Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao và hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu.
Để chủ động phòng, chống dịch, tỉnh Lào Cai đang tăng cường truyền thông và chỉ đạo các địa phương, đơn vị liên quan phối hợp rà soát, điều tra dịch tễ các trường hợp trở về địa phương từ vùng có dịch. Đặc biệt, công tác phòng, chống dịch từ tuyến đầu biên giới được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Xây “lá chắn” từ cửa khẩu quốc tế
Để chủ động giám sát, kiểm soát nguy cơ xâm nhập dịch bệnh, tại Cửa khẩu quốc tế Lào Cai, các lực lượng chức năng đang triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp phòng, chống bệnh do virus Nipah.
Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế Lào Cai Nguyễn Thị Luận cho biết, đơn vị luôn chủ động triển khai các biện pháp giám sát chặt chẽ tại cửa khẩu, tăng cường kiểm soát y tế đối với người dân, du khách xuất - nhập cảnh; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó khi có tình huống phát sinh, nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời và ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào địa bàn.
Thời điểm Tết Nguyên đán Bính Ngọ đang đến gần, hoạt động xuất - nhập cảnh và du lịch qua cửa khẩu quốc tế đường bộ Lào Cai có xu hướng gia tăng. Do đó, công tác thông tin truyền thông về dịch bệnh tại đây đang được tăng cường.
Chị Đào Thị Tuệ (phường Lào Cai) thường xuyên qua lại cửa khẩu để làm việc tại Hà Khẩu (tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) cho biết, từ ngày 27/1, Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế Lào Cai đã chủ động cập nhật thông tin về bệnh do virus Nipah trên các bảng truyền thông điện tử đặt tại khu vực cửa khẩu. Bằng các hình ảnh sinh động, trực quan, kết hợp với thông tin ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, tập trung vào các dấu hiệu dễ nhận biết, hành khách nhanh chóng nắm được các biện pháp phòng bệnh cơ bản và cách thức lây truyền để chủ động phòng bệnh.
"Bảng truyền thông đặt ngay nơi khách chờ làm thủ tục, dễ quan sát. Do đó, du khách và người xuất - nhập cảnh thường xuyên như chúng tôi được tiếp cận nhanh chóng với các khuyến cáo y tế cần thiết, nâng cao ý thức chủ động phòng, chống dịch bệnh; góp phần hạn chế nguy cơ lây lan bệnh do virus Nipah”, chị Tuệ chia sẻ.
Ngoài ra, để bảo đảm an toàn sức khỏe cộng đồng, Sở Y tế Lào Cai đã chỉ đạo Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế Lào Cai bố trí hệ thống máy đo thân nhiệt hiện đại để giám sát tình trạng sức khỏe hành khách, khai báo y tế riêng biệt, tăng cường hỏi tiền sử dịch tễ đối với khách đi qua các vùng đang có dịch trong vòng 14 ngày. Qua công tác kiểm soát chặt chẽ, các trường hợp có dấu hiệu bất thường được phát hiện sớm và xử lý kịp thời theo đúng quy trình, góp phần bảo đảm hoạt động xuất - nhập cảnh an toàn, thông suốt.
Thực hiện giám sát y tế đối với người dân, khách du lịch.
Cùng với hoạt động giám sát thường xuyên, Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế đã xây dựng và duy trì các phương án sẵn sàng ứng phó với những tình huống dịch bệnh có thể xảy ra. Khu vực cách ly tạm thời tại cửa khẩu được bố trí phù hợp, đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, phân loại và xử lý ban đầu đối với các trường hợp nghi ngờ.
Bên cạnh đó, Trung tâm đã chủ động chuẩn bị đầy đủ về nhân lực, trang thiết bị, thuốc men và hóa chất cần thiết... bảo đảm khả năng phản ứng nhanh, kịp thời; góp phần kiểm soát hiệu quả dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Do thường xuyên qua lại biên giới, chị Trần Bảo Ngọc (phường Lào Cai) luôn nắm rõ và tuân thủ công tác bảo đảm an toàn dịch tễ khu vực cửa khẩu. Trước thông tin về tình hình bệnh do virus Nipah, chị thấy yên tâm khi Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế đã chuẩn bị sẵn dung dịch sát khuẩn tay và khẩu trang miễn phí cho người dân, du khách sử dụng khi làm thủ tục xuất - nhập cảnh. "Từ sự chuẩn bị kỹ càng của cơ quan chức năng, người dân chúng tôi ngày càng ý thức hơn trong việc nâng cao công tác phòng, chống dịch bệnh khi qua lại biên giới để bảo vệ bản thân và cộng đồng", chị Ngọc cho hay.
Công tác phối hợp liên ngành cũng được đặc biệt chú trọng. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế với các lực lượng như: Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Công an và chính quyền địa phương đã và đang góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh ngay từ tuyến đầu. Thông tin về tình hình dịch tễ được trao đổi kịp thời, thống nhất phương án xử lý khi phát hiện trường hợp nghi ngờ.
Việc chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh tại Cửa khẩu quốc tế Lào Cai đang góp phần ngăn chặn nguy cơ xâm nhập bệnh do virus Nipah gây ra với “lá chắn” vững chắc ngay từ tuyến đầu biên giới.
Giám sát, điều tra dịch tễ chặt chẽ
Trước nguy cơ bệnh do virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, Sở Y tế tỉnh Lào Cai đã yêu cầu các đơn vị liên quan và đề nghị các địa phương tập trung triển khai tăng cường giám sát công tác phòng, chống bệnh trên địa bàn.
Sở yêu cầu Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tăng cường phối hợp, chỉ đạo các đơn vị giám sát chặt chẽ, điều tra dịch tễ các trường hợp trở về địa phương từ vùng có dịch. Các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah như: đau đầu, đau cơ, nôn và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính cần được xử lý kịp thời nhằm hạn chế tối đa nguy cơ bùng phát, lây lan.
Thông tin về bệnh do virus Nipah cho người dân và khách du lịch.
Trung tâm phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh giám sát các đàn dơi ăn quả tại địa phương và các trang trại nuôi lợn (vật chủ trung gian phổ biến của virus Nipah) để nắm bắt tình hình, mầm bệnh trên động vật; rà soát cơ số thuốc, hóa chất khử khuẩn và PPE chuẩn bị sẵn sàng đáp ứng tình hình dịch bệnh. Đồng thời, đơn vị thực hiện báo cáo khẩn cấp trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện ca bệnh nghi ngờ.
Các Trung tâm Y tế khu vực hướng dẫn, chỉ đạo các trạm y tế xã, phường tăng cường công tác truyền thông trên các phương tiện truyền thông đại chúng về bệnh do virus Nipah và các biện pháp phòng, chống theo khuyến cáo của Bộ Y tế.
Các bệnh viện, cơ sở điều trị thực hiện tốt công tác phân luồng khám bệnh, thu dung, cách ly và điều trị bệnh nhân (nếu có), điều trị tích cực các trường hợp diễn biến nặng hạn chế thấp nhất ca bệnh tử vong do virus Nipah; thực hiện nghiêm quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn, không để lây nhiễm chéo tại các cơ sở khám, chữa bệnh.
Sở Y tế Lào Cai đề nghị, chính quyền các xã, phường chỉ đạo trạm y tế và các đơn vị liên quan rà soát người dân trên địa bàn, hướng dẫn tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng (như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật) cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế./.
