Sáng 23/7, với 100% đại biểu có mặt tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua các nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2025 của các tỉnh Nam Định, Sóc Trăng và Tuyên Quang. Các nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2024.
Trước khi vào phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã dành một phút mặc niệm tưởng nhớ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - một trí tuệ lớn, nhà tư tưởng, lý luận, nhà lãnh đạo kiệt xuất, luôn gần gũi, sâu sát với nhân dân, tấm gương tiêu biểu cho mẫu người cộng sản chân chính, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân.
Giảm 1 đơn vị hành chính cấp huyện, 53 đơn vị hành chính cấp xã
Trình bày báo cáo của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, tỉnh Nam Định đề nghị thực hiện sắp xếp đối với 2 đơn vị hành chính cấp huyện và 79 đơn vị hành chính cấp xã.
Cụ thể, đối với cấp huyện: Nhập huyện Mỹ Lộc vào thành phố Nam Định để hình thành thành phố Nam Định mới. Đối với cấp xã, tỉnh xây dựng 28 phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 25 phương án nhập 3 đơn vị thành 1 đơn vị mới; 1 phương án nhập 2 đơn vị thành 1 đơn vị mới và 2 phương án thành lập phường trên cơ sở nguyên trạng xã.
Sau sắp xếp, giảm 1 đơn vị hành chính cấp huyện (từ 10 đơn vị xuống còn 9 đơn vị) và giảm 51 đơn vị hành chính cấp xã (từ 226 đơn vị xuống còn 175 đơn vị).
Đối với tỉnh Tuyên Quang, tỉnh có 2 xã thuộc diện sắp xếp (gồm xã Hồng Lạc và xã Vân Sơn thuộc huyện Sơn Dương). Tỉnh xây dựng phương án nhập 2 xã Hồng Lạc và Vân Sơn thành xã Hồng Sơn mới; sau sắp xếp giảm 1 xã (từ 138 đơn vị xuống 137 đơn vị).
Trong khi đó, tỉnh Sóc Trăng có 1 đơn vị hành chính cấp huyện (huyện Cù Lao Dung) và 1 đơn vị hành chính cấp xã (phường 1 thuộc thành phố Sóc Trăng) thuộc diện sắp xếp trong giai đoạn 2023 - 2025. Tỉnh đề nghị không thực hiện sắp xếp đối với huyện Cù Lao Dung do có vị trí biệt lập (là huyện cù lao), khó tổ chức giao thông thuận lợi kết nối với đơn vị hành chính liền kề; xây dựng phương án nhập Phường 1 với Phường 9 để thành lập Phường 1 (mới) thuộc thành phố Sóc Trăng; sau sắp xếp giảm 1 phường (từ 109 đơn vị xuống còn 108 đơn vị).
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng, đại diện cơ quan thẩm tra, cho biết: Ủy ban Pháp luật đánh giá cao quá trình chỉ đạo, tổ chức thực hiện của Chính phủ, của Ban Chỉ đạo và cơ quan thường trực là Bộ Nội vụ cũng như quyết tâm chính trị, sự nỗ lực, trách nhiệm cao của cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị của 3 tỉnh Nam Định, Sóc Trăng, Tuyên Quang trong việc quán triệt và khẩn trương triển khai thực hiện nghiêm túc chủ trương của Đảng về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã.
Về cơ bản, các đơn vị hành chính thuộc diện bắt buộc sắp xếp đều được Chính phủ, chính quyền địa phương xây dựng phương án cụ thể. Các đơn vị hành chính được hình thành sau sắp xếp cơ bản đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện của đơn vị hành chính theo quy định và yêu cầu của việc sắp xếp.
Các địa phương cũng chủ động phương án kiện toàn tổ chức bộ máy, sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách dôi dư và có phương án bố trí, xử lý trụ sở, tài sản công ở các đơn vị hành chính thực hiện sắp xếp. Sau khi thực hiện sắp xếp tại 3 tỉnh này, đã giảm được 1 đơn vị hành chính cấp huyện và 53 đơn vị hành chính cấp xã.
Tạo sự đồng thuận trong nhân dân
Qua thảo luận, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Chính phủ, các cơ quan, địa phương, Ủy ban Pháp luật đã phối hợp chặt chẽ, chuẩn bị hồ sơ chu đáo, thẩm tra khẩn trương, bảo đảm đúng quy định pháp luật.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện xong sớm việc xây dựng các tờ trình, đề án về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trong giai đoạn 2023 - 2025 để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua.
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2025 của các địa phương là chủ trương của Bộ Chính trị. Chính phủ đã có đề án cụ thể, có lộ trình, bước đi để việc sắp xếp này đảm bảo thời gian, chất lượng.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị đánh giá kỹ việc sắp xếp các đơn vị hành chính thời gian qua, trong đó đảm bảo tiết kiệm ngân sách nhà nước. Một số đơn vị khi nhập lại thì trụ sở, cơ quan... của đơn vị cũ phải tính toán, thanh lý để không lãng phí.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, với các đơn vị có số lượng sắp xếp lớn phải đi khảo sát cụ thể từng xã, từng huyện để việc sắp xếp tạo được sự đồng thuận trong nội bộ, trong nhân dân. “Phải tăng cường đi khảo sát, nắm tình hình nhiều hơn, thà chúng ta làm chậm nhưng chắc chắn, để tạo sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và trong nhân dân”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý đến vấn đề bộ máy sau sắp xếp, phải làm tốt công tác chính trị, tư tưởng; quan tâm việc sắp xếp, bố trí các chức danh chủ chốt để ổn định tổ chức bộ máy đơn vị hành chính hình thành sau sắp xếp, chuẩn bị Đại hội Đảng bộ các cấp vào năm 2025, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc và bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát, sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức, công chức...
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, kịp thời nắm bắt tâm tư của người dân, của cán bộ, công chức, huy động các nguồn lực để tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong việc thay đổi con dấu, giấy tờ, rà soát chính sách để tạo đồng thuận trong các đối tượng bị tác động, ảnh hưởng, đảm bảo quyền lợi chính đáng, hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Theo Chủ tịch Quốc hội, mỗi lần sắp xếp thì thay dấu, thay tên, thay địa chỉ... ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, của doanh nghiệp. Mục tiêu của Đảng, Nhà nước là sắp xếp đơn vị hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và hệ thống chính trị phải mạnh sau sắp xếp.
Phan Phương
