Nghệ nhân Hù Cố Xuân gìn giữ, bảo tồn văn hóa truyền thống dân tộc Si La

Nghệ nhân Hù Cố Xuân gìn giữ, bảo tồn văn hóa truyền thống dân tộc Si La
Nghệ nhân Hù Cố Xuân đang truyền dạy những bài ca, điệu múa của dân tộc Si La cho các chị em trong bản Seo Hai. Ảnh: Công Tuyên-TTXVN
Nghệ nhân Hù Cố Xuân đang truyền dạy những bài ca, điệu múa của dân tộc Si La cho các chị em trong bản Seo Hai. Ảnh: Công Tuyên-TTXVN
Trong cộng đồng 54 dân tộc anh em của Việt Nam, Si La là một trong 5 dân tộc ít người nhất, có số dân chưa đến 1.000 người. Cách đây mấy chục năm, do đường sá đi lại khó khăn, người Si La không ra khỏi bản. Việc dựng vợ, gả chồng, sinh con của bà con chỉ loanh quanh trong dòng tộc. Do ít giao tiếp với các dân tộc khác, những bản sắc văn hóa của dân tộc Si La ít được người nơi khác biết đến. Cùng với sự phát triển nhanh chóng của xã hội hiện nay, lớp trẻ trong đồng bào dân tộc Si La đã có điều kiện tiếp xúc với nhiều nền văn hóa hiện đại, hầu như không quan tâm đến việc gìn giữ và truyền bá nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Là một trong số ít người già còn lưu giữ được những nét văn hóa dân tộc Si La, nghệ nhân Hù Cố Xuân hiểu rằng, nếu không gìn giữ, truyền dạy các loại hình văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc mình cho con cháu, chẳng bao lâu nữa những điệu múa, lời ca kia sẽ không còn. Với ý nghĩ đó, nhiều năm qua, dù mưa hay nắng ngày nào bà cũng dạy chị em và các bé gái trong bản Seo Hai và Sì Thâu Chải hát những điệu dân ca, những điệu múa cổ của dân tộc mình. Nhớ đến đâu,  bà truyền dạy đến đó với mong muốn những nét văn hóa đó sẽ được lưu giữ đến các thế hệ sau này.
Ngoài việc truyền dạy những bài ca, điệu múa truyền thống, nghệ nhân Hù Cố Xuân còn thường xuyên tuyên truyền, kể chuyện cho các cháu thiếu nhi trong bản về những phong tục truyền thống của dân tộc mình. Ảnh: Công Tuyên-TTXVN
Ngoài việc truyền dạy những bài ca, điệu múa truyền thống, nghệ nhân Hù Cố Xuân còn thường xuyên tuyên truyền, kể chuyện cho các cháu thiếu nhi trong bản về những phong tục truyền thống của dân tộc mình. Ảnh: Công Tuyên-TTXVN
Nghệ nhân Hù Cố Xuân chia sẻ, bà muốn truyền dạy lại để văn hóa của dân tộc mình được gìn giữ, bảo tồn. Bà đã viết lời của tiếng Si La bằng chữ phổ thông ra giấy để cho các chị em và các cháu hát theo. Bây giờ, các chị trong đội văn nghệ của bản đã có thể đi giao lưu hát múa mọi nơi, như đi thi ở Trung ương hay đi chào mừng ngày Quốc khánh 2/9 tại Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam… Bà còn tham gia cùng cơ quan chuyên môn nghiên cứu và biên soạn tài liệu lưu giữ về những nét văn hóa của dân tộc Si La. Đến nay, nhiều nghi lễ truyền thống của dân tộc như thờ cúng tổ tiên, cưới hỏi, mừng cơm mới, tạ ơn trời đất, lễ cấm bản..., đã bắt đầu được phục dựng lại. Việc truyền dạy những ngày đầu gặp không ít khó khăn, phần vì chính bản thân bà không còn nhớ hết các bài dân ca cổ, những điệu múa, những trang cụ trong từng điệu múa, phần vì xã hội ngày càng phát triển các thế hệ trẻ đã không còn mặn mà, tha thiết với những làn điệu ca cổ, hay điệu múa dân gian. Bên cạnh đó, chị em bận làm nương, làm ruộng và tất bật lo cuộc sống gia đình nên không còn thời gian để cùng bà tập luyện. Bằng sự tâm huyết của mình và tha thiết muốn giữ lại những bản sắc của người dân tộc Si La, bà đã không quản ngại vất vả, khó khăn để đến từng nhà vận động từng chị em một. Mưa dầm thấm lâu, đến nay, các chị em trong bản đã tranh thủ thời gian nhàn rỗi cùng bà ôn lại những điệu múa, ca cổ của dân tộc mình. Chị Pờ Cố Ky, thành viên đội văn nghệ bản Seo Hai, xã Can Hồ chia sẻ, trước đây, mình chỉ biết đi làm nương, làm ruộng, có biết hát, biết múa gì đâu. Được bà Xuân đến vận động tham gia đội văn nghệ, truyền dạy cho những điệu múa, bài ca truyền thống của dân tộc, mọi người tranh thủ những lúc nhàn rỗi để học. Bây giờ, nhiều chị em trong bản biết nhiều hơn về các bài hát và bài múa của dân tộc mình.
