Thực hiện Chương trình hành động quốc gia bảo vệ nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ (giai đoạn 2014 - 2020), từ ngày 29-31/7, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Long An tổ chức Hội thi đờn ca tài tử năm 2019 với chủ đề “Xây dựng nông thôn mới”. Đây là cách để thổi luồng gió mới vào đờn ca tài tử, đồng thời góp phần cổ vũ tinh thần nhân dân trong xây dựng nông thôn mới thông qua loại hình nghệ thuật đặc sắc này.
Nhân tố trong xây dựng nông thôn mới
“Hò ơi, ai về quê mẹ Long An, ghé thăm xứ sở đồng hoang bưng biềng Một thời lửa đạn chiến chinh, nay đồng mẫu lớn… Hò ơi, nay đồng mẫu lớn thanh bình ấm no”
Câu hát da diết mở đầu bài thi của anh Bùi Minh Phúc, ở xã Phú Ngãi Trị, huyện Châu Thành (Long An) khiến người nghe cảm nhận rõ về vùng đất Long An anh dũng, kiên trung ngày xưa và một Long An trù phú, ấm no ngày nay.
Anh Bùi Minh Phúc cho biết, anh năm nay 34 tuổi, là người mê đờn ca tài tử từ nhỏ. Những câu ca mượt mà, đằm thắm ấy đã ngấm vào anh qua lời ru của mẹ, của chị, nên khi 4-5 tuổi, anh đã biết bập bẹ hát những câu hát quen thuộc. Năm 2011, anh tham gia Câu lạc bộ đờn ca tài tử thành phố Tân An và các lớp học do thầy cô trong câu lạc bộ mở.
Là nông dân, công việc chính của anh là chăm sóc vườn thanh long rộng 5.000 m2. Tuy nhiên, vì mê đờn ca tài tử nên hằng tuần, anh Bùi Minh Phúc vẫn chạy xe lên thành phố Tân An tham gia sinh hoạt câu lạc bộ và các lớp học đờn ca mà anh yêu thích.
Nghệ nhân Bùi Minh Phúc, huyện Châu Thành tại hội thi đờn ca tài tử. Ảnh: Đức Hạnh- TTXVN Anh Phúc cho biết, anh rất vui khi được tham gia Hội thi đờn ca tài tử năm nay. “Những cuộc thi như thế này giúp những người nông dân như chúng tôi được đứng trên sân khấu biểu diễn. Tôi cũng rất thích chủ đề xây dựng nông thôn mới của cuộc thi lần này, bởi nó góp phần cổ vũ, động viên và kêu gọi người dân tích cực hơn trong xây dựng nông thôn mới”, anh Bùi Minh Phúc chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Hồng Trắng, ở huyện Tân Trụ cho biết, là nông dân nuôi tôm nhưng chị rất yêu văn nghệ. Vì vậy, chị dành nhiều thời gian để tập luyện ca hát. Chị cũng rất vui khi được đứng trên sân khấu để hát những giai điệu đờn ca tài tử có đề tài về xây dựng quê hương đất nước.
“Những cuộc thi như thế này cần được tổ chức thường xuyên, giúp phong trào đờn ca tài tử lan rộng hơn trong nhân dân, ai hát chưa hay thì ráng tập luyện học hỏi nhiều để hát hay hơn nữa”, chị Hồng Trắng bày tỏ.
Hội thi Đờn ca tài tử năm 2019 có khoảng 100 tiết mục từ 14 đơn vị huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Long An và các thí sinh tự do. Hội thi là dịp để các nghệ nhân, tài tử đờn, tài tử ca trong tỉnh có dịp hội ngộ, thi diễn tài năng. Từ đó chọn ra những nhân tố mới, từng bước nâng cao chất lượng phát triển phong trào đờn ca tài tử của tỉnh Long An thời gian tới, góp phần bảo tồn và phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử. Chủ đề “Xây dựng nông thôn mới” của Hội thi năm nay nhằm đẩy mạnh hoạt động sáng tác, biểu diễn, góp phần cổ vũ phong trào thi đua cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới.
Nói về chủ đề, nhiều nghệ nhân tham gia Hội thi chia sẻ, việc lồng ghép các nội dung mới, mang tính thời sự vào đờn ca tài tử rất dễ đi vào lòng người. Đặc biệt, chủ đề xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, hợp với lòng dân. Việc thực hiện tuyên truyền, vận động qua lời ca tiếng hát, bằng nghệ thuật dân tộc rất có ý nghĩa và hiệu quả. Từ đó giúp người dân nhận thức được tầm quan trọng của xây dựng nông thôn mới, góp phần phát triển quê hương, đất nước.
Lan tỏa phong trào đờn ca tài tử
Nghệ nhân ưu tú Tấn Khoa, Trưởng Ban giám khảo Hội thi cho biết: Các nông dân tham gia Hội thi tuy chưa được đào tạo bài bản, nhưng có giọng ca rất tốt, bà con hát bằng tình yêu với nghệ thuật đờn ca tài tử nghe rất truyền cảm... Hội thi lần này phát hiện khá nhiều người có giọng ca rất hay. Nghệ nhân Tấn Khoa đồng thời bày tỏ hy vọng, thời gian tới sẽ có nhiều hội thi nữa để phát hiện, đào tạo thêm những nghệ nhân đờn ca tài tử mới, nhất là các nghệ nhân đờn.
