Tết mùa đậm bản sắc của đồng bào Giẻ Triêng

Tết mùa đậm bản sắc của đồng bào Giẻ Triêng

Lễ hội “Ăn mừng lúa mới” của đồng bào Giẻ Triêng tại xã Phước Chánh được tái hiện trang trọng, thể hiện lòng biết ơn Giàng và các vị thần linh. Đây còn là dịp cộng đồng sum họp, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.

Lễ “Ăn mừng lúa mới”, còn gọi là Tết mùa, là một trong những nét văn hóa đặc sắc và thiêng liêng của người Giẻ Triêng. Lễ hội thường diễn ra vào tháng 11 hoặc tháng 12 dương lịch, khi vụ thu hoạch lúa rẫy kết thúc, thóc đã được phơi khô và đưa vào kho.

Sau một năm lao động vất vả, người dân tạm gác công việc để cùng nghỉ ngơi, thăm hỏi, sum họp và tổ chức nghi lễ tạ ơn. Với đồng bào Giẻ Triêng, Tết mùa có ý nghĩa quan trọng tương tự Tết Nguyên đán, kéo dài khoảng 10 ngày, trong đó có 4 ngày lễ chính.

Gia đình có đông khách đến thăm trong dịp này được coi là niềm vinh dự, báo hiệu may mắn và nhận được sự phù hộ của Giàng. Mọi người cùng trao lời chúc sức khỏe, bình an, mùa màng thuận lợi và cuộc sống ngày càng no đủ.

Ý nghĩa cốt lõi của lễ hội là tạ ơn Giàng cùng các vị thần linh đã ban cho dân làng mùa lúa bội thu. Đồng bào cũng cầu mong trong năm mới, dân làng khỏe mạnh, mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi và thóc luôn đầy kho.

Các nghi lễ thể hiện sự trân trọng đối với nghề nông, cây lúa và phản ánh sâu sắc tín ngưỡng vạn vật hữu linh. Bên cạnh Giàng, người dân còn cúng các vị thần đại diện cho thiên nhiên như thần Trời Đất, thần Sông Suối, thần Núi, thần Mưa, thần Sấm và thần Mùa Màng.

Lễ hội bắt đầu bằng cuộc họp tại nhà làng. Sau khi vụ thu hoạch hoàn tất, già làng xem ngày lành theo chu kỳ mặt trăng, triệu tập bà con để thống nhất thời gian tổ chức, phân công công việc và hướng dẫn từng gia đình chuẩn bị lễ vật.

Nam giới lên rừng tìm rau, săn bắt hoặc xuống sông, suối bắt cá. Phụ nữ và các thiếu nữ đến kho lúa gia đình, gùi thóc về phơi, giã và sàng lấy gạo. Trước khi lấy lúa, người phụ nữ chủ gia đình thực hiện nghi thức xin phép Thần Lúa, thể hiện quan niệm cây lúa có linh hồn và cần được kính trọng.

Tại sân nhà làng, tiếng chày giã gạo vang lên rộn ràng. Phụ nữ chuẩn bị lá, nếp, dây lạt nứa và nồi nấu bánh. Trước khi gói bánh, nữ già làng dâng lời khấn rồi tự tay gói 9 chiếc bánh nếp đầu tiên. Sau đó, con cháu mới tiếp tục gói số bánh còn lại.

ttdt0637.jpg
Người dân quây quần tại nhà làng, chuẩn bị các nghi thức trong Tết mùa của đồng bào Giẻ Triêng.
ttdt0674.jpg
Nam giới Giẻ Triêng đi săn bắt sản vật từ núi rừng để làm lễ vật dâng cúng trong ngày Tết mùa.
ttdt0689.jpg
Phụ nữ Giẻ Triêng thực hiện nghi thức lấy lúa từ kho, chuẩn bị cho Lễ “Ăn mừng lúa mới”.
ttdt0697.jpg
Những thiếu nữ Giẻ Triêng cùng nhau giã lúa, chuẩn bị lương thực cho ngày hội.
ttdt0756.jpg
Phụ nữ trong làng quây quần gói bánh nếp để chuẩn bị lễ vật dâng Giàng và các vị thần linh.
ttdt0793.jpg
Những chiếc bánh nếp được gói cẩn thận bằng lá, mang đậm nét văn hóa ẩm thực của người Giẻ Triêng.
ttdt0806.jpg
Người phụ nữ Giẻ Triêng nấu bánh nếp, hoàn tất một trong những lễ vật quan trọng của Tết mùa.
ttdt0827.jpg
Mâm cúng Tết mùa được bày trang trọng với bánh nếp, gà luộc và những sản vật của núi rừng.

Khi bánh chín, lễ vật do các gia đình đóng góp được bày trang trọng trên mâm cúng, gồm gà luộc, cá nướng, thịt lợn, thịt rừng, rau, canh, trầu cau và rượu cần. Thầy cúng có uy tín trực tiếp sắp lễ, thay mặt cộng đồng tạ ơn Giàng và cầu mong năm mới bình an.

ttdt0817.jpg
Đồng bào Giẻ Triêng rước mâm lễ vật về nhà làng để chuẩn bị nghi thức cúng tạ ơn Giàng.
ttdt0858.jpg
Già làng thực hiện nghi thức khấn tạ ơn Giàng và cầu mùa màng no đủ.
ttdt0878.jpg
Đồng bào cùng chia sẻ lễ vật sau nghi thức cúng, thể hiện tình đoàn kết và sự gắn bó cộng đồng.
ttdt0955.jpg
Những điệu múa truyền thống tạo nên không khí rộn ràng trong ngày hội mừng lúa mới của người Giẻ Triêng.
ttdt1005.jpg
Đồng bào Giẻ Triêng trong trang phục truyền thống hòa mình vào vòng múa mừng mùa lúa mới.
ttdt1052.jpg
Tiếng cồng chiêng ngân vang, khép lại phần lễ và mở đầu không gian hội tưng bừng của Tết mùa.

Sau phần lễ trang nghiêm là phần hội sôi động với tiếng cồng chiêng, những điệu múa, lời ca và men rượu cần. Việc tái hiện Tết mùa góp phần thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng, đồng thời giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, chung tay bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Giẻ Triêng trong đời sống hiện đại.

Lê Phú/ Báo Tin tức và Dân tộc

Có thể bạn quan tâm

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận những đóng góp của Phật giáo trong xây dựng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân; đồng thời kỳ vọng Giáo hội tiếp tục đổi mới, củng cố đoàn kết, phát huy nguồn lực tôn giáo, đồng hành cùng dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là dịp để đồng bào Khmer và Phật tử thực hành hạnh bố thí, tạo phước báu; đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của bà con Khmer Nam Bộ theo hệ phái Phật giáo Nam Tông.

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào. 

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Tháng 6/2025, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Thái ở Nghệ An được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo thêm cơ hội bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Gìn giữ sắc chàm của người Nùng An

Gìn giữ sắc chàm của người Nùng An

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Nùng Indigo (xóm Khào, xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng) trở thành điểm đến góp phần gìn giữ và lan tỏa sắc chàm đặc trưng của người Nùng An, mang đến trải nghiệm văn hóa gần gũi cho du khách.

Lan tỏa sắc màu văn hóa các dân tộc xứ Thanh

Lan tỏa sắc màu văn hóa các dân tộc xứ Thanh

Với chủ đề “Sắc màu văn hóa xứ Thanh”, từ ngày 22 - 24/11, tỉnh Thanh Hóa tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Thanh Hóa năm 2026 tại Quảng trường Lam Sơn, phường Hạc Thành.