Nỗ lực lưu truyền tiếng cồng chiêng của người Ê Đê

Nỗ lực lưu truyền tiếng cồng chiêng của người Ê Đê
Y Thim trong lễ hội cồng chiêng. Nguồn ảnh: internet
Y Thim trong lễ hội cồng chiêng. Nguồn ảnh: internet

Đam mê nhạc cụ dân tộc từ nhỏ, lớn lên Y’ Thim Byă quyết định gắn cuộc đời mình với văn hóa dân tộc khi chọn học tại trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Đắk Lắk. Vừa học nhạc cụ dân tộc tại trường, vừa tìm hiểu cách chơi nhạc cụ của các nghệ nhân giàu kinh nghiệm, Y’ Thim Byă trở thành người am hiểu các loại nhạc cụ, đặc biệt là diễn tấu cồng chiêng.

Để thỏa niềm say mê cồng chiêng, Y’ Thim Byă đã bỏ công tìm kiếm, thu thập nhiều bộ chiêng trong bà con, có những bộ chiêng anh phải đổi nhiều trâu, bò mới được. Tuy nhiên, điều làm anh trăn trở nhất vẫn là việc làm sao để tiếng cồng chiêng vang vọng khắp núi rừng Tây Nguyên mãi về sau. Y’ Thim Byă chia sẻ, thế hệ anh sinh ra và lớn lên trong tiếng đàn T’ Rưng, tiếng thổi Đing năm, tiếng cồng chiêng của buôn làng, nhưng bây giờ thế hệ trẻ trong buôn tiếp xúc với nhiều thể loại âm nhạc hiện đại, ít người say mê với nhạc cụ dân tộc. Do đó, để lưu truyền văn hóa cồng chiêng trong thế hệ con cháu cần một người đứng ra truyền lửa và đào tạo các em.

Theo đó, năm 2003 Y’ Thim Byă kêu gọi những người biết đánh cồng chiêng trong buôn và vận động thành lập đội chiêng của buôn. Đến nay, đội chiêng của buôn Ea Bông đã hơn 20 người, trong đó thành viên lớn tuổi nhất là ngoài 70 tuổi, nhỏ tuổi nhất là con trai út của Y’ Thim Byă hiện đang học lớp 11.

Ban nhạc gia đình Y Thim biểu diễn phục vụ khách tham quan trong ngôi nhà dài. Nguồn ảnh: internet
Ban nhạc gia đình Y Thim biểu diễn phục vụ khách tham quan trong ngôi nhà dài. Nguồn ảnh: internet

Khởi đầu là những buổi sinh hoạt cồng chiêng để thỏa niềm đam mê và ước muốn lưu giữ văn hóa dân tộc, đội chiêng của buôn Ea Bông đã dần khẳng định âm vang của mình trên những sân khấu lớn, trong các ngày lễ, ngày hội văn hóa của Tây Nguyên.

Nhớ lại lần đầu được mời tham gia biểu diễn tại Trung tâm văn hóa tỉnh Đắk Lắk, Y’ Thim Byă không khỏi hồi hộp, lo lắng, anh cho biết: Khi sinh hoạt cồng chiêng tại buôn, các thành viên trong đội chỉ ngồi tại chỗ đánh chiêng. Do đó, để chuẩn bị cho buổi biểu diễn, Y’ Thim Byă phải tập lại cho các thành viên cách cầm chiêng, cầm rùi, cách di chuyển trên sân khấu… tái hiện đúng màn trình diễn cồng chiêng của người Ê Đê. Ngoài ra, Thim Byă còn bỏ tiền ra mua toàn bộ trang phục cho các thành viên trong lần biểu diễn đầu tiên.

Chiêng và ché quý trong nhà dài của Y Thim. Nguồn ảnh: internet
Chiêng và ché quý trong nhà dài của Y Thim. Nguồn ảnh: internet

Đội chiêng do Y’ Thim Byă sáng lập ngày càng thu hút nhiều thanh niên trong buôn tham gia. Bà con buôn Ea Bông giờ đây rất tự hào vì tiếng chiêng của dân tộc mình được nhiều người biết đến, nhiều gia đình còn chủ động xin cho con em tham gia sinh hoạt cồng chiêng tại nhà Y’ Thim Byă. Điều này là động lực để Y’ Thim Byă và những thành viên của đội chiêng cố gắng duy trì hoạt động, giữ gìn văn hóa dân tộc.

