Người giữ bí quyết làm cây nỏ truyền thống của đồng bào vùng cao A Lưới

Người giữ bí quyết làm cây nỏ truyền thống của đồng bào vùng cao A Lưới
Già làng Hồ Xuân Thiện hướng dẫn học trò tập luyện bắn nỏ. Ảnh: Đỗ Trưởng - TTXVN
 Già làng Hồ Xuân Thiện hướng dẫn học trò tập luyện bắn nỏ.
Ảnh: Đỗ Trưởng - TTXVN
Mỗi khi có thời gian rảnh rỗi, già làng Hồ Xuân Thiện lại đem những chiếc nỏ được cất giữ cẩn thận trên gác bếp đã ngả sang màu đen óng ra tập luyện ở ngoài góc vườn của gia đình. Mặc dù, tuổi đã cao nhưng đôi mắt của già làng Thiện vẫn rất tinh nhanh, luôn ngắm chuẩn xác, đúng mục tiêu mỗi lần thực hiện thao tác bắn nỏ. Chiếc nỏ vốn là vật dụng không thể thiếu trong nhiều gia đình người dân tộc Tà Ôi trước đây, thể hiện cho sức mạnh của người nam giới trong quá trình săn bắn hoặc bảo vệ bản làng trước kẻ thù và là môn thể thao không thể thiếu trong mỗi dịp sinh hoạt cộng đồng, lễ hội. Tuy nhiên, trải qua thời gian, vị trí của chiếc nỏ dần bị mai một trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc vùng cao nơi đây.
Già làng Hồ Xuân Thiện hướng dẫn cháu nội cách sử dụng nỏ. Ảnh: Đỗ Trưởng - TTXVN
Già làng Hồ Xuân Thiện hướng dẫn cháu nội cách sử dụng nỏ.
Ảnh: Đỗ Trưởng - TTXV
N
Được người cha truyền lại bí quyết chế tác nỏ cũng như cách sử dụng nỏ ngay từ khi còn nhỏ nên già làng Hồ Xuân Thiện có một niềm đam mê đặc biệt với những cây nỏ. Để làm ra một cây nỏ ưng ý, già làng Hồ Xuân Thiện phải mất cả tháng trời, dày công lựa chọn thanh gỗ, thanh tre phù hợp, cũng như vào rừng tìm kiếm những sợi đay tự nhiên đem về bện thành dây cung vừa căng, vừa bền. Nhìn bề ngoài, những chiếc nỏ trông có vẻ đơn giản nhưng để chế tác ra một chiếc nỏ có độ chuẩn xác cao, đòi hỏi người thợ phải có kinh nghiệm và sự tính toán kỹ lưỡng, để khi đặt mũi tên lên thân nỏ, bấm cò tạo ra lực đẩy mạnh đưa mũi tên bắn trúng đích cách xa từ 20-30m. Già làng Hồ Xuân Thiện cho biết, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, bà con đồng bào dân tộc Tà Ôi nơi đây một lòng sắt son đi theo Đảng, không chịu khuất phục kẻ thù. Thực hiện lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Bác Hồ, bà con nơi đây đã đứng lên sử dụng những vũ khí tự có trong tay, mưu trí đánh giặc, đùm bọc cán bộ cách mạng. Đến thăm ngôi nhà của già làng Hồ Xuân Thiện, bên cạnh những bằng khen của Nhà nước ghi nhận công lao của ông trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, mọi người không khỏi khâm phục trước bộ sưu tập thành tích đáng nể của một “xạ thủ” lớn với những tấm huy chương các loại và nhiều giấy khen tại các kỳ Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Thừa Thiên- Huế. Gần đây nhất, già làng Hồ Xuân Thiện đã đoạt huy chương Bạc môn bắn nỏ tại Ngày hội giao lưu Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc thiểu số vùng biên giới Việt Nam - Lào khu vực miền Trung - Tây Nguyên (tháng 5/2019). Để phát triển phong trào thể thao bắn nỏ tại địa phương, thời gian qua, già làng Hồ Xuân Thiện đã tích cực hướng dẫn, tập luyện cho nhiều thanh niên có chung niềm đam mê với môn thể thao truyền thống của dân tộc. Theo học “xạ thủ” Hồ Xuân Thiện đã nhiều năm, chị Hồ Thị Thêm, ở thôn Kleng Abung, xã Quảng Nhâm cũng đã tích lũy cho bản thân nhiều kinh nghiệm quý từ người thầy và đã đạt được những thành công bước đầu trong các giải thi đấu do huyện A Lưới tổ chức. “Với sự chỉ bảo tận tình của già Thiện, chúng em ngày một hoàn thiện kỹ năng bắn hơn và già Thiện cũng nhiệt tình chia sẻ cho nhiều thanh niên bí quyết làm nên những cây nỏ có độ chính xác cao. Em mong muốn phong trào bắn nỏ ở địa phương ngày càng phát triển, góp phần duy trì nét đẹp truyền thống văn hóa của người Tà Ôi”, chị Hồ Thị Thêm chia sẻ. Trưởng Phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới Lê Thị Thêm cho biết: Già làng Hồ Xuân Thiện là nguồn vốn văn hóa sống quý báu của địa phương và là hạt nhân thúc đẩy phong trào thể thao quần chúng của huyện. Nhiều năm qua, huyện A Lưới đã đưa môn bắn nỏ vào các giải thể thao phong trào từ cấp xã, cấp huyện, qua đó tạo sân chơi bổ ích cho người dân, đồng thời là dịp để phát hiện ra những tài năng bắn nỏ mới để tiếp nối, duy trì môn thể thao truyền thống của đồng bào nơi đây.
Đỗ Trưởng

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.