Ông Nguyễn Minh Tứ, Phó Chủ tịch UBND huyện Chư Pưh (Gia Lai) cho biết, huyện đã có báo cáo nhanh, xin ý kiến chỉ đạo gửi UBND tỉnh Gia Lai, Sở Công Thương liên quan đến việc Công ty cổ phần Đầu tư phát triển điện gió Cao Nguyên 1 (Công ty Cao Nguyên 1) vận hành chạy thử nghiệm 14 trụ điện gió còn lại trên tổng số 28 trụ điện gió của công ty khi chưa thực hiện xong đền bù, hỗ trợ cho người dân tại địa phương.
Nhiều nhà dân tại xã Ia Le cách trụ điện gió chỉ vài chục mét. Ảnh: TTXVN phát
Theo văn bản số 191/BC-UBND ngày 31/5, UBND huyện Chư Pưh báo cáo về việc: Ngày 25/5, Công ty cổ phần Đầu tư phát triển điện gió Cao Nguyên 1 có văn bản 2605 gửi chính quyền địa phương về việc sẽ triển khai chạy thử nghiệm 14/28 trụ điện gió thuộc Nhà máy điện gió Ia Le 1, thời gian chạy thử nghiệm từ 17 giờ ngày 30/5 đến ngày 10/6.
Đến ngày 28/5, UBND huyện Chư Pưh đã có công văn hỏa tốc đề nghị doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chạy thử nghiệm theo kế hoạch báo cáo. Theo UBND huyện Chư Pưh, do liên quan đến kiến nghị của người dân về việc bồi thường, hỗ trợ đối với đất và tài sản nằm trong hành lang an toàn trụ điện gió vẫn chưa được giải quyết, vì vậy dẫn đến người dân bức xúc, khiếu kiện đông người kéo dài làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự trên địa bàn xã Ia Le.
Do đó, UBND huyện Chư Pưh đề nghị Công ty cổ phần Đầu tư phát triển điện gió Cao nguyên 1 tạm dừng các hoạt động liên quan việc chạy vận hành thử nghiệm cho đến khi giải quyết xong vấn đề bồi thường, hỗ trợ liên quan đến hành lang điện gió nhằm tránh làm tình hình thêm phức tạp, gây mất an ninh trật tự tại địa phương.
Tuy nhiên, Công ty cổ phần Đầu tư phát triển điện gió Cao nguyên 1 đã phớt lờ ý kiến của UBND huyện Chư Pưh, vẫn cho hệ thống vận hành chạy thử theo kế hoạch của công ty từ chiều 30/5 khiến nhiều hộ dân chưa được đền bù bức xúc. Hiện tại, dưới hành lang dự án điện gió này còn khoảng 46 hộ dân xã Ia Le, huyện Chư Pưh vẫn chưa được hỗ trợ, bồi thường.
Theo báo cáo của UBND huyện Chư Pưh, qua kiểm tra thực tế sáng 31/5, Công ty Cao Nguyên 1 đã tiến hành cho chạy thử nghiệm 14 trụ điện gió bắt đầu từ 17 giờ ngày 30/5 cho đến khi UBND xã Ia Le vào làm việc lúc 9 giờ 30 phút là dừng. Tuy nhiên, phía công ty cho biết sẽ vẫn tiếp tục cho chạy thử nghiệm theo kế hoạch.
Chiều 31/5, tại trụ sở Ban Tiếp Công dân huyện Chư Pưh, bốn hộ dân thôn Phú Bình, xã Ia Le kiến nghị, yêu cầu Công ty Cao Nguyên 1 phải giải quyết xong vấn đề bồi thường, hỗ trợ mới được vận hành các trụ gió còn lại.
Trước đó, từ cuối năm 2021, có 14/28 trụ điện gió của công ty đã đưa vào vận hành thương mại. Những hộ dân ở gần dưới hành lang dự án bị ảnh hưởng bởi âm thanh phát ra từ các trụ điện gió, nước mưa bay theo cánh quạt bay vào nhà và nguy cơ mất an toàn do ở quá gần. Điều đáng nói ở đây, là hàng chục hộ dân này chưa được đền bù chi phí di dời từ phía công ty. Hiện tại, 14 trụ điện gió còn lại đang được chạy thử nghiệm bất chấp đề nghị tạm ngừng của chính quyền địa phương.
Trước đó, TTXVN đã có bài viết "Người dân ngóng chờ bồi thường từ Nhà máy điện gió Ia Le 1" phản ánh tình trạng Hàng chục hộ dân tại xã Ia Le, huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai, có nhà cửa, chuồng trại chăn nuôi, đất canh tác nằm trong hành lang an toàn cột tháp gió của nhà máy điện gió Ia Le 1 (thuộc Công ty cổ phần Đầu tư phát triển điện gió Cao Nguyên 1 ) đang ngóng chờ từng ngày được bồi thường, hỗ trợ để yên tâm sản xuất, sớm ổn định cuộc sống.
Theo quy định của Bộ Công Thương tại khoản 2 Điều 2, Thông tư 02/2019/TT-BCT, công trình điện gió phải nằm cách xa khu dân cư ít nhất 300m. Tuy nhiên, hiện Bộ Công Thương chưa có quy định cụ thể về mức bồi thường, hỗ trợ trong phạm vi 300m dưới chân điện gió.
Điều này dẫn tới việc chủ đầu tư 16 dự án điện gió được thi công năm 2021 tại tỉnh Gia Lai đều thực hiện mức bồi thường chỉ bằng 10% định mức bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất được quy định tại khoản 2 Điều 10 Quyết định số 09/2018/QĐ-UBND ngày 21/3/2018 của UBND tỉnh Gia Lai. Nhà máy Điện gió Ia Le 1 có công suất thiết kế 100 MW gồm 28 trụ điện gió, trạm nâng áp, đường giao thông nội bộ, khu nhà quản lý.
Thống kê của UBND xã Ia Le, đến cuối năm 2022, toàn xã có 37 hộ dân bị ảnh hưởng bởi nhà máy điện gió (nằm trong hành lang an toàn cột tháp gió). Theo rà soát mới đây, cơ quan chức năng xác định có thêm 9 hộ dân bị ảnh hưởng và đang tiếp tục rà soát để có phương án bồi thường, hỗ trợ.
Bức xúc vì quyền lợi chưa được đảm bảo, các hộ dân ở xã Ia Le, huyện Chư Pưh đã nhiều lần gửi đơn thư, khiếu nại. Tiếp nhận ý kiến nhân dân, UBND tỉnh Gia Lai đã có văn bản kiến nghị tới Chính phủ; đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh cũng đã tổng hợp ý kiến, kiến nghị với Quốc hội.
Giữa tháng 4/2023, lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai có cuộc đối thoại với người dân xã Ia Le. Tại đây, đại diện UBND tỉnh Gia Lai, ông Nguyễn Hữu Quế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đánh giá công ty đề xuất hỗ trợ 10% là chưa thỏa đáng.
Do đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đề nghị công ty phối hợp với chính quyền địa phương xem xét, đánh giá, tính toán nâng mức hỗ trợ vật kiến trúc và tài sản trên đất của một số hộ dân sinh sống trong phạm vi hành lang an toàn trụ tháp gió; hỗ trợ di dời đến nơi ở khác trên cơ sở quy định của pháp luật hiện hành.
Hồng Điệp
