Mô hình phối hợp giúp học sinh vùng biên 'vững bước đến trường'

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tình trạng học sinh bỏ học tại các xã biên giới của tỉnh Quảng Trị có chiều hướng gia tăng. Trước thực trạng này, mô hình phối hợp giữa Công an, chính quyền và nhà trường mang tên “Vững bước đến trường - cùng học sinh vùng biên” đã được triển khai, bước đầu mang lại những chuyển biến tích cực.

Không để học sinh bỏ học cận Tết

Theo ghi nhận tại xã Tuyên Lâm (Quảng Trị), thời điểm cuối năm, nhiều học sinh có biểu hiện nghỉ học kéo dài, thậm chí bỏ địa phương đi làm ăn xa. Có thời điểm, chỉ trong những ngày cận Tết, xã đã ghi nhận khoảng 20 em nghỉ học để đi làm kiếm tiền, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn con đường học tập của học sinh vùng sâu, vùng xa.

Thực trạng này không chỉ phản ánh khó khăn về kinh tế của người dân vùng biên giới, mà còn cho thấy nguy cơ tái diễn tình trạng bỏ học kéo dài nhiều năm qua, nhất là vào thời điểm rét đậm, rét hại và khi nhu cầu lao động thời vụ tăng cao trước Tết.

Thiếu tá Nguyễn Kiên Giang, Phó trưởng Công an xã Tuyên Lâm (Quảng Trị) cho biết, ngày 18/11/2025, đơn vị nhận được thông tin về việc có 7 học sinh tại bản Kè nộp đơn xin nghỉ học. Qua xác minh, các em bị một số đối tượng lợi dụng rủ đi làm thuê để kiếm tiền.

“Trước thực trạng trên, Công an xã đã phối hợp với nhà trường và phụ huynh tổ chức làm việc, vận động và đưa các em quay trở lại trường. Có những tuần liên tiếp ghi nhận tới 16 em có biểu hiện muốn nghỉ học, thậm chí có trường hợp bỏ đi sang xã khác cách hơn 40 km”, Thiếu tá Nguyễn Kiên Giang cho biết thêm.

Theo Thiếu tá Nguyễn Kiên Giang, nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh bỏ học xuất phát từ nhiều yếu tố như học lực yếu, thiếu động lực học tập; tác động của các mối quan hệ yêu đương sớm; hoàn cảnh gia đình khó khăn, thiếu sự quan tâm của cha mẹ; một số em không có phương tiện đến trường hoặc bị lôi kéo đi lao động sớm.

Em Cao Thị Nguyệt, học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lâm Hóa (xã Tuyên Lâm, Quảng Trị) chia sẻ: “Thời gian vừa qua em có nghỉ học và được các chú Công an, chính quyền, thầy, cô giáo vận động đến trường trở lại. Em hiểu rằng nếu không học thì không thể thoát nghèo được. Em xin hứa sẽ học tập thật tốt để góp phần xây dựng quê hương”.

Thầy giáo Nguyễn Hữu Tâm, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lâm Hóa cho biết, nhà trường đóng tại xã Tuyên Lâm, một xã vùng biên miền núi, nơi có trên 60% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống gia đình còn nhiều khó khăn, giao thông đi lại phức tạp, điều kiện sinh hoạt và học tập còn thiếu thốn.

Theo Thầy giáo Nguyễn Hữu Tâm, dù những năm qua, công tác duy trì sĩ số học sinh của trường đạt kết quả tích cực, song tình trạng học sinh đi học chưa chuyên cần, nghỉ học dài ngày và có nguy cơ bỏ học vẫn còn tiềm ẩn, nhất là sau các kỳ nghỉ cuối tuần và dịp trước, sau Tết Nguyên đán.