Để có thêm những hạt nhân giúp lưu giữ tiếng cồng chiêng, Y’ Thim Byă đang nung nấu ý định thành lập một đội chiêng nhí của buôn Ea Bông, bao gồm các em từ 10 – 15 tuổi. Ngoài ra, Y’ Thim Byă còn sưu tầm nhiều cổ vật của các dân tộc Tây Nguyên. Hiện Y’ Thim Byă đã sưu tập được gần 40 bộ chiêng của hầu hết các dân tộc Tây Nguyên và 30 chiếc trống cổ, nhiều ché cổ, nhạc cụ dân tộc của Tây Nguyên.
Tuấn Anh

Có thể bạn quan tâm

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Sôi động lễ hội đua mảng trên sông Gâm giữa núi rừng Bắc Mê

Ngày 8/11, Lễ hội đua mảng trên sông Gâm năm 2026 tại xã Bắc Mê (tỉnh Tuyên Quang) thu hút đông đảo người dân và du khách. Những màn tranh tài quyết liệt, nhịp chèo mạnh mẽ cùng tiếng cổ vũ náo nhiệt tạo nên không khí sôi động, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

Đánh thức hương trà Đồng Phúc

Đánh thức hương trà Đồng Phúc

Ngày 6/11, tại xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên diễn ra Chương trình “Đồng Phúc mùa vàng - Hương trà giữa tầng mây” và nghi thức đặc biệt “Đánh thức hương trà”. Đây là một trong những hoạt động hưởng ứng Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.

Đa dạng hoạt động quảng bá tiềm năng du lịch địa phương

Đa dạng hoạt động quảng bá tiềm năng du lịch địa phương

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 (24/11), tỉnh Phú Thọ tổ chức nhiều hoạt động gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, tạo không gian để người dân tham gia, trải nghiệm.

Sắc màu văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuyên Quang

Sắc màu văn hóa các dân tộc hội tụ tại Tuyên Quang

Từ những thôn, bản vùng cao biên giới đến các khu dân cư miền núi, đô thị, tỉnh Tuyên Quang đang triển khai chuỗi hoạt động Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026.

Ấm tình quân dân từ những lời ca nơi biên cương

Ấm tình quân dân từ những lời ca nơi biên cương

Những ngày cuối tháng 10, giữa tiết trời se lạnh của vùng cao nguyên đá, tiếng hát của những nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Văn công Bộ đội Biên phòng đã mang đến không khí ấm áp, rộn ràng cho các bản làng biên giới tỉnh Tuyên Quang.

Gia Lai: Sôi nổi ngày hội thể thao các dân tộc thiểu số

Gia Lai: Sôi nổi ngày hội thể thao các dân tộc thiểu số

Ngày 1/11, Giải thể thao các dân tộc thiểu số nằm trong các hoạt động của Festival Cồng chiêng - Tuần lễ hoa dã quỳ Núi lửa Chư Đăng Ya năm 2026 đã diễn ra tại Gia Lai, với sự quy tụ của 69 vận động viên nam và 47 vận động viên nữ, đến từ các thôn của xã Biển Hồ.

Bảo tồn, phát huy tinh hoa âm nhạc truyền thống Việt Nam

Bảo tồn, phát huy tinh hoa âm nhạc truyền thống Việt Nam

Tối 30/10, tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng (phường Phan Thiết), Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc 2026 (đợt 1) đã chính thức khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc, để lại dư âm tốt đẹp trong lòng các nghệ sĩ, nhạc công và khán giả yêu mến nền âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Ngày 30/10, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc triển lãm với chủ đề: “Thái Nguyên 195 năm - Thành tựu, hội nhập và phát triển”. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Thái Nguyên (4/11/1831- 4/11/2026) và khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Từ 27-29/10/2026, tại xã Tân Thành, tỉnh Lạng Sơn đã diễn ra Lễ hội đền công đồng Bắc Lệ với  nghi lễ, hoạt động đặc sắc, độc đáo thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách về dự, tìm hiểu những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc gắn với tục thờ Mẫu của người Việt.

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.