Nét đẹp xây dựng nông thôn mới qua những giai điệu đờn ca tài tử
Thực hiện Chương trình hành động quốc gia bảo vệ nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ (giai đoạn 2014 - 2020), từ ngày 29-31/7, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Long An tổ chức Hội thi đờn ca tài tử năm 2019 với chủ đề “Xây dựng nông thôn mới”. Đây là cách để thổi luồng gió mới vào đờn ca tài tử, đồng thời góp phần cổ vũ tinh thần nhân dân trong xây dựng nông thôn mới thông qua loại hình nghệ thuật đặc sắc này.
Nhân tố trong xây dựng nông thôn mới
“Hò ơi, ai về quê mẹ Long An, ghé thăm xứ sở đồng hoang bưng biềng Một thời lửa đạn chiến chinh, nay đồng mẫu lớn… Hò ơi, nay đồng mẫu lớn thanh bình ấm no”
Câu hát da diết mở đầu bài thi của anh Bùi Minh Phúc, ở xã Phú Ngãi Trị, huyện Châu Thành (Long An) khiến người nghe cảm nhận rõ về vùng đất Long An anh dũng, kiên trung ngày xưa và một Long An trù phú, ấm no ngày nay.
Anh Bùi Minh Phúc cho biết, anh năm nay 34 tuổi, là người mê đờn ca tài tử từ nhỏ. Những câu ca mượt mà, đằm thắm ấy đã ngấm vào anh qua lời ru của mẹ, của chị, nên khi 4-5 tuổi, anh đã biết bập bẹ hát những câu hát quen thuộc. Năm 2011, anh tham gia Câu lạc bộ đờn ca tài tử thành phố Tân An và các lớp học do thầy cô trong câu lạc bộ mở.
Là nông dân, công việc chính của anh là chăm sóc vườn thanh long rộng 5.000 m2. Tuy nhiên, vì mê đờn ca tài tử nên hằng tuần, anh Bùi Minh Phúc vẫn chạy xe lên thành phố Tân An tham gia sinh hoạt câu lạc bộ và các lớp học đờn ca mà anh yêu thích.
Nghệ nhân Bùi Minh Phúc, huyện Châu Thành tại hội thi đờn ca tài tử. Ảnh: Đức Hạnh- TTXVN Anh Phúc cho biết, anh rất vui khi được tham gia Hội thi đờn ca tài tử năm nay. “Những cuộc thi như thế này giúp những người nông dân như chúng tôi được đứng trên sân khấu biểu diễn. Tôi cũng rất thích chủ đề xây dựng nông thôn mới của cuộc thi lần này, bởi nó góp phần cổ vũ, động viên và kêu gọi người dân tích cực hơn trong xây dựng nông thôn mới”, anh Bùi Minh Phúc chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Hồng Trắng, ở huyện Tân Trụ cho biết, là nông dân nuôi tôm nhưng chị rất yêu văn nghệ. Vì vậy, chị dành nhiều thời gian để tập luyện ca hát. Chị cũng rất vui khi được đứng trên sân khấu để hát những giai điệu đờn ca tài tử có đề tài về xây dựng quê hương đất nước.
“Những cuộc thi như thế này cần được tổ chức thường xuyên, giúp phong trào đờn ca tài tử lan rộng hơn trong nhân dân, ai hát chưa hay thì ráng tập luyện học hỏi nhiều để hát hay hơn nữa”, chị Hồng Trắng bày tỏ.
Hội thi Đờn ca tài tử năm 2019 có khoảng 100 tiết mục từ 14 đơn vị huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Long An và các thí sinh tự do. Hội thi là dịp để các nghệ nhân, tài tử đờn, tài tử ca trong tỉnh có dịp hội ngộ, thi diễn tài năng. Từ đó chọn ra những nhân tố mới, từng bước nâng cao chất lượng phát triển phong trào đờn ca tài tử của tỉnh Long An thời gian tới, góp phần bảo tồn và phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử. Chủ đề “Xây dựng nông thôn mới” của Hội thi năm nay nhằm đẩy mạnh hoạt động sáng tác, biểu diễn, góp phần cổ vũ phong trào thi đua cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới.
Nói về chủ đề, nhiều nghệ nhân tham gia Hội thi chia sẻ, việc lồng ghép các nội dung mới, mang tính thời sự vào đờn ca tài tử rất dễ đi vào lòng người. Đặc biệt, chủ đề xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, hợp với lòng dân. Việc thực hiện tuyên truyền, vận động qua lời ca tiếng hát, bằng nghệ thuật dân tộc rất có ý nghĩa và hiệu quả. Từ đó giúp người dân nhận thức được tầm quan trọng của xây dựng nông thôn mới, góp phần phát triển quê hương, đất nước.
Lan tỏa phong trào đờn ca tài tử
Nghệ nhân ưu tú Tấn Khoa, Trưởng Ban giám khảo Hội thi cho biết: Các nông dân tham gia Hội thi tuy chưa được đào tạo bài bản, nhưng có giọng ca rất tốt, bà con hát bằng tình yêu với nghệ thuật đờn ca tài tử nghe rất truyền cảm... Hội thi lần này phát hiện khá nhiều người có giọng ca rất hay. Nghệ nhân Tấn Khoa đồng thời bày tỏ hy vọng, thời gian tới sẽ có nhiều hội thi nữa để phát hiện, đào tạo thêm những nghệ nhân đờn ca tài tử mới, nhất là các nghệ nhân đờn.
“Tôi hy vọng qua các Hội thi đờn ca tài tử có thể phát hiện những nghệ nhân đờn trẻ tuổi, để từ đó đào tạo, tập huấn thêm nhiều nghệ nhân đờn chất lượng, chuyên nghiệp cho các huyện, thị, thành phố. Vì ở đâu có nghệ nhân đờn, thì ở đó phong trào đờn ca tài tử sẽ phát triển mạnh”, Nghệ nhân ưu tú Tấn Khoa nói.
Nghệ nhân Nguyễn Thanh Mong, huyện Tân Trụ tại hội thi đờn ca tài tử. Ảnh: Đức Hạnh- TTXVN Nghệ nhân ưu tú Tấn Khoa cho biết, với mong muốn đưa nghệ thuật đờn ca tài tử đến gần hơn với giới trẻ, đặc biệt là đưa vào một số tiết học trong trường học tại địa phương, ông đã có nhiều hoạt động giảng dạy tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều trường học đã đưa những tiết giảng dạy nhạc dân tộc cho học sinh tiểu học, tạo điều kiện cho các em tìm hiểu, làm quen và thêm yêu ca nhạc dân tộc. Qua đó góp phần giữ gìn nếp sống văn hóa của dân tộc, tránh những tệ nạn xã hội trong trường học.
Bà Nguyễn Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Long An cho biết, Hội thi góp phần bảo tồn và tiếp tục phát huy những giá trị to lớn của nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam bộ, chứng minh sức sống, sự lan tỏa của văn hóa truyền thống Long An trong dòng chảy hội nhập của văn hóa dân tộc. Hội thi cũng giới thiệu với bạn bè trong, ngoài tỉnh về một vùng đất không chỉ trung dũng, kiên cường trong đấu tranh giành độc lập dân tộc mà còn là vùng quê sông nước hiền hòa và sâu lắng nghĩa tình.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.
Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.
Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.
Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.
Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.
Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.
