Mục tiêu nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn tỉnh Sơn La đang đứng trước nhiều thách thức, trong đó, nhức nhối nhất là vấn nạn tảo hôn diễn ra tại các huyện, thành phố. Năm 2017, tỉnh Sơn La có gần 1.500 cặp tảo hôn trên tổng số khoảng 8.000 cặp kết hôn, tập trung vào đối tượng là người dân tộc thiểu số.
Những khó khăn hiện hữu
Gia đình của Hờ Thị Chư (sinh năm 2000) và chồng là Giàng A Việt (sinh năm 1998) thuộc hộ nghèo nhất nhì tại bản Co Lóng, xã Lóng Luông, huyện Vân Hồ. Cả gia đình gồm hai vợ chồng, bố mẹ già và các con nhỏ sống trong căn nhà tranh, cheo leo trên sườn đồi. Đồ đạc trong nhà không có gì đáng giá ngoại trừ mấy chiếc xoong, nồi gác bếp. Vào mùa mưa, không ai thuê làm nương, cả gia đình 6 miệng ăn chỉ trông vào bao tải ngô dự trữ.
Em Hờ Thị Chư (sinh năm 2000) và chồng là Giàng A Việt (sinh năm 1998), lập gia đình năm 2015, khi cả hai chưa đủ tuổi kết hôn, hiện sống cùng bố mẹ và hai con trong căn nhà cheo leo trên sườn đồi tại bản Co Lóng, xã Lóng Luông, huyện Vân Hồ. Ảnh: Diệp Anh - TTXVN Hờ Thị Chư tâm sự, hoàn cảnh gia đình hiện rất khó khăn. Hai vợ chồng lấy nhau năm 2015, khi cả hai chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định của pháp luật. Bây giờ, đã đủ tuổi kết hôn, cả hai phải lo kiếm cái ăn qua ngày nên không biết đến khi nào mới có điều kiện đi làm giấy đăng ký. Hai con nhỏ, đứa lớn 3 tuổi, đứa bé chưa đầy 6 tháng tuổi vì thế cũng khổ theo. Các con không có giấy khai sinh, lúc ốm đau chỉ biết nhờ đến ông lang, bà mé trong bản chứ không có bảo hiểm y tế để khám chữa bệnh tại bệnh viện. Sức khỏe của các con cũng không được như những đứa trẻ khác.
Vào mùa mưa, không ai thuê làm nương, gia đình em Hờ Thị Chư (SN 2000) gồm 6 miệng ăn chỉ trông vào ngô dự trữ. Ảnh: Diệp Anh - TTXVN Không khó khăn như gia đình của Hờ Thị Chư, gia đình Giàng Thị Gánh (sinh năm 2001) và chồng là Sồng A Giống (sinh năm 1996) thuộc hộ khá tại bản Chiềng Đi, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ. Được bố mẹ lo cho ăn học, nhưng đang học đến lớp 11, Giàng Thị Gánh bỏ dở đi lấy chồng. Giàng Thị Gánh bộc bạch, tập quán người Mông là lấy vợ, lấy chồng sớm. Nhìn các bạn gái cùng trang lứa đi lấy chồng hết, em sợ yêu nhau lâu, nếu không lấy, người yêu đi lấy người khác. Dù được nhà trường tích cực tuyên truyền, vận động không tảo hôn, kết hôn sớm nhưng em vẫn quyết định bỏ học để lấy chồng.
Giàng Thị Gánh cũng cho biết, chồng đã tốt nghiệp phổ thông, hiện đảm nhiệm việc chăm lo vườn chè, tạo nguồn thu nhập chính cho gia đình. Em không phải vất vả lo kinh tế nhưng nhiều lúc nghĩ thấy tủi thân. Ở nhà chỉ có hai mẹ con với bốn bức tường, ngày qua ngày hết chăm con ăn rồi lại ngủ. Nhìn các bạn đến trường, em chỉ mong được quay lại lớp học, không lấy chồng sớm để cùng bạn bè thoải mái vui chơi.
Thách thức giảm thiểu tảo hôn
Theo thống kê của Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Sơn La, huyện Vân Hồ là địa phương có số cặp tảo hôn cao nhất trong tỉnh. Năm 2017, tỷ lệ này chiếm 27,3% và mới nửa đầu năm 2018 đã chiếm gần 26%.
