Mang Lẩu Then đến chợ phiên

Mang Lẩu Then đến chợ phiên
Hội Lẩu Then trở nên sôi động khi có các điệu múa phụ họa.
Hội Lẩu Then trở nên sôi động khi có các điệu múa phụ họa.
Mới đây, chợ xã Phương Độ chính thức đi vào hoạt động. Niềm vui thỏa ước nguyện về không gian họp chợ thuận lợi của đông đảo nhân dân địa phương, đặc biệt là đồng bào Tày còn được nhân lên khi chính quyền sở tại long trọng tổ chức Hội Lẩu Then Pjoóc mạ, năm 2016.

Nhắc đến đồng bào Tày là nói đến điệu hát Then mê đắm lòng người, xuất hiện ở hầu hết các lễ, hội của đồng bào. Lời Then êm dịu, ngọt ngào, nồng ấm cùng với âm thanh thanh thoát từ cây đàn Tính đã gắn với đời sống tâm linh và tín ngưỡng của đồng bào để làm nên bản sắc văn hóa độc đáo. Theo năm tháng, Then đã trở thành tinh hoa nghệ thuật cao quý của đồng bào Tày và gây ấn tượng sâu sắc với đại gia đình các dân tộc Việt. Và Lẩu Then Pjoóc mạ là một trong những nghi lễ trang trọng nhất trong sinh hoạt văn hóa Then của cộng đồng người Tày. Lễ hội đặc biệt này bao trùm mầu sắc tín ngưỡng với sự tham gia của nhiều hình thức hợp xướng trong Then như: Múa, hát, nhập đồng, diễn trò,...

Cứ vào dịp tháng 3 âm lịch hằng năm, các ông Then, bà Then (những người có khả năng tiếp cận với thế giới siêu nhiên, làm “cầu nối” giữa người trần với đấng tối cao) lại làm Lẩu Then để dâng lễ: Hương, rượu, thịt, hoa Pjoóc mạ (loài cây có lá to như tai ngựa, hoa vàng, nở vào cuối mùa Xuân) lên Ngọc Hoàng thượng đế. Cuộc hành trình của họ trải qua 12 “cửa ải” khó khăn, gian khổ, thử thách sự kiên trung như cửa: Thổ công, Quan thần, Nàng tiên Ve sầu, Thanh Lâm... Song, các ông Then, bà Then đều vượt qua để đến thiên đình, cầu xin vua cha ban phước lành cho trần gian – một năm an lành, mưa thuận, gió hòa, làm ăn may mắn. Với mỗi “cửa ải” như vậy, lời Then đều chứa đựng những bài học cùng giá trị nhân văn sâu sắc về đạo lý tốt đẹp của đồng bào Tày – Nghệ nhân Nguyễn Văn Chự (xã Phương Độ) cho biết.

Chia sẻ thêm về Hội Lẩu Then Pjoóc mạ, Phó Chủ tịch UBND xã Phương Độ - Nguyễn Văn Nâm - cho biết: Đồng bào Tày trên địa bàn xã chiếm 69% dân số. Để giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc Tày không bị mai một, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Phương Độ lần thứ XXII, nhiệm kỳ 2015-2020 đã xác định chương trình trọng tâm là phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc Tày. Do vậy, việc tổ chức Hội Lẩu Then không chỉ nhằm gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, mà qua đó còn quảng bá, giới thiệu nét đẹp văn hóa độc đáo của người Tày xã Phương Độ tới du khách thập phương...
 
Du khách quốc tế thích thú với trang phục dân tộc Tày được bày bán tại chợ Phương Độ.
Du khách quốc tế thích thú với trang phục dân tộc Tày
được bày bán tại chợ Phương Độ.
Chị Kristin Riddington, du khách đến từ nước Anh, chia sẻ: Tôi rất vui khi được trải nghiệm du lịch homestay (ở, sinh hoạt chung với người dân địa phương) tại Làng Văn hóa du lịch cộng đồng thôn Tha (xã Phương Độ). Đặc biệt hơn, khi được gia chủ đưa đến chợ phiên tham quan, mua sắm, tôi may mắn biết thêm nét đẹp văn hóa của họ, thông qua Hội Lẩu Then. Dù không hiểu nghĩa của lời Then nhưng tôi thấy rất thú vị. Vì phần lời có sự kết hợp hài hòa với đàn Tính, âm thanh từ chùm xóc nhạc, thỉnh thoảng lại có cảnh phụ nữ Tày duyên dáng múa phụ họa. Tất cả đã lôi cuốn tôi. Và tôi chỉ biết lưu lại cho mình những bức hình thú vị như vậy. Còn bà Nguyễn Thị Hợi (thôn Chang) năm nay tròn 87 tuổi không giấu được niềm tự hào: “Nét đẹp văn hóa của đồng bào mình đến nay còn được gìn giữ, già mừng lắm!”...

Chợ phiên đã về trưa nhưng bao thế hệ già, trẻ, trai, gái và nhiều du khách vẫn nán lại đến phút cuối của Hội Lẩu Then Pjoóc mạ. Chỉ đến khi nhà Then kết thúc hội họ mới trở về nhà. Trên gương mặt mỗi người vẫn còn vẹn nguyên niềm vui ngày hội cùng niềm tin về một năm an bình, no ấm.
Báo Hà Giang

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.