“Nguyên nhân chủ yếu do điều kiện kinh tế gia đình còn hạn chế; một bộ phận phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ vai trò lâu dài của việc học; nhiều em phải ở nhà chăm em, phụ giúp gia đình làm nương rẫy, thậm chí có em từ lớp 7, lớp 8 đã bỏ địa phương đi lao động ở nơi khác. Đặc biệt, từ đầu năm học 2025–2026, xuất hiện tình trạng một số học sinh nữ bị dụ dỗ đi làm thuê, bỏ học dài ngày, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật”, thầy giáo Nguyễn Hữu Tâm cho biết.

Đồng hành cùng học sinh vùng biên

Trước thực trạng mang tính báo động trên, mô hình “Vững bước đến trường - cùng học sinh vùng biên” đã được triển khai tại xã Tuyên Lâm, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Công an xã, chính quyền địa phương, nhà trường và lực lượng an ninh cơ sở.

Thiếu tá Nguyễn Kiên Giang, Phó trưởng Công an xã Tuyên Lâm cho biết, Công an xã Tuyên Lâm đã tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng và triển khai mô hình nhằm chủ động phòng ngừa tình trạng học sinh bỏ học, bị lôi kéo đi làm thuê và hạn chế nguy cơ vi phạm pháp luật.

“Mục tiêu của mô hình là đảm bảo quyền học tập của các em. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng Công an mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị ở cơ sở”, Thiếu tá Nguyễn Kiên Giang nhấn mạnh.

Theo đó, từ 6 giờ sáng thứ Hai hằng tuần, Bí thư bản, Trưởng bản và lực lượng an ninh cơ sở trực tiếp đến từng hộ gia đình đánh thức, vận động học sinh đến trường đúng giờ; những trường hợp không có phương tiện được hỗ trợ đưa đón. Từ chiều thứ Sáu đến sáng thứ Hai hằng tuần, các lực lượng tiến hành điểm danh, theo dõi sát để ngăn chặn tình trạng học sinh bỏ đi khỏi địa phương.

Song song với đó, nhà trường tăng cường tổ chức các buổi học thêm, giáo dục đạo đức, lịch sử, kỹ năng sống, giáo dục giới tính và phổ biến nội quy trường lớp; lập danh sách các em có nguy cơ bỏ học để phối hợp với lực lượng công an có biện pháp hỗ trợ kịp thời.

Ông Nguyễn Hữu Tâm, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lâm Hóa khẳng định: Mô hình “Vững bước đến trường - cùng học sinh vùng biên” mang ý nghĩa vừa trước mắt, vừa lâu dài. Đây không chỉ là giải pháp duy trì sĩ số, mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần nâng cao dân trí, xóa đói giảm nghèo, giữ vững ổn định xã hội và củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc. Nhà trường giữ vai trò trung tâm, giáo viên là lực lượng nòng cốt, trực tiếp đến từng thôn bản, từng gia đình để tuyên truyền, vận động học sinh trở lại lớp.

Ông Đinh Xuân Thương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tuyên Lâm cho biết: "Việc triển khai mô hình thể hiện sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị ở cơ sở. Chúng tôi xác định học tập là con đường duy nhất để con em vùng biên thoát nghèo và phát triển bền vững. Chính quyền địa phương sẽ tiếp tục huy động các nguồn lực xã hội, phối hợp với nhà trường và lực lượng công an để tạo điều kiện tốt nhất cho các em được đến trường đầy đủ".

Không chỉ dừng lại ở sự vào cuộc của các lực lượng chức năng, nhiều nguồn lực xã hội cũng đã được huy động để hỗ trợ, động viên học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Sự chung tay của cộng đồng không chỉ giúp các em có điều kiện tiếp tục đến trường, mà còn tiếp thêm niềm tin, động lực để hành trình học tập của học sinh vùng biên được duy trì bền vững.

Mô hình “Vững bước đến trường - cùng học sinh vùng biên” tại xã Tuyên Lâm đang được đánh giá là giải pháp thiết thực, góp phần ngăn chặn tình trạng bỏ học dịp cận Tết, vấn đề mang tính báo động nhiều năm qua ở khu vực biên giới tỉnh Quảng Trị, qua đó bảo đảm quyền học tập của trẻ em và tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của địa phương./.