Nhân 45 năm thống nhất đất nước: Dấu ấn trận đánh đập tan “Lá chắn thép Phan Rang”
Tuyến phòng thủ “Lá chắn thép Phan Rang” Tiếp chúng tôi trong căn nhà nhỏ ở thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, ông Nguyễn Trọng Nghĩa, nguyên Đại đội trưởng Đại đội đặc công 311 (Tỉnh đội Ninh Thuận) hồi nhớ về những ngày tham gia kháng chiến. Ông Nghĩa chia sẻ: Năm 1962, ông rời quê hương Bến Tre lên Mật khu R, căn cứ địa cách mạng thuộc Chiến khu Bắc Tây Ninh (Trung ương Cục miền Nam) tham gia huấn luyện, chiến đấu tại mặt trận Đông Nam Bộ. Đến giữa năm 1965, ông được cấp trên điều động về công tác ở Ninh Thuận.Quân giải phóng đánh chiếm sân bay Thành Sơn (Ninh Thuận). Ảnh tư liệu: Đinh Quang Thành – TTXVN Từ năm 1962 đến 1975, ông Nghĩa đã tham gia hàng trăm trận đánh lớn, nhỏ với 11 lần bị thương nặng, có lúc tưởng như cận kề cái chết, nhưng ông cùng đồng đội đã lập lời thề chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, luôn tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ về một ngày thắng lợi hoàn toàn. Trong những trận đánh ác liệt ấy, ông Nghĩa nhớ như in trận đánh vào tháng 4/1975 góp phần đập tan “Lá chắn thép Phan Rang” do chế độ Việt Nam Cộng hòa dựng nên. Ông Nghĩa cho hay: Đầu năm 1975, sau khi thất thủ ở Tây Nguyên, Huế, Đà Nẵng và nhiều địa bàn trọng yếu các tỉnh dọc Duyên hải miền Trung, chính quyền Việt Nam Cộng hòa hốt hoảng tìm mọi cách trấn giữ Sài Gòn. Chúng vội vã xây dựng tuyến phòng thủ mạnh ở Phan Rang, hô hào “tử thủ” để bảo vệ Sài Gòn từ xa, ý đồ của chúng phải giữ cho bằng được Phan Rang, lập lá chắn ở đây để chặn đường bộ, đường biển của quân giải phóng. Tại Phan Rang, quân địch tăng cường tập trung lực lượng gồm: Sư đoàn không quân số 6, 2 Trung đoàn và Tiểu đoàn bộ binh, 1 Liên đoàn biệt động quân, 2 chi đoàn xe tăng, 1 hạm đội ở ngoài khơi sẵn sàng chi viện. Tất cả các đơn vị trên được bố trí tạo thành tuyến phòng thủ dày đặc từ Du Long vào đến Trung tâm thị xã Phan Rang và Sân bay Thành Sơn, do Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi, Tư lệnh tiền phương Quân đoàn 3 trực tiếp chỉ huy. Về phía ta, quán triệt quyết tâm chiến lược của Bộ Chính trị hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam trong tháng 4/1975, sau khi hai tỉnh Khánh Hòa và Lâm Đồng được giải phóng từ các ngày 2 đến 3/4/1975, Khu ủy và Quân khu 6 chỉ đạo Tỉnh ủy Ninh Thuận phải phát huy mọi lực lượng ở đồng bằng và căn cứ tiến ngay ra phía trước tấn công địch, cùng quần chúng nổi dậy giải phóng quê hương. Để bảo vệ lực lượng chốt giữ trong tuyến phòng thủ, địch liên tục cho máy bay bắn phá các khu vực nghi có lực lượng của ta đóng quân, phá sập cầu cống ở hai hướng Quốc lộ 1 và đường 11 để ngăn chặn bước tiến của quân ta. Lúc này, ông Nghĩa được Tỉnh đội Ninh Thuận giao nhiệm vụ chỉ huy Đại đội Đặc công 311 thực hiện nhiều cuộc tấn công ngăn chặn, tiêu diệt tàn quân địch từ Đà Lạt tháo chạy theo đường 11 xuống Ninh Thuận để ra Quốc lộ 1 chạy về Sài Gòn. Trong một trận đánh đêm 2/4/1975, trên đường 11, tại địa phận các ấp Trà Giang – Sông Mỹ, quân địch từ Đà Lạt tháo chạy xuống đã điên cuồng dùng pháo 105 ly bắn phá ác liệt để mở đường xuống Phan Rang, nhưng gặp phải sự chống trả quyết liệt của Đại đội Đặc công 311 và bộ đội địa phương. Lực lượng địch ở quận lỵ K’rông Pha rúng động, tháo chạy tán loạn. Trong trận đánh này, ông Nghĩa trúng đạn bị thương nặng và được đơn vị đưa về căn cứ Bác Ái chữa trị. Ông Nghĩa nhớ lại: "Lúc này quân địch ở Phan Rang rất hoang mang, bỏ chạy về Sài Gòn rất nhiều. Cấp trên yêu cầu Đại đội Đặc công 311 hỗ trợ đánh vào Phan Rang, sân bay Thành Sơn, để giữ vững cơ sở, khi thời cơ đến sẽ giải phóng Ninh Thuận sớm nhất. Với quyết tâm chiến đấu, dù đang bị đau đầu, chảy máu cam, nhưng tôi cố gắng chống gậy xuống Tháp Chàm tiếp tục chỉ huy đơn vị đặc công hoạt động bí mật trong lòng thị xã Phan Rang, phối hợp với quân chủ lực Sư đoàn 3 Sao Vàng, cùng bộ đội địa phương tấn công quân địch trong thị xã nhằm xé toạc tuyến phòng thủ Phan Rang." Đến 19 giờ ngày 7/4/1975, Đại đội Đặc công 311 chia làm ba mũi tấn công, phối hợp cùng lực lượng vũ trang trong thị xã Phan Rang tấn công quân địch ở trại Nguyễn Hoàng, Ga Tháp Chàm, Cầu Móng, ngã ba Tháp Chàm, quận lỵ Bửu Sơn. Quân địch ở phi trường Thành Sơn tung lực lượng ra phản kích quyết liệt, nhưng Đại đội Đặc công 311 và bộ đội địa phương vẫn kiên cường bám trụ, chiến đấu suốt 2 ngày đêm trong lòng địch, đánh lui 16 đợt phản kích, kêu gọi hơn 200 tên địch đầu hàng quân cách mạng, thu giữ gần 500 khẩu súng các loại khiến quân địch ở Phan Rang suy yếu.Trận đánh mang tính quyết định giải phóng Ninh Thuận Để đập tan tuyến phòng thủ từ xa, Tư lệnh cánh quân duyên hải, Thượng tướng Lê Trọng Tấn quyết định sử dụng Sư đoàn 3 (Quân khu 5), Trung đoàn 25 Tây Nguyên và Quân khu 6 cùng các lực lượng tại Ninh Thuận lên kế hoạch tấn công “Lá chắn thép Phan Rang”; đồng thời giao nhiệm vụ cho lực lượng vũ trang Ninh Thuận chủ yếu là bộ đội đặc công phục vụ cung cấp tình hình trinh sát dẫn đường, hiệp đồng đánh địch, truy quét tàn quân. Ông Nguyễn Trọng Nghĩa nhớ lại: Sáng 14/4/1975, quân chủ lực bắt đầu tiến công, sử dụng trọng pháo và xe tăng đột kích đánh thẳng vào tuyến phòng thủ của địch trên đường 1 tại khu vực Du Long–Kiền Kiền. Địch bị vỡ phòng tuyến, tháo chạy tán loạn về hướng thị xã Phan Rang. Đến khu vực Ba Tháp – Hộ Diêm, quân địch tiếp tục bị Đại đội Đặc công 311 từ căn cứ Cà Đú xuống đánh tạt sườn gây tổn thất nặng nề. Quân ta chiếm các vị trí dọc đường 1, đường 11, áp sát Sân bay Thành Sơn và Cảng Ninh Chữ. Rạng sáng 16/4/1975, từ các hướng, bộ binh và xe tăng của quân giải phóng đồng loạt tiến công các mục tiêu trong thị xã Phan Rang. Đến 9 giờ 30 phút cùng ngày, Cờ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc Tòa hành chính tỉnh Ninh Thuận, đánh dấu tỉnh Ninh Thuận hoàn toàn giải phóng. Trước sức tấn công như vũ bão của quân ta trên các hướng, các mũi, quân địch chống cự yếu dần rồi bỏ vũ khí tháo chạy hỗn loạn. Sau khi dẫn đường cho quân chủ lực đánh chiếm các mục tiêu, được lệnh cấp trên, Đại đội Đặc công 311 lập các chốt trên các tuyến đường quan trọng của thị xã Phan Rang. Đến 19 giờ ngày 16/4/1975, ông Nghĩa chỉ huy đơn vị truy lùng, lục soát các khu vực ẩn náu của tàn quân địch ở Phan Rang, bắt được Chuẩn tướng Phạm Ngọc Sang, Phó Tư lệnh tiền phương Quân đoàn 3 và Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi, Tư lệnh tiền phương Quân đoàn 3 đang tìm cách bỏ trốn, giao cho quân chủ lực Sư đoàn 3 Sao Vàng xử lý. Ngày 16/4/1975, tuyến phòng thủ Phan Rang bị đập tan đã tạo thế mở đường cho đại quân ta tiến vào giải phóng Sài Gòn ngày 30/4/1975, kết thúc thắng lợi Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.Phi đội Quyết thắng tại sân bay Thành Sơn (Phan Rang) chiều 28/4/1975 sau khi tấn công sân bay Tân Sơn Nhất. Ảnh: Tư liệu TTXVN Sau ngày thống nhất đất nước, ông Nguyễn Trọng Nghĩa