Ngày xuân vui hội vùng cao

Mỗi độ Tết đến, xuân về, đồng bào các dân tộc ở khu vực miền núi phía Bắc lại rộn ràng trẩy hội, vui xuân. Một trong những hoạt động mang đến không khí sôi nổi, vui tươi, được đông đảo đồng bào mong chờ nhất là tham gia các trò chơi dân gian, thể thao dân tộc…

20 pscd.jpg
Thanh niên dân tộc Mường tham gia trò chơi leo cột mỡ. Ảnh: TTXVN

Tôi sinh ra và lớn lên ở thung lũng Mường Lò thuộc địa phận thị xã Nghĩa Lộ (Yên Bái). Nghĩa Lộ - thị xã miền Tây không chỉ nổi tiếng là vùng đất "gạo trắng, nước trong" mà còn là nơi sinh sống lâu đời và đông đúc của đồng bào dân tộc Thái. Trong kí ức ngày nhỏ của tôi, mỗi dịp Tết đến, xuân về, ngoài háo hức, mong chờ nhận tiền mừng tuổi, có quần áo mới thì vui hơn cả là được bố mẹ cho đi chơi trò chơi dân gian tại các lễ hội. Các trò chơi như ném còn, tó mắc lẹ, kéo co, leo cột mỡ… không chỉ có đồng bào nơi tôi sinh sống vui chơi với nhau mà còn giao lưu cùng bà con của nhiều bản làng khác, làm cho không khí ngày xuân thêm ấm cúng.

29 pscd.jpg
Trò chơi tù lu (còn gọi là trò đánh quay) là môn thể thao dân tộc giúp các chàng trai người Mông thể hiện sức mạnh, sự khéo léo và tinh nhanh. Ảnh: TTXVN

Chị Lò Thị Vân, dân tộc Thái ở huyện Văn Chấn (Yên Bái) kể, với đồng bào Thái, mùa xuân là mùa vui. Trước đó cả tháng, tại các thôn bản, khu phố đã rộn ràng không khí chuẩn bị dụng cụ, tập luyện cho các màn thi đấu, biểu diễn trò chơi dân gian. Hấp dẫn và thu hút nhiều người tham gia nhất là trò chơi ném còn. Người chơi chia thành 2 đội, một bên nam, một bên nữ, bên này tung, bên kia đón bắt, trao đi đổi lại, vừa tung còn, vừa trò chuyện vui vẻ, hát giao duyên.

1-tai hien nghi le keo co cua nguoi Tay o xa Bao Nhai Bac Ha - quoc khanh.jpg
Kéo co của đồng bào dân tộc Tày ở xã Bảo Nhai, huyện Bắc Hà (Lào Cai) vừa là nghi lễ thiêng liêng vừa là trò chơi hấp dẫn gắn kết với đời sống tinh thần, tâm linh và ước vọng tốt đẹp của cộng đồng. Ảnh: TTXVN

Với đồng bào dân tộc Tày ở xã Bảo Nhai, huyện Bắc Hà (Lào Cai), nhắc tới ngày xuân là nhắc tới lễ hội xuống đồng. Trong lễ hội xuống đồng, nghi lễ và trò chơi kéo co được tổ chức long trọng với sự tham gia của cả cộng đồng. Trên khoảng sân rộng, tiếng hò reo, cổ vũ vang cả một vùng khiến cho không khí ngày xuân càng thêm rộn ràng, náo nức.

Nghệ nhân Lâm Văn Chướng, dân tộc Tày ở xã Bảo Nhai, huyện Bắc Hà cho biết: “Trò chơi kéo co trong lễ hội xuống đồng tượng trưng cho việc đánh thức con rồng dậy phun mưa, làm cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, làm ăn phát đạt, mọi người được mạnh khỏe, bình an. Không chỉ có kéo co, các trò chơi dân gian của người Tày được tổ chức vào dịp đầu xuân đều phản ánh nét đẹp văn hóa ứng xử, tình đoàn kết, tương trợ lẫn nhau giữa các thành viên trong gia đình, dòng họ và cộng đồng…”.