Các chị em người dân tộc Si La ở bản Seo Hai say mê luyện tập những điệu múa truyền thống do nghệ nhân Hù Cố Xuân truyền dạy. Ảnh: Công Tuyên-TTXVN
Các chị em người dân tộc Si La ở bản Seo Hai say mê luyện tập những điệu múa truyền thống do nghệ nhân Hù Cố Xuân truyền dạy. Ảnh: Công Tuyên-TTXVN
Theo bà Lý Thị Chanh, Phó Bí thư Đảng ủy xã Kan Hồ, bà Hù Cố Xuân là một trong số ít người cao tuổi trong đồng bào Si La hiểu, biết về văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Từ khi được Đảng, Nhà nước quan tâm, hỗ trợ thông qua đề án “Hỗ trợ phát triển dân tộc Si La”, bà đã rất nỗ lực trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc. Bà Xuân đã rất nhiệt tình, chịu khó đi vận động các chị em và các cháu trong bản để truyền dạy. Đến nay, bà đã thành lập được hai đội văn nghệ, một đội là các chị em từ 30 tuổi trở lên và một đội các cháu khoảng 20 tuổi, để truyền dạy các bài ca, điệu múa cổ của dân tộc mình, với hy vọng những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình được lưu truyền mãi mãi. Ông Tống Văn Kem, Phó trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Mường Tè cho biết, nghệ nhân Hù Cố Xuân là người có nhiều công lao cũng như đóng góp trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống của người Si La. Ngoài việc tuyên truyền, thành lập đội văn nghệ để truyền dạy các làn điệu dân ca, điệu múa cổ của dân tộc cho thế hệ trẻ, bà Xuân còn tham gia vào nghiên cứu, phục dựng các phong tục truyền thống như thờ, cúng tổ tiên, tạ ơn trời đất, mừng cơm mới, cưới hỏi, sưu tầm về nguồn gốc của dân tộc Si La; tham gia viết sách, trực tiếp làm giảng viên đứng lớp giảng dạy về văn hóa Si La… Với sự tâm huyết và những cống hiến trong việc bảo tồn, gìn giữ văn hóa truyền thống của dân tộc Si La, nghệ nhân Hù Thị Xuân đã nhận được nhiều Bằng khen, Giấy khen do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và chính quyền địa phương trao tặng. Đặc biệt, tháng 3/2019, bà đã được Nhà nước công nhận là Nghệ nhân Ưu tú”. Ở nơi vùng biên viễn, Mường Tè có tới trên 90% là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Nếu như không có những người tâm huyết, luôn hết mình trong công tác tuyên truyền, vận động người dân bảo tồn, gìn giữ và phát huy những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình như nghệ nhân Hù Cố Xuân, những thế hệ 8X, 9X sẽ không còn biết đến làn điệu dân ca cổ, những dịp điệu uyển chuyển, nhẹ nhàng của các chị các em khi hòa mình vào điệu múa; những nghi lễ truyền thống của dân tộc sẽ không được phục dựng và lưu truyền cho đời sau.
Công Tuyên

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.