Tết mùa đậm bản sắc của đồng bào Giẻ Triêng

Tết mùa đậm bản sắc của đồng bào Giẻ Triêng

Lễ hội “Ăn mừng lúa mới” của đồng bào Giẻ Triêng tại xã Phước Chánh được tái hiện trang trọng, thể hiện lòng biết ơn Giàng và các vị thần linh. Đây còn là dịp cộng đồng sum họp, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.

Lễ “Ăn mừng lúa mới”, còn gọi là Tết mùa, là một trong những nét văn hóa đặc sắc và thiêng liêng của người Giẻ Triêng. Lễ hội thường diễn ra vào tháng 11 hoặc tháng 12 dương lịch, khi vụ thu hoạch lúa rẫy kết thúc, thóc đã được phơi khô và đưa vào kho.

Sau một năm lao động vất vả, người dân tạm gác công việc để cùng nghỉ ngơi, thăm hỏi, sum họp và tổ chức nghi lễ tạ ơn. Với đồng bào Giẻ Triêng, Tết mùa có ý nghĩa quan trọng tương tự Tết Nguyên đán, kéo dài khoảng 10 ngày, trong đó có 4 ngày lễ chính.

Gia đình có đông khách đến thăm trong dịp này được coi là niềm vinh dự, báo hiệu may mắn và nhận được sự phù hộ của Giàng. Mọi người cùng trao lời chúc sức khỏe, bình an, mùa màng thuận lợi và cuộc sống ngày càng no đủ.

Ý nghĩa cốt lõi của lễ hội là tạ ơn Giàng cùng các vị thần linh đã ban cho dân làng mùa lúa bội thu. Đồng bào cũng cầu mong trong năm mới, dân làng khỏe mạnh, mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi và thóc luôn đầy kho.

Các nghi lễ thể hiện sự trân trọng đối với nghề nông, cây lúa và phản ánh sâu sắc tín ngưỡng vạn vật hữu linh. Bên cạnh Giàng, người dân còn cúng các vị thần đại diện cho thiên nhiên như thần Trời Đất, thần Sông Suối, thần Núi, thần Mưa, thần Sấm và thần Mùa Màng.

Lễ hội bắt đầu bằng cuộc họp tại nhà làng. Sau khi vụ thu hoạch hoàn tất, già làng xem ngày lành theo chu kỳ mặt trăng, triệu tập bà con để thống nhất thời gian tổ chức, phân công công việc và hướng dẫn từng gia đình chuẩn bị lễ vật.

Nam giới lên rừng tìm rau, săn bắt hoặc xuống sông, suối bắt cá. Phụ nữ và các thiếu nữ đến kho lúa gia đình, gùi thóc về phơi, giã và sàng lấy gạo. Trước khi lấy lúa, người phụ nữ chủ gia đình thực hiện nghi thức xin phép Thần Lúa, thể hiện quan niệm cây lúa có linh hồn và cần được kính trọng.

Tại sân nhà làng, tiếng chày giã gạo vang lên rộn ràng. Phụ nữ chuẩn bị lá, nếp, dây lạt nứa và nồi nấu bánh. Trước khi gói bánh, nữ già làng dâng lời khấn rồi tự tay gói 9 chiếc bánh nếp đầu tiên. Sau đó, con cháu mới tiếp tục gói số bánh còn lại.

ttdt0637.jpg
Người dân quây quần tại nhà làng, chuẩn bị các nghi thức trong Tết mùa của đồng bào Giẻ Triêng.
ttdt0674.jpg
Nam giới Giẻ Triêng đi săn bắt sản vật từ núi rừng để làm lễ vật dâng cúng trong ngày Tết mùa.
ttdt0689.jpg
Phụ nữ Giẻ Triêng thực hiện nghi thức lấy lúa từ kho, chuẩn bị cho Lễ “Ăn mừng lúa mới”.
ttdt0697.jpg
Những thiếu nữ Giẻ Triêng cùng nhau giã lúa, chuẩn bị lương thực cho ngày hội.
ttdt0756.jpg
Phụ nữ trong làng quây quần gói bánh nếp để chuẩn bị lễ vật dâng Giàng và các vị thần linh.
ttdt0793.jpg
Những chiếc bánh nếp được gói cẩn thận bằng lá, mang đậm nét văn hóa ẩm thực của người Giẻ Triêng.
ttdt0806.jpg
Người phụ nữ Giẻ Triêng nấu bánh nếp, hoàn tất một trong những lễ vật quan trọng của Tết mùa.
ttdt0827.jpg
Mâm cúng Tết mùa được bày trang trọng với bánh nếp, gà luộc và những sản vật của núi rừng.

Khi bánh chín, lễ vật do các gia đình đóng góp được bày trang trọng trên mâm cúng, gồm gà luộc, cá nướng, thịt lợn, thịt rừng, rau, canh, trầu cau và rượu cần. Thầy cúng có uy tín trực tiếp sắp lễ, thay mặt cộng đồng tạ ơn Giàng và cầu mong năm mới bình an.

ttdt0817.jpg
Đồng bào Giẻ Triêng rước mâm lễ vật về nhà làng để chuẩn bị nghi thức cúng tạ ơn Giàng.
ttdt0858.jpg
Già làng thực hiện nghi thức khấn tạ ơn Giàng và cầu mùa màng no đủ.
ttdt0878.jpg
Đồng bào cùng chia sẻ lễ vật sau nghi thức cúng, thể hiện tình đoàn kết và sự gắn bó cộng đồng.
ttdt0955.jpg
Những điệu múa truyền thống tạo nên không khí rộn ràng trong ngày hội mừng lúa mới của người Giẻ Triêng.
ttdt1005.jpg
Đồng bào Giẻ Triêng trong trang phục truyền thống hòa mình vào vòng múa mừng mùa lúa mới.
ttdt1052.jpg
Tiếng cồng chiêng ngân vang, khép lại phần lễ và mở đầu không gian hội tưng bừng của Tết mùa.

