Trong “cuộc cách mạng” tinh gọn, sắp xếp thôn, tổ dân phố, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã chủ động gắn với chuyển đổi số để bù đắp cho sự thiếu hụt về nhân lực, phù hợp với bối cảnh địa bàn rộng, dân số đông.
Lâm Đồng là địa phương có diện tích lớn nhất cả nước với 124 xã, phường, đặc khu. Sau sắp xếp toàn tỉnh hiện còn 1.377 thôn, tổ dân phố, giảm 1.396 đơn vị, tương đương hơn 50%. Cùng với đó, số người hoạt động không chuyên trách và tham gia công việc tại cơ sở cũng giảm từ 7.781 xuống còn khoảng 4.058 người.
Phường Xuân Trường - Đà Lạt là một trong những phường trung tâm của Đà Lạt. Với đặc thù địa bàn rộng, địa phương cũng chủ động sắp xếp xen kẽ những Tổ trưởng tổ dân phố theo hướng người có kinh nghiệm và nhân lực trẻ trong bộ máy để bổ trợ lẫn nhau.
Thực tế trước đây, Tổ trưởng tổ dân phố phải “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, nhiệm vụ chủ yếu gắn với hội họp, tuyên truyền và nắm bắt tình hình dân cư. Nhưng sau sắp xếp, sáp nhập, công việc đã khác nên đòi hỏi các tổ trưởng ở khu dân cư không chỉ nhiệt tình, gần dân, mà còn phải có kỹ năng công nghệ và phương pháp quản lý mới phù hợp với địa bàn mới.
Là một người trẻ, có nền tảng kỹ năng về công nghệ thông tin, ông Đinh Ngọc Quang, Tổ trưởng tổ dân phố Xuân Thành, phường Xuân Trường - Đà Lạt khá sốt sắng với nhiệm vụ mới.
Theo ông Quang, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số như hiện nay thì ông và các cán bộ chủ chốt của Tổ dân phố cũng định hướng sẽ kiện toàn các kỹ năng sử dụng công nghệ số cơ bản cho người dân để họ có thể ứng dụng vào công việc được thuận lợi hơn. Đồng thời, ông cũng đề xuất các phòng, ban liên quan của địa phương tiếp tục triển khai chương trình tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân triển khai các chương trình, công nghệ số như hiện nay.
Xã Lạc Dương là địa phương có diện tích lớn nhất tỉnh Lâm Đồng, sau sắp xếp chỉ còn lại 7 thôn cũng gây áp lực cho bộ máy cơ sở.
Thực tế sau sáp nhập, giảm đầu mối thôn, tổ dân phố không đồng nghĩa với giảm công việc mà được chuyển sang một địa bàn rộng hơn, với số hộ dân lớn hơn và yêu cầu quản lý hiệu quả hơn. Chính điều này đã tạo nên một tiêu chí mới trong việc lựa chọn những người có năng lực, có trách nhiệm và sẵn sàng học hỏi phương thức làm việc mới để hoàn thành vai trò, trách nhiệm trong bối cảnh mới.
Theo bà Hồ Thị Bích Vân, Phó Chủ tịch UBND phường Xuân Trường - Đà Lạt, trước sáp nhập toàn phường có 29 tổ dân phố với tổng số dân trên 36.000 người. Địa bàn trải dài cũng là một trở ngại trong công tác sắp xếp, tinh gọn tổ dân phố của địa phương. Tuy nhiên, qua nghiên cứu và dựa vào tình hình thực tế, địa phương đã hoàn thành việc sắp xếp giảm còn 12 tổ dân phố, đảm bảo theo tiêu chuẩn đề ra. Đặc biệt, trong đó ưu tiên nhân lực đạt tiêu chí về trình độ học vấn, có kỹ năng ứng dụng thông tin, chuyển đổi số, nhất là đối với các vị trí như Bí thư, Trưởng Ban Công tác Mặt trận và Tổ trưởng tổ dân phố. Sau sáp nhập các tổ dân phố sẽ có quy mô lớn hơn về diện tích lẫn dân số nên ngay sau khi kiện toàn, địa phương sẽ tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng thêm về chuyên môn nghiệp vụ đối với các nhân lực chủ chốt để họ có thể vận hành mô hình mới đạt hiệu quả hơn.
Tương tự, xã Lạc Dương là địa phương có diện tích lớn nhất tỉnh Lâm Đồng với hơn 800km2, tương đương một tỉnh ở phía Bắc nếu so với thời điểm chưa sáp nhập. Sau khi thực hiện sắp xếp, tinh gọn, Lạc Dương chỉ còn lại 7 thôn, giảm một nửa so với trước. Với đặc thù là địa phương có địa bàn rộng, dàn trải, cộng với đa phần là người dân tộc thiểu số, nhiều khu vực ở vùng sâu, vùng xa, việc bố trí nhân lực cho các thôn mới cũng được tính toán kỹ lưỡng, khoa học.
Ông Nguyễn Đắc Việt, Phó Chủ tịch UBND xã Lạc Dương cho biết, công tác bầu cử, vận động đối với vị trí các trưởng thôn sau sáp nhập được địa phương quan tâm thực hiện đảm bảo đúng cơ cấu, thành phần theo quy định. Đặc biệt là đối với vị trí chủ chốt cũng được đảm bảo vừa đủ người có uy tín trong cộng đồng các dân tộc và những người trẻ, người có kinh nghiệm, kỹ năng về công nghệ thông tin, chuyển đổi số để phục vụ cho công tác tuyên truyền, đáp ứng nhiệm vụ được giao.
Cán bộ xã Lạc Dương (Lâm Đồng) hướng dẫn cho người dân sử dụng kỹ năng số trong giải quyết thủ tục hành chính tại địa phương.
Trong năm 2026, tỉnh Lâm Đồng đã ban hành kế hoạch để triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị với nhiều mục tiêu cụ thể nhằm đáp ứng yêu cầu đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, có nhiều chương trình, hoạt động về phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, kinh tế số, xã hội số, chính quyền số… Tuy nhiên, nhiệm vụ phát triển về nguồn nhân lực số vẫn là ưu tiên hàng đầu với tinh thần 3 đúng: “Đúng người - Đúng nơi - Đúng việc” từ cấp cơ sở thôn, tổ dân phố, đến xã, phường, sở ngành.
Theo ông Võ Thành Công, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng, đơn vị sẽ tiếp tục tham mưu, đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức và hạ thống cơ sở để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của chuyển đổi số; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh thực hiện hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số” trang bị kỹ năng số, kiến thức cần thiết cho người dân tham gia vào quá trình phát triển xã hội số và kinh tế số trong thời gian tới.
Trong đó, giải pháp đầu tiên là rà soát đúng nhu cầu của từng địa phương; thứ hai là lựa chọn, tuyển dụng người phải đi cùng cơ chế sử dụng đúng “vai” và có chính sách giữ người không chỉ là thu nhập mà còn là điều kiện làm việc, cơ hội phát triển, môi trường sáng tạo. Qua đó góp phần hình thành lực lượng hỗ trợ số từ đoàn viên, giáo viên, người lao động trẻ và những người am hiểu công nghệ tại cộng đồng ngay tại thôn, tổ dân phố ở từng địa bàn./.
