Những năm gần đây, bệnh dại tại Đắk Lắk có xu hướng gia tăng và diễn biến khó lường. Thời điểm này, địa phương đang bước vào mùa khô với nhiệt độ tăng cao, kéo theo nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Trước thực tế trên, ngành Y tế tỉnh đang khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát, hạn chế tối đa số ca tử vong và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Liên tiếp ghi nhận các ổ dịch
Năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 7 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại, con số đáng báo động, đưa Đắk Lắk vào nhóm các địa phương có số ca tử vong cao trong cả nước. Đáng chú ý, chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026, tình hình dịch bệnh tiếp tục có chiều hướng phức tạp khi liên tiếp xuất hiện các ổ dịch mới và nhiều vụ việc người dân bị chó nghi dại tấn công.
Tại xã Buôn Đôn, trong tháng 2 và 3/2026, đã ghi nhận 1 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại, có 7 người bị chó nghi dại cắn. Trước nguy cơ lây lan dịch bệnh, ngày 3/3, UBND xã đã ban hành quyết định công bố dịch bệnh dại động vật trên địa bàn. Theo đó, vùng dịch được xác định tại buôn Buôn Đôn và buôn Ea Rông; vùng uy hiếp trong phạm vi 3 km gồm các buôn Ea Mar, buôn Trí, buôn Ea Rông B và thôn Thống Nhất; vùng đệm trong phạm vi 10 km bao gồm buôn Jang Lành và buôn Đrang Phốk.
Không dừng lại ở đó, cuối tháng 3/2026, tại xã Ea Na tiếp tục xảy ra vụ việc 6 người bị chó dại tấn công. Sự việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn trong cộng đồng khi việc quản lý vật nuôi còn nhiều bất cập.
Theo đó, tại gia đình ông Đinh Hồng Quang (trú thôn Thành Công, xã Ea Na), con chó của gia đình bất ngờ tấn công 6 người, gồm 3 người trong gia đình ông và hàng xóm, đồng thời cắn thêm 3 con chó khác. Sau khi tiêu hủy con vật và báo cơ quan chức năng, kết quả xét nghiệm xác định con chó dương tính với virus dại.
Gia đình ông Đinh Văn Quyền (thôn Thành Công, xã Ea Na), có vợ và mẹ bị chó dại cắn. Ông Quyền cho biết, ban đầu gia đình rất lo lắng, nhưng sau khi được cán bộ y tế hướng dẫn, ông đã đưa người thân đi tiêm phòng đầy đủ. Qua sự việc, ông nhận thức rõ hơn về sự nguy hiểm của bệnh dại và sẽ chủ động tiêm phòng cho vật nuôi.
Theo bà Nguyễn Thị Sim, Phó Giám đốc Trạm Y tế xã Ea Na, ngay khi tiếp nhận thông tin, trạm đã hướng dẫn người dân xử lý vết thương ban đầu đúng quy trình, vận động các trường hợp bị phơi nhiễm đi tiêm phòng sớm nhất có thể.
“Chúng tôi đã phối hợp tiêu hủy 11 con chó xung quanh khu vực có nguy cơ, tham mưu UBND xã tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân”, bà Sim thông tin.
Đồng bộ giải pháp kiểm soát
Theo ngành chức năng, một trong những nguyên nhân khiến bệnh dại tiềm ẩn nguy cơ bùng phát là do tập quán nuôi chó thả rông còn phổ biến, đặc biệt tại các vùng nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Bà Nguyễn Thị Sim cho biết, xã Ea Na có địa bàn rộng, được hình thành từ việc sáp nhập 3 xã trước đây, dân cư phân bố không đồng đều, trong đó phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Tập quán nuôi chó thả rông để giữ nhà, canh rẫy còn phổ biến, trong khi ý thức tiêm phòng vaccine cho vật nuôi của một bộ phận người dân chưa cao, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh và lây lan bệnh dại trong cộng đồng.
Trước diễn biến phức tạp, UBND tỉnh Đắk Lắk, Sở Y tế tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu các địa phương triển khai quyết liệt các biện pháp phòng, chống bệnh dại. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã tham mưu xây dựng kế hoạch tổng thể, triển khai các hoạt động giám sát, phát hiện sớm, khoanh vùng và xử lý triệt để các ổ dịch.
Bác sĩ Hoàng Hải Phúc, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cho biết, chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026, số trường hợp bị chó nghi dại tấn công gia tăng, nhiều ổ dịch mới xuất hiện, chủ yếu tại khu vực nông thôn nơi công tác quản lý vật nuôi còn hạn chế.
Để chủ động ứng phó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã triển khai các hoạt động giám sát, khoanh vùng và xử lý ổ dịch. Bên cạnh đó, Trung tâm còn phối hợp chặt chẽ với các ngành, địa phương đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng, chống bệnh dại; hướng dẫn người dân chủ động đến cơ sở y tế ngay khi bị chó, mèo cắn để được xử lý kịp thời, nhằm ngăn chặn dịch bệnh lây lan và giảm tối đa các ca tử vong.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tham mưu UBND tỉnh bổ sung kinh phí triển khai các hoạt động trọng tâm như: tổ chức tập huấn công tác phòng, chống bệnh dại cho 100% xã, phường; mua 100 lọ huyết thanh kháng dại và khoảng 3.000 liều vaccine cho các đối tượng phơi nhiễm, ưu tiên đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, đối tượng yếu thế; đẩy mạnh truyền thông qua nhiều hình thức như tờ rơi, pano, áp phích, hệ thống loa phát thanh. Cùng với đó, các đơn vị chuyên môn tăng cường phối hợp liên ngành, đặc biệt lĩnh vực nông nghiệp và môi trường trong việc quản lý đàn chó, mèo, kiểm soát nguồn lây từ động vật.
Theo các chuyên gia y tế, bệnh dại hoàn toàn có thể phòng tránh bằng vaccine, song yếu tố quyết định vẫn là ý thức của người dân. Người dân cần thực hiện nghiêm việc nuôi nhốt, không thả rông chó, mèo; tiêm phòng vaccine định kỳ cho vật nuôi; khi bị chó, mèo cắn phải rửa vết thương bằng xà phòng, sát trùng và đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, tiêm phòng kịp thời.
Thực tế cho thấy, nếu được xử trí đúng và tiêm phòng đầy đủ, bệnh dại có thể được ngăn chặn hiệu quả. Ngược lại, sự chủ quan, chậm trễ trong xử lý là nguyên nhân dẫn đến các ca tử vong đáng tiếc./.