tiếp tục công tác trong quân đội. Đến năm 1988, ông Nghĩa xin nghỉ hưu ở cấp bậc Trung tá. Với thành tích chiến đấu, ông Nguyễn Trọng Nghĩa đã vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều huân chương, huy chương cao quý, trong đó có Huân chương Chiến công các hạng Nhất, Nhì và Ba và đang làm hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2005, ông Nghĩa công tác tại Hội Cựu chiến binh tỉnh Ninh Thuận, sau đó được bầu làm Chủ tịch Hội, đến cuối năm 2017 vì lí do sức khỏe, ông Nghĩa về nghỉ hưu. Dù ở cương vị nào, ông Nguyễn Trọng Nghĩa vẫn luôn phát huy phẩm chất truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về những năm tháng chiến đấu gian khổ, hào hùng vẫn đầy ắp trong những câu chuyện mà người lính đặc công Nguyễn Trọng Nghĩa thường kể cho người thân, đồng đội. Cả cuộc đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, những đóng góp của ông đã thắp lên tình yêu quê hương, đất nước, truyền đến con cháu và thế hệ trẻ ở Ninh Thuận hôm nay.Một số hình ảnh Ninh Thuận sau 45 năm:Sản phẩm tỏi Phan Rang của tỉnh Ninh Thuận được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp văn bằng bảo hộ Nhãn hiệu tập thể. Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN Sản phẩm nho thương hiệu "Nho Ba Mọi" của Doanh nghiệp tư nhân Sản xuất-Thương mại-Dịch vụ Ba Mọi nổi tiếng khắp cả nước. Ảnh: Danh Lam – TTXVN Sản xuất hàng may mặc xuất khẩu tại Công ty TNHH May Tiến Thuận (Ninh Thuận). Ảnh: Danh Lam – TTXVN Nhà máy thuỷ điện Đa Nhim tại tỉnh Ninh Thuận được xây dựng bậc trên cùng của hệ thống sông Đồng Nai và đưa vào vận hành từ năm 1964 - là một trong những nhà máy thuỷ điện đầu tiên được xây dựng ở Việt Nam. Ảnh: Ngọc Hà – TTXVN Nhà máy điện gió Mũi Dinh (Ninh Thuận) đã chính thức hòa lưới điện quốc gia. Ảnh: Công Thử - TTXVN Hòn Đỏ thuộc địa phận xã biển Thanh Hải, huyện Ninh Hải (Ninh Thuận) là một quần thể san hô cổ hóa thạch do sóng biển bào mòn theo thời gian tạo thành. Đến Hòn Đỏ, du khách có dịp hòa mình vào khung cảnh thiên nhiên hoang sơ tuyệt đẹp; tham gia nhiều hoạt động hấp dẫn như chụp ảnh nghệ thuật, tắm biển, lặn ngắm san hô, cắm trại giữa rừng dương tận hưởng gió biển mát rượi, trong lành. Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN Lễ cắt băng khánh thành tượng đài chiến thắng 16/4 tại thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận. Ảnh: Công Thử - TTXVN Cảnh đồng quê thanh bình tại vườn quốc gia Núi Chúa, điểm thu hút khách du lịch, các nhà khoa học tới tham quan, nghiên cứu, đặc biệt là những người yêu thiên nhiên muốn khám phá những bí ẩn của hệ sinh thái khô hạn đặc trưng nhất ở Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Thành – TTXVN Tháp Pô klong Girai (thành phố Phan Rang-Tháp Chàm), nơi đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn tỉnh Ninh Thuận thường niên tổ chức lễ hội Katê truyền thống. Ảnh: Công Thử – TTXVN Trình diễn lễ hội văn hoá truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer tỉnh Ninh Thuận. Ảnh: Thanh Hà – TTXVNNằm ven quốc lộ 1A, trên địa phận thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, làng gốm Bàu Trúc là một trong hai làng gốm cổ xưa nhất Đông Nam Á và còn được coi như bảo tàng mang đặc tính gốm truyền thống của dân tộc Chăm. Ảnh: Nguyễn Thủy – TTXVN
Lào Cai tích cực tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ qua nguồn tin từ cựu chiến binh, nhân chứng, nhằm trả lại danh tính và nghĩa trang cho các anh hùng liệt sĩ.
Tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đang diễn biến phức tạp, trong đó số vụ phá rừng tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025.
Nhằm tạo chuyển biến về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh cũng như thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu đổi mới mô hình phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn.
Trước diễn biến mưa lớn kéo dài, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức sơ tán 653 hộ dân với 2.468 người tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt và sạt lở đất đến nơi an toàn.
Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.
Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, từ ngày 12/9 đến sáng 13/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị xuất hiện mưa to đến rất to, khiến nhiều sông lên nhanh, một số tuyến giao thông và khu vực dân cư miền núi bị ngập, chia cắt cục bộ.
Chiều 12/9, UBND xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ sạt lở đá lớn nặng hàng tấn trên đường. Hiện các lực lượng chức năng đang lên phương án xử lý, khắc phục.
Từ tối 11 đến chiều 12/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã xảy ra mưa vừa đến mưa to và có nơi có dông. Đặc biệt, ở khu vực biên giới của tỉnh, mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến mực nước trên các sông, suối dâng cao, một số tuyến đường bị ngập, gây ách tắc và chia cắt tạm thời một số nơi.
Hơn một năm qua, việc phân cấp cho cấp xã tiếp nhận và giải quyết thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho cá nhân, hộ gia đình đã mang lại diện mạo mới tại nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Sáng 12/9, Đại tá Nguyễn Văn Tiếp, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết đèo D’Ran trên tuyến Quốc lộ 20 đã thông tuyến trở lại sau 1 đêm bị đóng đèo do đất đá trôi xuống mặt đường vì mưa lũ tại nhiều vị trí.
Sau nhiều ngày mưa lớn gây ngập lụt, sạt lở tại nhiều khu vực, ngày 11/9, khi nước tại một số nơi bắt đầu rút, chính quyền các địa phương tỉnh Lâm Đồng khẩn trương huy động lực lượng hỗ trợ người dân dọn dẹp nhà cửa, đường sá, khắc phục hậu quả; đồng thời rà soát, đánh giá thiệt hại và chủ động phương án ứng phó trước nguy cơ mưa lớn tiếp diễn.
Điện Biên đang tập trung các giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời theo dõi sát tiến độ thực hiện kịch bản tăng trưởng kinh tế, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu quý III và cả năm 2026.
Liên quan đến vấn đề tồn đọng hồ sơ đất đai tại Đắk Lắk mà phóng viên TTXVN đã phản ánh, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành văn bản số 14151/UBND-PVHCC, ngày 10/9 về việc tăng cường phối hợp giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai, hạn chế phát sinh hồ sơ quá hạn. Trong đó, yêu cầu các địa phương kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với những chậm trễ trước đó.
Ngày 10/9, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai tổ chức tìm kiếm, cất bốc được thêm 2 hài cốt liệt sĩ tại thôn Nậm Pản và thôn Páo Tủng, xã Mường Khương, nâng tổng số hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, cất bốc lên 44 hài cốt.
Tây Ninh là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh, với cộng đồng dân cư đa dạng về dân tộc, tôn giáo. Bằng những chính sách thiết thực, đồng bộ, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào từng bước được nâng lên, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Trải qua thăng trầm của thời gian và những khắc nghiệt của thời tiết, hơn một thế kỷ qua, những đồi chè cổ thụ ở thôn Lộc Thanh, xã Bình Minh, tỉnh Quảng Ngãi vẫn bám rễ sâu vào lòng đất.
