt rè, không dám sử dụng, nhưng cũng rất thích thú, hào hứng làm quen.

Những tiết học tiếng Anh, Tin học trên non cao giúp các em nơi bản làng xa xôi được làm quen với ngôn ngữ mới, thế giới mới. Đây chính là chìa khóa để con đường đến tương lai của các em bớt gập ghềnh và mở ra nhiều cơ hội cho tương lai.

Nỗ lực vận động học sinh đến lớp

lunggkhinh-3552.jpg
Các thầy, cô giáo vận động phụ huynh cho con em đến trường ở xã Thông Nông, tỉnh Cao Bằng. Ảnh: Chu Hiệu/TTXVN

Trên đỉnh Lũng Khỉnh hiện có hơn 20 hộ là đồng bào dân tộc Mông, nhiều gia đình thuộc diện hộ nghèo, cuộc sống còn nhiều khó khăn.

Giàng Văn Thành là học sinh lớp 5 của Điểm trường Lũng Khỉnh, mỗi ngày em đi bộ hơn một tiếng đồng hồ để đến trường. Là con cả trong gia đình có 7 người con, bố mẹ em không biết chữ. Thành chia sẻ, dù vất vả nhưng với em, được đi học chính là niềm vui mỗi ngày. Hằng ngày, bố mẹ em lên nương từ sáng sớm, em từng nghĩ mình sẽ phải ở nhà trông em và phụ giúp việc ruộng nương nhưng em quyết tâm đến trường học chữ để khi lớn lên cuộc sống sẽ đỡ vất hơn. Những ngày đầu đi học, em chưa biết nói tiếng phổ thông, nên rất rụt rè. Nhờ có cô giáo kiên nhẫn cầm tay nắn từng nét chữ, sửa từng câu nói, giờ đây em đã có thể đọc những câu chuyện hay trong sách giáo khoa. Em rất thích học môn Tin học vì được thấy máy tính, được xem nhiều câu chuyện hay ở nhiều nơi… Ước mơ của Thành là học thật giỏi để sau này trở thành thầy giáo, dạy chữ cho những em nhỏ ở vùng cao.

Gia đình chị Sùng Thị Pha ở xóm Lũng Khỉnh, xã Thông Nông đã rất quen thuộc với các thầy cô giáo ở Điểm trường Lũng Khỉnh, bởi cứ vào đầu năm học mới, thầy cô lại đến trường vận động gia đình chị cho các con đi học. Gia đình chị có 6 con nhỏ, kinh tế gia đình còn thiếu thốn, nuôi con ăn học là gánh nặng không nhỏ. Nhờ các thầy cô vận động, chị Pha đã hiểu học cái chữ sẽ giúp tương lai những đứa con chị đỡ vất vả hơn, sau này, các con có kiến thức, có thể giúp đỡ bố mẹ.

Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thị Xuân hiện có 9 lớp bậc tiểu học, với 358 học sinh, 36 cán bộ, giáo viên và 3 điểm trường. Do dân cư phân bố không tập trung, nhiều hộ sống xa nhau, việc bố trí giáo viên và duy trì hoạt động dạy học tại các điểm trường lẻ luôn cần sự chủ động, linh hoạt.

Những con chữ đầu tiên của học sinh lớp 1 ở Điểm trường Lũng Khỉnh.

Những con chữ đầu tiên của học sinh lớp 1 ở Điểm trường Lũng Khỉnh.

Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thị Xuân Hoàng Văn Liêm cho biết, địa bàn rộng, các điểm trường nằm cách xa nhau nên việc phân công giáo viên gặp nhiều khó khăn. Nhà trường thường xuyên động viên cán bộ, giáo viên yên tâm công tác, bám trường, bám lớp. Những năm qua, các thầy cô ở các điểm trường đã nỗ lực khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Nhà trường mong muốn các cấp, ngành tiếp tục quan tâm đến giáo dục vùng sâu, vùng xa, nhất là những điểm trường như Lũng Khỉnh. Việc đầu tư làm đường bê tông, cải thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và điều kiện dạy học sẽ giúp thầy và trò sẽ bớt đi những nhọc nhằn, để các em học sinh vùng sâu vùng xa có được môi trường học tập tốt, vững bước trên hành trình tìm kiếm con chữ.

Trên những cung đường đầy đá tai mèo lởm chởm, những chuyến xe "gieo chữ" của thầy cô vẫn đều đặn hướng về Lũng Khỉnh. Giữa mây ngàn gió núi, lớp học nhỏ vùng cao với ước mơ của cậu học trò Giàng Văn Thành đang từng ngày lớn lên. Ước mơ đó được nuôi dưỡng từ chính ngọn lửa nhiệt huyết của những người thầy, người cô thầm lặng bám trường, bám lớp ở vùng cao.

Bài và ảnh: Chu Hiệu/TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Cao Bằng: Gieo chữ giữa ngàn mây Lũng Khỉnh

Cao Bằng: Gieo chữ giữa ngàn mây Lũng Khỉnh

Điểm trường Lũng Khỉnh (Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thị Xuân, xã Thông Nông, tỉnh Cao Bằng) nằm cheo leo trên đỉnh núi cao, là nơi học tập của những học sinh dân tộc Mông lớn lên giữa núi đá.

Hướng tới đào tạo nghề cho 70% người dân tộc thiểu số trong độ tuổi

Hướng tới đào tạo nghề cho 70% người dân tộc thiểu số trong độ tuổi

Thành phố Đồng Nai  đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu sản xuất, tạo việc làm và phát triển sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số.  Địa phương đặt mục tiêu 70% người dân tộc trong độ tuổi được học nghề phù hợp với thực tế, tỷ lệ có việc làm sau đào tạo đạt 85%.

Đồng hành xây dựng môi trường giáo dục an toàn nơi biên cương

Đồng hành xây dựng môi trường giáo dục an toàn nơi biên cương

Những ngày tháng 11, khi cả nước hướng về Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, tại các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở ở vùng biên giới tỉnh Quảng Trị, bên cạnh những thầy cô tận tụy với học sinh còn có sự đồng hành của những người lính mang quân hàm xanh.

Chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết thành nguồn lực phát triển

Chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết thành nguồn lực phát triển

Những ngày qua, tại tỉnh Khánh Hòa, nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) đã diễn ra sôi nổi ở các khu dân cư, tổ dân phố, từ ở vùng đồng bằng đến các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và tôn giáo trên toàn tỉnh.

Gieo mầm vui trong những lớp học giữa đại ngàn

Gieo mầm vui trong những lớp học giữa đại ngàn

Giữa những bản làng còn nhiều gian khó, cô giáo Phạm Thùy Liên, Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Mường Quạ (xã Môn Sơn, Nghệ An), đã có 23 năm gắn bó với học trò vùng cao bằng tình yêu nghề và những cách làm sáng tạo trong giảng dạy.

Chung tay xóa bỏ rào cản, thúc đẩy bình đẳng giới thực chất

Chung tay xóa bỏ rào cản, thúc đẩy bình đẳng giới thực chất

Ngày 16/11, tại diễn đàn chuyên đề về bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới cho nữ lãnh đạo doanh nghiệp và cán bộ, đoàn viên công đoàn cơ sở doanh nghiệp trên địa bàn năm 2026, Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ tỉnh Lạng Sơn kêu gọi cấp ủy, chính quyền các cấp, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cùng chung tay đảm bảo bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới.