Nghệ thuật cải lương cần đổi mới để tồn tại và phát triển

Một cảnh trong vở "Giấc mộng đêm xuân" được các nghệ sỹ cải lương biểu diễn tối 13/1/2019, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ (quận 1, TP Hồ Chí Minh). Ảnh: Hoàng Tuyết/Báo Tin tức
Một cảnh trong vở "Giấc mộng đêm xuân" được các nghệ sỹ cải lương biểu diễn tối 13/1/2019, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ (quận 1, TP Hồ Chí Minh). Ảnh: Hoàng Tuyết/Báo Tin tức

Sau thời gian phải tạm dừng hoạt động do ảnh hưởng của dịch COVID-19, các đơn vị sân khấu, nhà hát tại Thành phố Hồ Chí Minh đang khởi động trở lại với khí thế mới cùng nhiều kế hoạch quảng bá nghệ thuật cải lương.

Nghệ thuật cải lương cần đổi mới để tồn tại và phát triển ảnh 1Một cảnh trong vở "Giấc mộng đêm xuân" được các nghệ sỹ cải lương biểu diễn tối 13/1/2019, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ (quận 1, TP Hồ Chí Minh). Ảnh: Hoàng Tuyết/Báo Tin tức

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang sẽ công diễn trở lại những tác phẩm sân khấu gắn liền với tên tuổi của nhà hát. Đó là những vở của tác giả Trần Hữu Trang, Hà Triều - Hoa Phượng, Năm Châu, Viễn Châu, Nhụy Kiều, Hoàng Song Việt… Diễn viên của các vở cải lương kinh điển này đều là những nghệ sĩ đã từng đoạt Huy chương Vàng Giải thưởng Trần Hữu Trang qua các năm.

Ông Phan Quốc Kiệt, Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cho biết, những năm qua, nhiều nghệ sĩ cải lương tài năng đoạt Huy chương Vàng Giải thưởng Trần Hữu Trang nhưng lại thiếu sàn diễn để phát triển sau khi được vinh danh. Vì vậy, nhà hát đang tìm nhiều hướng nhằm tạo điểm diễn cho nghệ sĩ.

Song song đó, theo từng quý, Nhà hát đưa ra chương trình giới thiệu những trích đoạn cải lương nổi tiếng do các nghệ sĩ vừa được giải năm 2020 biểu diễn tại Nhà hát Thành phố. Đây còn là chương trình liên kết với các tỉnh, thành phía Nam, đến tận nơi biểu diễn phục vụ khán giả.

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cũng phối hợp với Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức các chuyên đề hàng tháng với chủ đề “Giao lưu - Truyền nghề” để giới thiệu các tác giả, tác phẩm của nghệ sỹ nhân dân Nguyễn Thành Châu (Năm Châu) và Hà Triều - Hoa Phượng với các nghệ sĩ đã gắn bó tại Đoàn Cải lương Nam Bộ, Đoàn Văn công Giải Phóng.

Chương trình này sẽ chào đón khán giả miễn phí. Đặc biệt, Nhà Truyền thống Cải lương Nam Bộ sẽ khánh thành trong dịp lễ 30/4 hứa hẹn là không gian nhiều thể nghiệm mới để các nghệ sĩ gặp gỡ khán giả yêu mến nghệ thuật cải lương.

Hội Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh cũng chủ trương tái hoạt động Câu lạc bộ Cải lương tại sân khấu Sen Việt với chương trình chủ đạo là “Phòng trà Sen Việt” nhằm đáp ứng nhu cầu có thêm không gian giao lưu giữa nghệ sĩ và khán giả.

Từ giữa tháng 3/2021, sân khấu Sen Việt giới thiệu đến khán giả các vở cải lương đặc sắc như “Cưới vợ năm Sửu”, “Ngôi Hoàng hậu”, “Nhật thực”, “Án tình”… Các sàn diễn xã hội hóa của nghệ sĩ Chí Linh, Vân Hà; Bình Tinh - Huỳnh Long; Kim Tử Long, Vũ Luân cũng nỗ lực “sáng đèn” và mời các nghệ sĩ được bảo chứng Huy chương Vàng Trần Hữu Trang tham gia.

Theo Nghệ sĩ ưu tú, đạo diễn Ca Lê Hồng, người từng có hơn 60 năm hoạt động, làm nghệ sĩ biểu diễn, quản lý đào tạo và giảng dạy trong lĩnh vực sân khấu, bên cạnh hai chương trình chính thống tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang và Nhà hát Thành phố, Nhà hát Kịch Sân khấu nhỏ sẽ là “đất lành” để các nghệ sĩ thể hiện, phát huy tài năng của mình phục vụ khán giả thông qua những vai diễn mang tính thể nghiệm mới.

Để sàn diễn cải lương thêm phần phong phú, theo Nghệ sĩ ưu tú Ca Lê Hồng, nên đổi mới nhiều ở hình thức biểu diễn, cần áp dụng khoa học kỹ thuật hiện đại vào vở diễn như công nghệ 3D tái hiện bối cảnh ảo hay giản lược, cải tiến phương thức biểu diễn sao cho gần gũi với khán giả trẻ và cả du khách quốc tế.

Đồng quan điểm trên, Tiến sỹ Mai Mỹ Duyên, nguyên Phó Trưởng khoa sau Đại học, giảng viên trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, cải lương muốn đổi mới phải từ cái gốc âm nhạc, muốn hấp dẫn khán giả trẻ hiện nay thì tiết tấu, giai điệu âm nhạc phải theo kịp thời đại, ca từ cũng phải hiện đại mà giàu chất văn học, phải được chính những nhạc sĩ thấu hiểu âm nhạc cải lương đặt tâm huyết phát triển.

Tương tự, theo ông Phan Quốc Kiệt, Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, để kế hoạch quảng bá nghệ thuật cải lương không như "lửa rơm phừng cháy rồi tắt" thì việc lựa chọn đề tài, kịch bản phải thật sự gần gũi, gắn với văn hóa, đạo đức truyền thống.

Theo đó, nhà hát sẽ chủ động đặt hàng các tác giả để có nguồn kịch bản mới mang đậm hơi thở cuộc sống, phản ánh trăn trở, khát vọng của người dân Thành phố Hồ Chí Minh trong mục tiêu chung tay xây dựng thành phố trở thành thành phố văn minh, văn hóa, hiện đại, nghĩa tình./.

Thu Hương

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.