Sau phần lễ trang nghiêm là phần hội sôi động với tiếng cồng chiêng, những điệu múa, lời ca và men rượu cần. Việc tái hiện Tết mùa góp phần thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng, đồng thời giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, chung tay bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Giẻ Triêng trong đời sống hiện đại.

Lê Phú/ Báo Tin tức và Dân tộc

Có thể bạn quan tâm

Lặng lẽ 'giữ hồn' văn hóa truyền thống đồng bào Hre

Lặng lẽ 'giữ hồn' văn hóa truyền thống đồng bào Hre

Mang trong mình âm vang của cồng chiêng và tiếng đàn môi trầm bổng, những người có uy tín ở các xã miền núi Quảng Ngãi đang từng ngày lặng lẽ “giữ hồn” văn hóa Hre. Họ chính là nhịp cầu nối liền quá khứ với hiện tại, đưa âm nhạc truyền thống sống mãi giữa đại ngàn.

Hàng nghìn người đội mưa xem Hội đua bò Chùa Rô

Hàng nghìn người đội mưa xem Hội đua bò Chùa Rô

Ngày 13/9, tại sân đua bò Chùa Rô (xã An Cư, tỉnh An Giang), UBND xã An Cư, Ban Quản trị Chùa Rô phối hợp với Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ (VTV Nam Bộ) tổ chức Hội đua bò truyền thống Chùa Rô lần thứ XII năm 2026.

Hương vị mùa vàng trong Lễ cơm mới của người Thái

Hương vị mùa vàng trong Lễ cơm mới của người Thái

Lễ cơm mới (Kin khảu máư) là nghi lễ truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Thái. Hằng năm, vào khoảng tháng 5 - 6 theo lịch Thái, tương ứng với tháng 9 - 10 dương lịch, khi lúa ngoài đồng đã chín, thóc mới được đưa về đầy bồ, các gia đình tổ chức nghi lễ để mừng thành quả sau một mùa lao động.

Mường Lát: Gìn giữ bản sắc văn hóa gắn với phát triển sinh kế

Mường Lát: Gìn giữ bản sắc văn hóa gắn với phát triển sinh kế

Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc đang được xã Mường Lát xác định gắn với phát triển kinh tế xã hội, trong đó chú trọng phục dựng các giá trị truyền thống, phát huy vai trò của nghệ nhân, người có uy tín và xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng.

Gìn giữ điệu múa kỳ lân truyền thống của người Nùng

Gìn giữ điệu múa kỳ lân truyền thống của người Nùng

Múa kỳ lân không chỉ tạo không khí rộn ràng trong những ngày lễ, Tết, mà còn thể hiện tinh thần thượng võ, khát vọng về cuộc sống bình an, no đủ của đồng bào Nùng. Loại hình nghệ thuật dân gian này đang được gìn giữ, quảng bá như một nét văn hóa đặc sắc của vùng cao Cao Bằng.

Lễ cầu mùa – nét văn hóa đặc sắc của người Nùng

Lễ cầu mùa – nét văn hóa đặc sắc của người Nùng

Lễ cầu mùa của người Nùng tại Cao Bằng được tổ chức vào “đắp nọi”, ngày cuối cùng của tháng Giêng âm lịch hằng năm. Nghi lễ truyền thống thể hiện lòng biết ơn thần linh, gửi gắm ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, bản làng bình an, no ấm.

Cô gái vùng cao Giàng Thị Sinh vượt khó, nuôi ước mơ trở thành cô giáo

Cô gái vùng cao Giàng Thị Sinh vượt khó, nuôi ước mơ trở thành cô giáo

Giàng Thị Sinh, cô gái dân tộc Mông vùng cao ở xã Sà Phìn (Tuyên Quang), đạt 27,31 điểm khối C00 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 và trúng tuyển ngành Sư phạm Lịch sử - Địa lí, Trường Đại học Sư phạm 2 Hà Nội. Với Sinh, kết quả ấy là niềm vui sau những năm tháng cố gắng và cũng là bước đầu để em theo đuổi ước mơ trở thành cô giáo.

Độc đáo Lễ hội Thắk Côn Khmer giữa lòng Thủ đô

Độc đáo Lễ hội Thắk Côn Khmer giữa lòng Thủ đô

Lễ hội Thắk Côn là một lễ hội truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng Khmer tại thành phố Cần Thơ, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, ngày 3/6/2025.

Đẩy mạnh dạy tiếng dân tộc, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh

Đẩy mạnh dạy tiếng dân tộc, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh

Thực hiện đề án “Tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045”, năm 2027, An Giang tập trung nâng cao chất lượng dạy và học ngôn ngữ, chữ viết của đồng bào Khmer; tăng tốc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh, tiếng Pháp; phát triển đội ngũ giáo viên, học liệu, cơ sở vật chất và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong dạy học ngoại ngữ. Tỉnh đồng thời chuẩn bị các điều kiện để triển khai một số ngoại ngữ khác như tiếng Nhật, tiếng Trung Quốc, tiếng Hàn theo nhu cầu thực tế.

Độc đáo bánh rây của đồng bào Khmer ở An Giang

Độc đáo bánh rây của đồng bào Khmer ở An Giang

Chiều 2/8/2026, trong khuôn khổ Ngày hội Bánh dân gian Nam Bộ - An Giang 2026 (phường Long Xuyên), các nghệ nhân người Khmer đã trình diễn chế biến bánh rây và phục vụ miễn phí 200 chiếc bánh cho người dân, du khách.