13 pscd.jpg
Trò chơi dân gian múa ngựa giấy được đồng bào dân tộc Nùng biểu diễn trong những dịp vui như lễ hội, Tết cổ truyền. Ảnh: TTXVN

Tại các bản làng của đồng bào dân tộc Mông, vào những ngày hội xuân, du khách được tham gia trò chơi ném pao. Quả pao có hình tròn, to bằng quả cam, được phụ nữ Mông khâu từ các miếng vải lanh đủ màu sắc. Pao của các thiếu nữ thường to, màu sắc bắt mắt và sặc sỡ, còn pao của các cô bé mới lớn đơn giản hơn, bé hơn và có màu đen. Diễn ra ở những khu đất rộng và bằng phẳng, người ném phải khéo léo không để pao rơi xuống đất. Không chỉ có nam thanh nữ tú ném pao mà trẻ em người Mông cũng rất yêu thích. Người chơi giao ước với nhau về số lần ném, số lần bắt được pao, nếu bên nào thua thì phải hát một bài hoặc làm một điều gì đó mà bên thắng quy định.

34 pscd.jpg
Trò chơi ném pao không thể thiếu trong các lễ hội của đồng bào dân tộc Mông. Ảnh: TTXVN
37 pscd.jpg
Đồng bào dân tộc Thái với trò chơi tó má lẹ trong ngày hội. Ảnh: TTXVN
60 pscd.jpg
Đồng bào dân tộc Hà Nhì với trò chơi đu quay. Ảnh: TTXVN
5 pscd.jpg
Đồng bào dân tộc Khơ Mú nhảy sạp trong ngày hội xuân. Ảnh: TTXVN

Tết đến, xuân về, đồng bào các dân tộc ở khu vực miền núi phía Bắc thường có những trò chơi dân gian khá tương đồng. Người Tày, Thái, Mường, Giáy, Dao, Hà Nhì… chơi trò chơi ném còn, bắn nỏ, kéo co, đánh đu... Sự tương đồng giữa các trò chơi này thể hiện mối giao lưu, tình đoàn kết, gắn bó cộng đồng.

Không chỉ tạo không khí tươi vui, đậm đà bản sắc với mong ước người người, nhà nhà đều đón Tết bình an, nhiều trò chơi dân gian của đồng bào các dân tộc đã trở thành môn thi đấu thể thao trong các hội thi từ cấp xã đến cấp tỉnh, khu vực và toàn quốc, góp phần quảng bá văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Phương Lan

Phương Lan ((Báo ảnh Dân tộc và Miền núi))

Có thể bạn quan tâm

Tây Ninh: Xây dựng Nông thôn mới cần chính sách sát với thực tế

Tây Ninh: Xây dựng Nông thôn mới cần chính sách sát với thực tế

Sau sắp xếp đơn vị hành chính và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xây dựng nông thôn mới ở Tây Ninh bước vào giai đoạn với nhiều yêu cầu mới. Cùng một bộ tiêu chí nhưng điều kiện giữa các địa bàn khác nhau, đòi hỏi chính sách vừa thống nhất về mục tiêu, vừa “vừa vặn” với thực tế, nhất là các tiêu chí về nước sạch, môi trường, tổ chức sản xuất, phát triển kinh tế nông thôn và chuyển đổi số.

Dùng khoa học và chính sách đẩy lùi hủ tục ở Quảng Ngãi

Dùng khoa học và chính sách đẩy lùi hủ tục ở Quảng Ngãi

Quyết liệt bám địa bàn, dùng khoa học để phá bỏ những hủ tục lạc hậu là cách mà chính quyền và lực lượng Công an Quảng Ngãi đang từng bước xóa bỏ nỗi ám ảnh "cầm đồ thuốc độc" (đồ độc) ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tết mùa đậm bản sắc của đồng bào Giẻ Triêng

Tết mùa đậm bản sắc của đồng bào Giẻ Triêng

Lễ hội “Ăn mừng lúa mới” của đồng bào Giẻ Triêng tại xã Phước Chánh được tái hiện trang trọng, thể hiện lòng biết ơn Giàng và các vị thần linh. Đây còn là dịp cộng đồng sum họp, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.

Sử dụng flycam diễn tập ứng cứu sự cố do sạt lở đất, đá tại xã miền núi

Sử dụng flycam diễn tập ứng cứu sự cố do sạt lở đất, đá tại xã miền núi

Ngày 21/9, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, để ứng phó với các tình huống bất thường, sự cố sạt lở đất đá khu vực miền núi trong mùa mưa bão 2026, đơn vị vừa hoàn thành diễn tập thực địa, trong đó lần đầu tiên sử dụng thiết bị bay không người lái (flycam) để ứng cứu sự cố do sạt, lở đất đá tại xã miền núi Minh Long.

Đồng hành, hỗ trợ phụ nữ, trẻ em nơi biên cương

Đồng hành, hỗ trợ phụ nữ, trẻ em nơi biên cương

Những năm gần đây, giáo dục tại khu vực biên giới đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vùng biên giới vẫn còn không ít khó khăn, đời sống của nhiều hộ dân vẫn phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp, thu nhập thiếu ổn định; không ít học sinh cần được hỗ trợ...

