Một vài trò chơi dân gian trong lễ hội truyền thống của người M’nông

Một vài trò chơi dân gian trong lễ hội truyền thống của người M’nông
Đánh chiêng đốt cây chuối tươi:

Thường diễn ra ở hầu hết các lễ hội, thậm chí trong sinh hoạt cộng đồng của các nhóm, họ, như uống rượu cần, đãi anh em bà con giúp đỡ nhau sau vụ tuốt lúa làm cỏ phát rẫy, làm nhà v.v...
 
Ảnh: Ngọc Tâm
Ảnh: Ngọc Tâm
Trước khi thi, người ta chuẩn bị một đống củi to đốt cháy để có nhiều than và có 2 đến 3 cây chuối tươi đường kính 12 cm đến 15 cm. Để tham gia trò chơi này, mỗi dòng họ trong một bon hoặc bon trên bon dưới chọn người biết nhiều bài chiêng thành lập một đội gồm có 6 người.

Cuộc thi có quy định người đánh chiêng phải đứng hoặc đi vòng tròn, không được ngồi đánh chiêng, không được đánh nhầm bài (lộn bài này qua bài khác), đánh cho đều, đúng nhịp, không được thay đổi chiêng giữa người này và người kia, hoặc đang chơi mà thay người. Bắt đầu đánh khi đốt lửa và kết thúc khi cây chuối cháy đứt làm 2 đoạn.

Bên thắng cuộc là bên có nhiều bài chiêng tiếp tục đánh khi bên kia không còn bài để đánh hay đánh ít bài hơn. Sau khi phân thắng thua, người thua phải chịu phần thưởng cho đội thắng. Phần thưởng thường là một con gà, một ché rượu nhỏ để hai bên uống chung với nhau.

Thi bắt cá:

Trò chơi này thường diễn ra vào mùa khô từ tháng 2 đến tháng 5. Vào mùa này sông suối nước cạn, bon làng hay tổ chức bắt cá bằng nhiều cách như tát hết nước để bắt cá, đánh thuốc bằng rễ cây rừng. Mỗi khi có cá nhiều, đồng bào tổ chức trò chơi thi bắt cá giữa gia đình, dòng họ với nhau hoặc giữa bon này với bon kia. Người M’nông gọi trò chơi này là Tâm ndguõi Ka.

Khi thi, mỗi bên (gia đình hoặc dòng họ) cử ra 3 đến 5 người cùng nhau đến một con suối hay một ao tù để thực hiện cuộc thi này, họ cùng quy ước, bên nào bắt được nhiều cá, (bên thắng) từ 30 kg đến 40 kg thì đem tặng cho dòng họ bắt ít cá (bên thua). Bên thua phải thưởng lại bên thắng một con heo, một ché rượu to (ché rượu cao ngang lưng người).

Bên thua được bên thắng thưởng một con gà và một ché rượu nhỏ.

Hai họ đem phần thưởng này chung lại cùng ăn cùng uống và trao đổi kinh nghiệm về bắt cá cũng như công việc khác. Trong khi cùng vui vẻ, chiêng được tấu lên cùng các làn điệu dân ca, họ chung vui đến khi rượu nhạt và trời sáng thì họ về nhà và lo công việc riêng.

Bắt cá trong ché nhanh và nhiều:

Cuộc thi này thường diễn ra vào những ngày hội lớn của bon nhằm cùng làm cho lễ hội phong phú sinh động và khuyến khích những người bắt cá giỏi và nhanh. Ai ai cũng muốn tham gia, từ già đến trẻ, cả nam và nữ. Cách tiến hành: Nơi diễn ra lễ hội đào một cái hố sâu, đổ nước khoảng 1m3 và bỏ cá vào, cá có da trơn như cá trê, cá lóc (tràu), từ 8 đến 10 con.

Mỗi lượt thi có 4 đến 5 người chơi, ai bắt được nhiều con sẽ được thưởng. Phần thưởng là một miếng thịt nướng, một ống nứa nhỏ rượu cần hay nắm cơm nếp.
Tô Đình Tuấn - Y Tâm (Báo Đắk Nông)

Có thể bạn quan tâm

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Ngày 8/11, Lễ hội đua mảng trên sông Gâm năm 2026 tại xã Bắc Mê (tỉnh Tuyên Quang) thu hút đông đảo người dân và du khách. Những màn tranh tài quyết liệt, nhịp chèo mạnh mẽ cùng tiếng cổ vũ náo nhiệt tạo nên không khí sôi động, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

Đánh thức hương trà Đồng Phúc

Đánh thức hương trà Đồng Phúc

Ngày 6/11, tại xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên diễn ra Chương trình “Đồng Phúc mùa vàng - Hương trà giữa tầng mây” và nghi thức đặc biệt “Đánh thức hương trà”. Đây là một trong những hoạt động hưởng ứng Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.

Đa dạng hoạt động quảng bá tiềm năng du lịch địa phương

Đa dạng hoạt động quảng bá tiềm năng du lịch địa phương

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 (24/11), tỉnh Phú Thọ tổ chức nhiều hoạt động gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, tạo không gian để người dân tham gia, trải nghiệm.

Sắc màu văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuyên Quang

Sắc màu văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuyên Quang

Từ những thôn, bản vùng cao biên giới đến các khu dân cư miền núi, đô thị, tỉnh Tuyên Quang đang triển khai chuỗi hoạt động Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026.

Ấm tình quân dân từ những lời ca nơi biên cương

Ấm tình quân dân từ những lời ca nơi biên cương

Những ngày cuối tháng 10, giữa tiết trời se lạnh của vùng cao nguyên đá, tiếng hát của những nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng đã mang đến không khí ấm áp, rộn ràng cho các bản làng biên giới tỉnh Tuyên Quang.

Gia Lai: Sôi nổi ngày hội thể thao các dân tộc thiểu số

Gia Lai: Sôi nổi ngày hội thể thao các dân tộc thiểu số

Ngày 1/11, Giải thể thao các dân tộc thiểu số nằm trong các hoạt động của Festival Cồng chiêng - Tuần lễ hoa dã quỳ Núi lửa Chư Đăng Ya năm 2026 đã diễn ra tại Gia Lai, với sự quy tụ của 69 vận động viên nam và 47 vận động viên nữ, đến từ các thôn của xã Biển Hồ.

Bảo tồn, phát huy tinh hoa âm nhạc truyền thống Việt Nam

Bảo tồn, phát huy tinh hoa âm nhạc truyền thống Việt Nam

Tối 30/10, tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng (phường Phan Thiết), Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc 2026 (đợt 1) đã chính thức khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc, để lại dư âm tốt đẹp trong lòng các nghệ sĩ, nhạc công và khán giả yêu mến nền âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Ngày 30/10, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc triển lãm với chủ đề: “Thái Nguyên 195 năm - Thành tựu, hội nhập và phát triển”. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Thái Nguyên (4/11/1831- 4/11/2026) và khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Từ 27-29/10/2026, tại xã Tân Thành, tỉnh Lạng Sơn đã diễn ra Lễ hội đền công đồng Bắc Lệ với  nghi lễ, hoạt động đặc sắc, độc đáo thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách về dự, tìm hiểu những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc gắn với tục thờ Mẫu của người Việt.

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.