Nâng tầm Hội Chọi Trâu Hớn Quản thành di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
Mục tiêu của buổi tọa đàm là tạo diễn đàn để phân tích, làm rõ, lắng nghe các ý kiến, quan điểm của các nhà quản lý, các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu văn hóa, đồng thời tham vấn tiếng nói của nhân dân, của cộng đồng để từ đó đi đến nhận thức chung về bản chất, đặc trưng giá trị, vai trò của Hội Chọi trâu Hớn Quản. Trên cơ sở đó, đưa ra những định hướng, giải pháp trong công tác quản lý, giám sát, bảo tồn, phát huy các giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc trên địa bàn tỉnh nói chung và Hội Chọi trâu huyện Hớn Quản nói riêng.
Tại tọa đàm, ông Trịnh Minh Hoài, Chủ tịch UBND huyện Hớn Quản nêu rõ, Hội chọi trâu Hớn Quản thường diễn ra 2 lần/năm tại Đình Thần. Lần 1 là sau Lễ Hạ nêu kèm theo Hội Chọi trâu vào tháng Giêng Âm lịch nhân dịp Tết cổ truyền dân tộc như là hoạt động khởi đầu cho một năm mới. Lần 2 là tại Lễ Cầu bông vào ngày 18/ 8 Âm lịch để cầu mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt…Hội Chọi trâu Hớn Quản hiện tại được tổ chức gắn với những phong tục, tập quán mang đậm bản sắc của cư dân nông nghiệp. Hội diễn ra sau mùa thu hoạch nông nhàn, lễ Tết…đã có truyền thống lâu đời, được nâng cấp quy mô và tổ chức quy củ, phù hợp với thuần phong mỹ tục, không mang tính thương mại, không lợi dụng để thu lợi bất chính, không có tính gây bạo lực phản cảm, không có tiêu cực. Hội Chọi trâu là sinh hoạt văn hóa cộng đồng xã hội xuất phát từ nhu cầu có thực của cuộc sống xã hội qua sự biến đổi từ lễ hội cổ truyền.
Toàn cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: Đậu Tất Thành - TTXVN Tại tọa đàm, ông Lê Tiến Dũng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Phước cho rằng, Hội Chọi trâu Hớn Quản đáp ứng được nhu cầu thụ hưởng văn hóa dân gian của người dân tại Hớn Quản. Do vậy, cần được nghiên cứu dưới góc nhìn khoa học để làm cơ sở phục dựng lễ hội theo đúng giá trị văn hóa truyền thống vốn có của nó.
Từ các tham luận tại tọa đàm cho thấy, Hội Chọi trâu tại đình thần Tân Khai (Hớn Quản) là hoạt động văn hóa chứa đựng nhiều giá trị tiêu biểu, đặc trưng, để trò chơi ở đây được quy củ, người dân ở Hớn Quản (chủ yếu là vùng Tân Khai) đã có cách tổ chức phù hợp, chứa đựng đủ cả các giá trị cơ bản một lễ hội cổ truyền, nó thu hút và lôi cuốn cộng đồng. Đó là các giá trị cố kết và biểu dương sức mạnh cộng đồng, giá trị hướng về cội nguồn, giá trị cân bằng đời sống tâm linh, giá trị sáng tạo, giá trị bảo tồn và trao truyền, kế thừa văn hóa.
Đặc biệt, dưới góc nhìn du lịch, Hội Chọi trâu trong lễ hội Đình thần Tân Khai đã hàm chứa trong đó cả một tài nguyên du lịch nhân văn sâu sắc nhưng đã bị lãng quên trong thời gian dài do nhiều yếu tố chủ quan và khách quan nhất định cần được nhìn nhận một cách khoa học trong văn hóa dân gian và phát triển du lịch tại địa phương. Việc bảo tồn và phát triển Hội Chọi trâu Hớn Quản, trước là hướng tới việc phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc có từ xa xưa của người dân Hớn Quản nói riêng và nhân dân Bình Phước nói chung và sau là đem đến cho ngành Du lịch để quảng bá và định hướng “tiêu thụ” sản phẩm du lịch văn hóa và trải nghiệm tới du khách.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch tỉnh Bình Phước Lê Văn Quang cho rằng cần chú trọng đến việc nghiên cứu thật kỹ, thật khách quan những giá trị của Hội Chọi trâu truyền thống Hớn Quản và những biến đổi của đời sống xã hội để bảo tồn những giá trị phù hợp, theo quan điểm “bảo tồn trên cơ sở kế thừa”, bổ sung những nhân tố mới đảm bảo Hội được duy trì đúng định kỳ về mặt thời gian, trở thành một “sản phẩm” văn hóa tinh thần bền vững…Trên cơ sở các ý kiến tại tọa đàm, chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn sẽ tổng hợp, biên tập, xây dựng kỷ yếu khoa học, xây dựng báo cáo khoa học, lập hồ sơ di sản, thực hiện các quy trình kiến nghị các cấp lãnh đạo xem xét đưa Hội Chọi trâu Hớn Quản vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.
Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.
Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.
Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.
Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.
Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.