Khẩn trương chuẩn bị đầu tư nâng cấp 25 trạm y tế vùng khó khăn

Khẩn trương chuẩn bị đầu tư nâng cấp 25 trạm y tế vùng khó khăn

UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị đầu tư Dự án xây dựng, mở rộng và nâng cấp 25 trạm y tế tại các xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn, không chờ Trung ương giao vốn mới triển khai, nhằm sẵn sàng tiếp nhận và giải ngân nguồn lực ngay khi được phân bổ.

Dựng 'vành đai xanh' nơi phên giậu Tổ quốc

Dựng 'vành đai xanh' nơi phên giậu Tổ quốc

Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đồng Tháp triển khai mô hình “Lũy tre biên giới” từ năm 2016. Với sự tham gia trồng và chăm sóc của nhiều cán bộ, chiến sĩ, các đoàn thể cùng người dân địa phương, đến nay, tre sinh trưởng, phát triển tốt, trở thành “vành đai xanh” nơi biên giới.

'Vầng trăng yêu thương' đến với trẻ em vùng biên

'Vầng trăng yêu thương' đến với trẻ em vùng biên

Từ những suất học bổng, chiếc xe đạp, sách vở đến các hoạt động chăm lo đời sống, nhiều nguồn lực đang được huy động để trẻ em vùng biên Nghệ An có thêm điều kiện học tập, vui chơi và phát triển toàn diện.

Đánh thức tiềm năng du lịch Mường Chọng

Đánh thức tiềm năng du lịch Mường Chọng

Giữa đại ngàn miền Tây Nghệ An, xã Mường Chọng mang trong mình vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, dòng suối, những bản làng người Thái còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống. Địa phương đang từng bước phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với bảo tồn bản sắc, tạo thêm sinh kế và mở ra cơ hội giảm nghèo bền vững.

Chuẩn hóa mã số vùng trồng thúc đẩy nông nghiệp hàng hóa

Chuẩn hóa mã số vùng trồng thúc đẩy nông nghiệp hàng hóa

Sau hợp nhất, tỉnh Phú Thọ có khoảng hơn 770.000 ha đất nông nghiệp, mở ra dư địa lớn để tổ chức các vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Từ chuẩn hóa mã số vùng trồng, mở rộng VietGAP, GlobalGAP, ứng dụng công nghệ số đến thu hút doanh nghiệp và hoàn thiện chuỗi giá trị, Phú Thọ đang từng bước chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững.

Giữ niềm tin, vun đắp sinh kế cho đồng bào Khmer

Giữ niềm tin, vun đắp sinh kế cho đồng bào Khmer

Gần dân, hiểu hoàn cảnh từng hộ và gương mẫu trong việc chung là cách người có uy tín tạo dựng niềm tin trong đồng bào Khmer. Từ sự tin tưởng ấy, việc vận động bà con phát triển sản xuất, chăm lo học hành và gìn giữ văn hóa dân tộc có thêm nền tảng để thực hiện.

Di dời 38 hộ dân trước nguy cơ sạt lở núi Pù Nứa Bàn

Di dời 38 hộ dân trước nguy cơ sạt lở núi Pù Nứa Bàn

Sáng 21/9, ông Thái Lương Thiện, Chủ tịch UBND xã Yên Na, tỉnh Nghệ An cho biết, trước nguy cơ sạt lở tại khu vực núi Pù Nứa Bàn, chính quyền địa phương đã khẩn cấp di dời 38 hộ dân với 169 nhân khẩu ở bản Huồi Pai đến nơi an toàn.

Khám bệnh, cấp thuốc cho đồng bào biên giới Bù Gia Mập

Khám bệnh, cấp thuốc cho đồng bào biên giới Bù Gia Mập

Ngày 20/9, tại Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Đắk Mai (xã Bù Gia Mập, thành phố Đồng Nai), đồng bào dân tộc thiểu số, người cao tuổi và những gia đình có hoàn cảnh khó khăn đã được khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí. 

Giá trị từ những phiên chợ nông sản vùng cao

Giá trị từ những phiên chợ nông sản vùng cao

Đối với nông dân, câu chuyện tìm đầu ra cho các sản phẩm nông nghiệp luôn đóng vai trò then chốt trong việc phát triển kinh tế gia đình. Ở những vùng cao, vùng sâu, vùng xa, việc tìm đầu ra lại càng khó khăn hơn.