Nỗ lực lưu truyền tiếng cồng chiêng của người Ê Đê

Nỗ lực lưu truyền tiếng cồng chiêng của người Ê Đê
Y Thim trong lễ hội cồng chiêng. Nguồn ảnh: internet
Y Thim trong lễ hội cồng chiêng. Nguồn ảnh: internet

Đam mê nhạc cụ dân tộc từ nhỏ, lớn lên Y’ Thim Byă quyết định gắn cuộc đời mình với văn hóa dân tộc khi chọn học tại trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Đắk Lắk. Vừa học nhạc cụ dân tộc tại trường, vừa tìm hiểu cách chơi nhạc cụ của các nghệ nhân giàu kinh nghiệm, Y’ Thim Byă trở thành người am hiểu các loại nhạc cụ, đặc biệt là diễn tấu cồng chiêng.

Để thỏa niềm say mê cồng chiêng, Y’ Thim Byă đã bỏ công tìm kiếm, thu thập nhiều bộ chiêng trong bà con, có những bộ chiêng anh phải đổi nhiều trâu, bò mới được. Tuy nhiên, điều làm anh trăn trở nhất vẫn là việc làm sao để tiếng cồng chiêng vang vọng khắp núi rừng Tây Nguyên mãi về sau. Y’ Thim Byă chia sẻ, thế hệ anh sinh ra và lớn lên trong tiếng đàn T’ Rưng, tiếng thổi Đing năm, tiếng cồng chiêng của buôn làng, nhưng bây giờ thế hệ trẻ trong buôn tiếp xúc với nhiều thể loại âm nhạc hiện đại, ít người say mê với nhạc cụ dân tộc. Do đó, để lưu truyền văn hóa cồng chiêng trong thế hệ con cháu cần một người đứng ra truyền lửa và đào tạo các em.

Theo đó, năm 2003 Y’ Thim Byă kêu gọi những người biết đánh cồng chiêng trong buôn và vận động thành lập đội chiêng của buôn. Đến nay, đội chiêng của buôn Ea Bông đã hơn 20 người, trong đó thành viên lớn tuổi nhất là ngoài 70 tuổi, nhỏ tuổi nhất là con trai út của Y’ Thim Byă hiện đang học lớp 11.

Ban nhạc gia đình Y Thim biểu diễn phục vụ khách tham quan trong ngôi nhà dài. Nguồn ảnh: internet
Ban nhạc gia đình Y Thim biểu diễn phục vụ khách tham quan trong ngôi nhà dài. Nguồn ảnh: internet

Khởi đầu là những buổi sinh hoạt cồng chiêng để thỏa niềm đam mê và ước muốn lưu giữ văn hóa dân tộc, đội chiêng của buôn Ea Bông đã dần khẳng định âm vang của mình trên những sân khấu lớn, trong các ngày lễ, ngày hội văn hóa của Tây Nguyên.

Nhớ lại lần đầu được mời tham gia biểu diễn tại Trung tâm văn hóa tỉnh Đắk Lắk, Y’ Thim Byă không khỏi hồi hộp, lo lắng, anh cho biết: Khi sinh hoạt cồng chiêng tại buôn, các thành viên trong đội chỉ ngồi tại chỗ đánh chiêng. Do đó, để chuẩn bị cho buổi biểu diễn, Y’ Thim Byă phải tập lại cho các thành viên cách cầm chiêng, cầm rùi, cách di chuyển trên sân khấu… tái hiện đúng màn trình diễn cồng chiêng của người Ê Đê. Ngoài ra, Thim Byă còn bỏ tiền ra mua toàn bộ trang phục cho các thành viên trong lần biểu diễn đầu tiên.

Chiêng và ché quý trong nhà dài của Y Thim. Nguồn ảnh: internet
Chiêng và ché quý trong nhà dài của Y Thim. Nguồn ảnh: internet

Đội chiêng do Y’ Thim Byă sáng lập ngày càng thu hút nhiều thanh niên trong buôn tham gia. Bà con buôn Ea Bông giờ đây rất tự hào vì tiếng chiêng của dân tộc mình được nhiều người biết đến, nhiều gia đình còn chủ động xin cho con em tham gia sinh hoạt cồng chiêng tại nhà Y’ Thim Byă. Điều này là động lực để Y’ Thim Byă và những thành viên của đội chiêng cố gắng duy trì hoạt động, giữ gìn văn hóa dân tộc.

Để có thêm những hạt nhân giúp lưu giữ tiếng cồng chiêng, Y’ Thim Byă đang nung nấu ý định thành lập một đội chiêng nhí của buôn Ea Bông, bao gồm các em từ 10 – 15 tuổi. Ngoài ra, Y’ Thim Byă còn sưu tầm nhiều cổ vật của các dân tộc Tây Nguyên. Hiện Y’ Thim Byă đã sưu tập được gần 40 bộ chiêng của hầu hết các dân tộc Tây Nguyên và 30 chiếc trống cổ, nhiều ché cổ, nhạc cụ dân tộc của Tây Nguyên.

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.