Em Giàng Thị Gánh (sinh năm 2001) lấy chồng là Sồng A Giống (sinh năm 1996) tại bản Chiềng Đi, xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ. Ảnh: Diệp Anh – TTXVN Chị Hà Thị Liên, cán bộ phụ trách Dân số - Kế hoạch hóa gia đình của Trung tâm Y tế huyện Vân Hồ chia sẻ, việc tảo hôn, kết hôn sớm đã ăn sâu vào tiềm thức của bà con, nhất là cộng đồng dân tộc thiểu số. Những năm qua, tình trạng này diễn ra khá phức tạp và có chiều hướng ngày càng tăng. Nguyên nhân chính là do tư tưởng muốn con em lập gia đình sớm, sinh thêm con cháu để có nhân lực lao động, sản xuất. Cùng với đó, sự phát triển của mạng xã hội tác động vào tầng lớp thanh niên khiến nhiều người không kiểm soát được bản thân, dẫn đến nhiều trường hợp tảo hôn ngoài ý muốn.
Chủ tịch UBND xã Vân Hồ Ngô Văn Dự cho biết, ngoài công tác tuyên truyền, vận động, 4 xã Vân Hồ, Lóng Luông (huyện Vân Hồ) và xã Pa Cò, Hang Kia (huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình) đã chủ động xây dựng quy ước chung của khu vực người dân tộc Mông như quy định về không tảo hôn, kết hôn sớm... Tuy vậy, do trình độ dân trí không đồng đều, người dân chưa nhận thức được hậu quả của việc tảo hôn nên đến nay, quy định chỉ nằm trên giấy.
Cộng tác viên dân số tuyên truyền, vận động không tảo hôn, kết hôn sớm cho thanh niên trong bản. Ảnh: Diệp Anh – TTXVN
Theo Chi cục trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Sơn La Trần Đình Thuận, tảo hôn đang đặt ra thách thức về nâng cao chất lượng dân số, là rào cản trong việc phát triển nguồn lực trong cộng đồng dân tộc thiểu số ở địa phương. UBND tỉnh Sơn La đã có kế hoạch thực hiện Đề án "Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Sơn La giai đoạn I (2015 - 2020)". Sau gần 3 năm thực hiện kế hoạch, đến năm 2017, toàn tỉnh đã có 35 xã và 12 trường học xây dựng, triển khai mô hình về can thiệp giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, tỷ lệ tảo hôn tại tỉnh Sơn La giảm xuống mức 18,5%.
Trong thời gian tới, bên cạnh việc nhân rộng các mô hình trên, các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục truyền thông, giáo dục chuyển đổi hành vi theo kiểu “mưa dầm thấm lâu” đến từng người dân, từng cơ sở. Cần chỉ rõ cho họ thấy lợi ích về chế độ, chính sách trong việc đăng ký kết hôn đúng độ tuổi theo quy định của pháp luật và ngược lại là hậu quả của việc tảo hôn đối với cá nhân, gia đình, xã hội. Cùng với đó, các địa phương cần phát huy vai trò của cộng tác viên dân số là già làng, trưởng bản, người có uy tín trong vùng. Bằng việc am hiểu phong tục tập quán, họ chính là “cánh tay nối dài” giúp vận động người dân dần xóa bỏ hủ tục lạc hậu trong cộng đồng dân tộc thiểu số.
Cán bộ chuyên trách dân số - kế hoạch hóa xã đến từng nhà vận động các cặp đôi đủ tuổi đi làm giấy đăng ký kết hôn. Ảnh: Diệp Anh – TTXVN Chi cục trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Sơn La Trần Đình Thuận đề xuất, cần nâng cao ý thức, trách nhiệm xã hội bằng việc quy định rõ ràng về trách nhiệm của người đứng đầu trong việc quản lý, kiểm tra, phát hiện, ngăn ngừa vi phạm pháp luật liên quan về hôn nhân và gia đình. Đồng thời, ông Trần Đình Thuận cho rằng cần tăng mức chế tài trong việc xử phạt các trường hợp tảo hôn, bảo đảm đủ sức răn đe đối với các cá nhân, tập thể vi phạm.
Nhằm tạo chuyển biến về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh cũng như thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu đổi mới mô hình phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn.
Trước diễn biến mưa lớn kéo dài, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức sơ tán 653 hộ dân với 2.468 người tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt và sạt lở đất đến nơi an toàn.
Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.
Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, từ ngày 12/9 đến sáng 13/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị xuất hiện mưa to đến rất to, khiến nhiều sông lên nhanh, một số tuyến giao thông và khu vực dân cư miền núi bị ngập, chia cắt cục bộ.
Chiều 12/9, UBND xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ sạt lở đá lớn nặng hàng tấn trên đường. Hiện các lực lượng chức năng đang lên phương án xử lý, khắc phục.
Từ tối 11 đến chiều 12/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã xảy ra mưa vừa đến mưa to và có nơi có dông. Đặc biệt, ở khu vực biên giới của tỉnh, mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến mực nước trên các sông, suối dâng cao, một số tuyến đường bị ngập, gây ách tắc và chia cắt tạm thời một số nơi.
Hơn một năm qua, việc phân cấp cho cấp xã tiếp nhận và giải quyết thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho cá nhân, hộ gia đình đã mang lại diện mạo mới tại nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Sáng 12/9, Đại tá Nguyễn Văn Tiếp, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết đèo D’Ran trên tuyến Quốc lộ 20 đã thông tuyến trở lại sau 1 đêm bị đóng đèo do đất đá trôi xuống mặt đường vì mưa lũ tại nhiều vị trí.
Sau nhiều ngày mưa lớn gây ngập lụt, sạt lở tại nhiều khu vực, ngày 11/9, khi nước tại một số nơi bắt đầu rút, chính quyền các địa phương tỉnh Lâm Đồng khẩn trương huy động lực lượng hỗ trợ người dân dọn dẹp nhà cửa, đường sá, khắc phục hậu quả; đồng thời rà soát, đánh giá thiệt hại và chủ động phương án ứng phó trước nguy cơ mưa lớn tiếp diễn.
Điện Biên đang tập trung các giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời theo dõi sát tiến độ thực hiện kịch bản tăng trưởng kinh tế, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu quý III và cả năm 2026.
Liên quan đến vấn đề tồn đọng hồ sơ đất đai tại Đắk Lắk mà phóng viên TTXVN đã phản ánh, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành văn bản số 14151/UBND-PVHCC, ngày 10/9 về việc tăng cường phối hợp giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai, hạn chế phát sinh hồ sơ quá hạn. Trong đó, yêu cầu các địa phương kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với những chậm trễ trước đó.
Ngày 10/9, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời), Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai tổ chức tìm kiếm, cất bốc được thêm 2 hài cốt liệt sĩ tại thôn Nậm Pản và thôn Páo Tủng, xã Mường Khương, nâng tổng số hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, cất bốc lên 44 hài cốt.
Tây Ninh là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh, với cộng đồng dân cư đa dạng về dân tộc, tôn giáo. Bằng những chính sách thiết thực, đồng bộ, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào từng bước được nâng lên, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Trải qua thăng trầm của thời gian và những khắc nghiệt của thời tiết, hơn một thế kỷ qua, những đồi chè cổ thụ ở thôn Lộc Thanh, xã Bình Minh, tỉnh Quảng Ngãi vẫn bám rễ sâu vào lòng đất.
Theo dự báo của Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Đắk Lắk, trong những ngày tới địa bàn tỉnh có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông, tổng lượng mưa phổ biến từ 100-150mm, có nơi trên 200mm. Tỉnh Đắk Lắk đang triển khai giải pháp phòng chống thiên tai, đồng thời yêu cầu các hồ chứa chủ động điều tiết nước, đón lũ ứng phó với mưa lớn trong thời gian tới.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Vũ Việt Văn thông tin, để tiếp tục hoàn thành mục tiêu 10.000 căn nhà ở xã hội, tỉnh đang yêu cầu Sở Xây dựng tiếp tục hướng dẫn chủ đầu tư hoàn tất thủ tục chuẩn bị đầu tư, đồng thời rút ngắn tối đa thời gian thẩm định quy hoạch, thiết kế, cấp phép xây dựng thuộc thẩm quyền. Các địa phương phối hợp rà soát, điều chỉnh quy hoạch nếu cần thiết, bảo đảm các dự án nhà ở xã hội được triển khai đúng quy hoạch và đồng bộ hạ tầng.
Năm học mới đã bắt đầu gần một tuần nhưng việc cung ứng sách giáo khoa tại Đắk Lắk vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu. Phụ huynh học sinh vẫn đang tìm mua để đủ sách cho con, tại một số trường học, học sinh mượn sách của các anh chị khóa trước, dùng chung sách với bạn để duy trì việc học.
