Ngày 01/8/2015, tại xã Bảo Ái, huyện Yên Bình (Yên Bái), Ủy ban Dân tộc (UBDT) phối hợp với Tổng cục Thống kê (TCTK) tổ chức Lễ ra quân điều tra, thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 dân tộc thiểu số năm 2015. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Phan Văn Hùng và đồng chí Nguyễn Bích Lâm, Tổng Cục trưởng TCTK dự Lễ ra quân.
Phát biểu tại Lễ ra quân, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Phan Văn Hùng nhấn mạnh: Trong những năm qua, UBDT phối hợp với các Bộ, ngành tham mưu cho Đảng và Chính phủ hệ thống chính sách dân tộc đầy đủ, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Nhờ đó, bộ mặt đô thị, nông thôn vùng dân tộc đã có những bước thay đổi rõ rệt, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào từng bước được cải thiện.
Tuy nhiên, qua tổng kết cho thấy, do chưa có thông tin, dữ liệu, số liệu thống kê định kỳ về phát triển kinh tế - xã hội của từng dân tộc cho nên chính sách dân tộc hiện đang áp dụng chung cho các dân tộc chưa phù hợp với đặc điểm của từng dân tộc. Nội dung một số đề án chính sách dân tộc còn cảm tính, chưa dựa trên bằng chứng khoa học, số liệu thống kê và nguyện vọng của đồng bào, dẫn đến hiệu quả của chính sách dân tộc chưa cao. Chính vì vậy, UBDT đã phối hợp với TCTK tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định phê duyệt Đề án Điều tra, thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS. Cuộc điều tra sẽ tiến hành định kỳ 5 năm một lần.
Đây là cuộc điều tra được tiến hành trên quy mô cả nước, với khối lượng công việc rất lớn, nội dung điều tra phức tạp, đối tượng điều tra phân tán trên địa bàn rộng, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Phan Văn Hùng đề nghị các điều tra viên tiếp tục khắc phục khó khăn, tiến hành điều tra nghiêm túc, khách quan, trung thực; đề nghị đồng bào các dân tộc tích cực hợp tác, trả lời đầy đủ các câu hỏi của điều tra viên; các đồng chí lãnh đạo chính quyền địa phương quan tâm, chỉ đạo cơ sở thực hiện cuộc điều tra đúng thời gian, chính xác và hiệu quả.
Cũng tại Lễ ra quân, đồng chí Nguyễn Bích Lâm, Tổng Cục trưởng TCTK cho biết: Điều tra thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS năm 2015 là cuộc điều tra chọn mẫu. Quy mô mẫu được phân bổ bảo đảm mức độ đại diện thống kê về dân tộc nói chung và từng DTTS nói riêng. Đối với 16 DTTS có dân số ít người (có từ 10.000 người trở xuống theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009) sẽ tiến hành điều tra toàn bộ những hộ sống tại địa bàn vùng DTTS. Việc chọn hộ để điều tra Phiếu thu nhập của hộ do Cục Thống kê thực hiện trên phần mềm của Tổng cục Thống kê cung cấp.
Tổng Cục trưởng Nguyễn Bích Lâm cho biết thêm, cuộc điều tra được tiến hành theo 2 phương pháp: Đối với việc thu thập thông tin từ các hộ dân tộc thiểu số sẽ tiến hành phỏng vấn trực tiếp, theo đó điều tra viên đến tận từng hộ để hỏi người cung cấp thông tin và ghi đầy đủ các câu trả lời vào Phiếu hộ (hỏi chung cho các hộ mẫu) và Phiếu thu nhập của hộ (hỏi cho các hộ mẫu được điều tra thêm về thu nhập của hộ); Đối với việc thu thập thông tin từ Ủy ban Nhân dân cấp xã: Ủy ban Nhân dân cấp xã cung cấp thông tin Phiếu xã từ báo cáo hành chính và các nguồn thông tin do Ủy ban Nhân dân cấp xã quản lý.
Đây là cuộc điều tra lần đầu tiên thu thập thông tin về dân số, thu nhập, điều kiện nhà ở của hộ gia đình và các điều kiện kinh tế - xã hội khác của 53 dân tộc thiểu số để biên soạn các chỉ tiêu thống kê thuộc Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia và Hệ thống chỉ tiêu thống kê về công tác dân tộc, phục vụ xây dựng và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội cho các vùng DTTS; đồng thời, làm cơ sở hình thành hệ thống thông tin, dữ liệu thống kê về dân tộc thiểu số tại Việt Nam.
Cũng tại Lễ ra quân, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Phan Văn Hùng đã đi kiểm tra công tác điều tra của các điều tra viên tại hộ gia đình bà Hoàng Thị Thu, dân tộc Nùng ở xóm Trung Tâm, xã Bảo Ái.