“Tôi hy vọng qua các Hội thi đờn ca tài tử có thể phát hiện những nghệ nhân đờn trẻ tuổi, để từ đó đào tạo, tập huấn thêm nhiều nghệ nhân đờn chất lượng, chuyên nghiệp cho các huyện, thị, thành phố. Vì ở đâu có nghệ nhân đờn, thì ở đó phong trào đờn ca tài tử sẽ phát triển mạnh”, Nghệ nhân ưu tú Tấn Khoa nói.
Nghệ nhân Nguyễn Thanh Mong, huyện Tân Trụ tại hội thi đờn ca tài tử. Ảnh: Đức Hạnh- TTXVN Nghệ nhân ưu tú Tấn Khoa cho biết, với mong muốn đưa nghệ thuật đờn ca tài tử đến gần hơn với giới trẻ, đặc biệt là đưa vào một số tiết học trong trường học tại địa phương, ông đã có nhiều hoạt động giảng dạy tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều trường học đã đưa những tiết giảng dạy nhạc dân tộc cho học sinh tiểu học, tạo điều kiện cho các em tìm hiểu, làm quen và thêm yêu ca nhạc dân tộc. Qua đó góp phần giữ gìn nếp sống văn hóa của dân tộc, tránh những tệ nạn xã hội trong trường học.
Bà Nguyễn Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Long An cho biết, Hội thi góp phần bảo tồn và tiếp tục phát huy những giá trị to lớn của nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ, chứng minh sức sống, sự lan tỏa của văn hóa truyền thống Long An trong dòng chảy hội nhập của văn hóa dân tộc. Hội thi cũng giới thiệu với bạn bè trong, ngoài tỉnh về một vùng đất không chỉ trung dũng, kiên cường trong đấu tranh giành độc lập dân tộc mà còn là vùng quê sông nước hiền hòa và sâu lắng nghĩa tình.
Ngày 12/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long thông tin về Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch gắn với Lễ hội Ok Om Bok năm 2026 cùng các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.
Ngày 8/11, Lễ hội đua mảng trên sông Gâm năm 2026 tại xã Bắc Mê (tỉnh Tuyên Quang) thu hút đông đảo người dân và du khách. Những màn tranh tài quyết liệt, nhịp chèo mạnh mẽ cùng tiếng cổ vũ náo nhiệt tạo nên không khí sôi động, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.
Ngày 6/11, tại xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên diễn ra Chương trình “Đồng Phúc mùa vàng - Hương trà giữa tầng mây” và nghi thức đặc biệt “Đánh thức hương trà”. Đây là một trong những hoạt động hưởng ứng Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.
Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 (24/11), tỉnh Phú Thọ tổ chức nhiều hoạt động gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, tạo không gian để người dân tham gia, trải nghiệm.
Hướng tới kỷ niệm Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, xã Ia Hrung, tỉnh Gia Lai tổ chức Liên hoan Văn hóa cồng chiêng năm 2026.
Từ những thôn, bản vùng cao biên giới đến các khu dân cư miền núi, đô thị, tỉnh Tuyên Quang đang triển khai chuỗi hoạt động Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026.
Những ngày cuối tháng 10, giữa tiết trời se lạnh của vùng cao nguyên đá, tiếng hát của những nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng đã mang đến không khí ấm áp, rộn ràng cho các bản làng biên giới tỉnh Tuyên Quang.
Ngày 1/11, Giải thể thao các dân tộc thiểu số nằm trong các hoạt động của Festival Cồng chiêng - Tuần lễ hoa dã quỳ Núi lửa Chư Đăng Ya năm 2026 đã diễn ra tại Gia Lai, với sự quy tụ của 69 vận động viên nam và 47 vận động viên nữ, đến từ các thôn của xã Biển Hồ.
Tối 30/10, tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng (phường Phan Thiết), Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc 2026 (đợt 1) đã chính thức khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc, để lại dư âm tốt đẹp trong lòng các nghệ sĩ, nhạc công và khán giả yêu mến nền âm nhạc truyền thống Việt Nam.
Trong khuôn khổ Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, chiều 30/10, tại xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai diễn ra sự kiện trình diễn âm nhạc, nhạc cụ dân tộc phục vụ người dân và du khách.
Ngày 30/10, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc triển lãm với chủ đề: “Thái Nguyên 195 năm - Thành tựu, hội nhập và phát triển”. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Thái Nguyên (4/11/1831- 4/11/2026) và khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.
Hòa trong sắc vàng rực rỡ của hoa dã quỳ, chuỗi sự kiện văn hóa nghệ thuật hưởng ứng Festival Cồng chiêng và Tuần lễ Núi lửa Chư Đang Ya 2026 đã tưng bừng mở màn tại làng Ia Gri, tỉnh Gia Lai.
Sáng 30/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn khai mạc trưng bày chuyên đề “Lạng Sơn - 195 năm hành trình lịch sử và đổi mới” nhân dịp kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Lạng Sơn (4/11/1831 - 4/11/2026), tại Bảo tàng tỉnh.
Từ 27-29/10/2026, tại xã Tân Thành, tỉnh Lạng Sơn đã diễn ra Lễ hội đền công đồng Bắc Lệ với nghi lễ, hoạt động đặc sắc, độc đáo thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách về dự, tìm hiểu những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc gắn với tục thờ Mẫu của người Việt.
Lễ hội Ok Om Bok - đua ghe Ngo từ lâu đã trở thành một trong những sự kiện văn hóa, thể thao lớn nhất và mang đậm bản sắc truyền thống của đồng bào Khmer Nam Bộ.
Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.
Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.
Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.
Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.
