Từ những bước chân giữ đường biên
Vàng Ma Chải là địa bàn biên giới. Ở đó, giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới không thể chỉ là nhiệm vụ của những người lính mang quân hàm xanh, mà một đường biên bình yên cần có sự chung tay của người dân sinh sống trên chính mảnh đất ấy.
Nhận thức rõ điều đó, một trong những công việc Nguyễn Duy Khánh dành nhiều tâm sức là tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật, cùng bộ đội bảo vệ đường biên, cột mốc.
Anh trực tiếp tổ chức tuyên truyền, vận động tại 10 điểm bản, với 3.527 lượt người tham gia; chỉ đạo đoàn viên phối hợp với lực lượng dân quân thực hiện 32 lần tuần tra biên giới, với 156 lượt cán bộ, chiến sĩ và 36 lượt dân quân tham gia.
Nhưng ở người sĩ quan trẻ sinh năm 1995, nhiệm vụ bảo vệ biên giới còn gắn với tư duy tìm kiếm những phương thức mới. Câu hỏi "làm thế nào để công nghệ, chuyển đổi số và những cách làm mới thực sự đến được với đồng bào nơi biên giới?" luôn được anh Khánh đau đáu.
Từ thực tế công tác, Nguyễn Duy Khánh chủ động nghiên cứu, nhân rộng sáng kiến “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm ẩn danh”. Hòm thư đã nhận được 56 tin báo, trong đó 34 tin có giá trị. Từ nguồn thông tin thu được, lực lượng chức năng đã khởi tố 01 vụ án đưa người trốn đi nước ngoài, bắt một vụ tàng trữ 1.886g heroin và thu giữ 30 khẩu súng kíp.
Những con số ấy cho thấy phía sau một sáng kiến công nghệ là hiệu quả rất cụ thể đối với nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự nơi biên giới. Sáng kiến sau đó được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng nhân rộng trong toàn lực lượng.
“Thầy giáo quân hàm xanh” trên những lán nương
Nếu những chuyến tuần tra đưa anh Nguyễn Duy Khánh đến với đường biên, cột mốc thì mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh - Đẩy nhanh chuyển đổi số” lại đưa anh đến gần hơn với đời sống của đồng bào.
Để nâng cao nhân thức số cho người dân, người sĩ quan trẻ cùng các tổ công tác đi từng bản, đến từng lán nương hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, truy cập Internet an toàn, sử dụng VNeID và thực hiện dịch vụ công trực tuyến.
Đến nay, hơn 5.000 người dân đã được hướng dẫn kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh, Internet an toàn, định danh điện tử VNeID và dịch vụ công trực tuyến. Cùng với đó là 112 buổi truyền thông, tập huấn pháp luật và kỹ năng cho 4.150 lượt thanh thiếu nhi và đồng bào khu vực biên giới.
Nhưng không dừng lại ở việc giúp bà con “biết dùng” công nghệ, anh Khánh và đồng đội còn tìm cách để công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ sinh kế cho người dân nơi đây. Từ chiếc điện thoại thông minh, bà con được hướng dẫn kỹ năng bán hàng trên sàn thương mại điện tử, livestream giới thiệu, tiêu thụ những sản phẩm bản địa như sâm Lai Châu, cá hồi, cá tầm, chè cổ thụ...
Ở nơi ấy, khái niệm “chuyển đổi số” vì thế trở nên gần gũi hơn. Đó có thể là lần đầu một người dân biết thực hiện thủ tục hành chính qua mạng. Là lúc một sản phẩm của núi rừng được giới thiệu đến khách hàng qua màn hình điện thoại. Hay đơn giản là khi bà con biết cách tự bảo vệ mình trước những nguy cơ trên Internet.
Bên cạnh đó là câu chuyện phát triển kinh tế bền vững hơn cho người dân. Anh Khánh đã trực tiếp tổ chức 63 buổi tuyên truyền, vận động 54 hộ với 267 nhân khẩu tham gia mô hình trồng sâm dưới tán rừng.
Màu áo lính hiện diện những nơi khó khăn
Công tác ở cơ sở giúp anh Nguyễn Duy Khánh và đồng đội hiểu rằng phía sau mỗi nóc nhà vùng biên là một hoàn cảnh khác nhau. Có những gia đình neo đơn. Có những mái nhà tạm cần được thay thế. Có những học sinh nghèo cần thêm một chút hỗ trợ để tiếp tục đến trường.
Qua rà soát thực tế, anh Khánh trực tiếp vận động hỗ trợ xóa nhà tạm cho 14 hộ gia đình neo đơn, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Cán bộ, chiến sĩ đóng góp hơn 18 triệu đồng, huy động 205 lượt cán bộ, chiến sĩ với 410 ngày công; đồng thời vận động nguồn lực xã hội hóa về vật liệu và đồ dùng thiết yếu trị giá khoảng 75 triệu đồng.
Anh còn kết nối các mạnh thường quân trao quà, hỗ trợ sinh kế cho 132 hộ gia đình khó khăn; trao 58 suất quà cho người nghèo và học sinh nghèo vượt khó, tổng trị giá hơn 83 triệu đồng.
Khi xảy ra sạt lở ảnh hưởng đến nhà dân, cán bộ, chiến sĩ được huy động kịp thời ứng cứu, khắc phục sự cố.
42 buổi “Thứ Bảy tình nguyện - Chủ nhật xanh” cũng được tổ chức, với những công việc giản dị như khơi thông cống rãnh, vệ sinh môi trường và trồng mới 1.420 cây xanh.
Những hoạt động ấy không tách rời nhiệm vụ bảo vệ biên giới. Bởi ở nơi biên cương, lòng dân chính là một phần quan trọng tạo nên thế trận bảo vệ chủ quyền. Khi người lính có mặt lúc dân cần, khoảng cách giữa đồn và bản được rút ngắn. Và từ niềm tin ấy, người dân trở thành những người đồng hành cùng bộ đội giữ gìn từng đường biên, cột mốc.
Những việc làm của anh Nguyễn Duy Khánh đã được ghi nhận bằng nhiều hình thức khen thưởng.
Anh được UBND tỉnh tặng Bằng khen năm 2023 vì có thành tích tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tiếp tục nhận Bằng khen của UBND tỉnh năm 2025 về thành tích trong tuyên truyền, phổ biến Luật Biên phòng Việt Nam và được tuyên dương Tài năng trẻ tiêu biểu tỉnh Lai Châu năm 2025.
Năm 2026, anh được Bộ đội Biên phòng tặng Bằng khen vì thành tích xuất sắc trong công tác chuyển đổi số và phong trào “Bình dân học vụ số”; được các cấp Bộ đội Biên phòng khen thưởng về triển khai các chương trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội khu vực biên giới cũng như các hoạt động “Tháng Thanh niên”, “Tháng Ba biên giới”. Anh còn đạt giải Nhất Hội thi Báo cáo viên giỏi cấp Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh năm 2026.
Nhưng phía sau những bằng khen là một hành trình được đo bằng những con số khác: 32 lần tuần tra biên giới, hơn 5.000 người dân được hướng dẫn kỹ năng số, 112 buổi truyền thông và tập huấn, 14 mái nhà khó khăn được hỗ trợ, 1.420 cây xanh được trồng mới… Mỗi con số là một phần công việc của người lính nơi biên cương.
