Khánh Hòa là tỉnh duyên hải thuộc vùng Nam Trung Bộ, từ lâu được mệnh danh là xứ sở "rừng trầm, biển yến", nơi hội tụ cả ba vịnh biển đẹp, có giá trị rất lớn về nhiều mặt, là Vân Phong, Nha Trang và Cam Ranh; có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội để trở thành một tỉnh nông thôn mới giàu đẹp.
Phóng viên TTXVN thực hiện chùm bài Sự "chuyển mình" trong nông thôn mới ở Khánh Hòa, phản ánh bức tranh toàn cảnh về những đổi thay mạnh mẽ tại các vùng quê của tỉnh với nhiều thành tựu ấn tượng trong phong trào xây dựng nông thôn mới; phản ánh những xu hướng phát triển nông thôn theo hướng bền vững, ấm no, hạnh phúc.
Bài 1: Thi đua "về đích" nông thôn mới ở Khánh Hòa
Qua nhiều năm nỗ lực, Khánh Hòa giờ đây không còn tình trạng "trắng" xã nông thôn mới ở các huyện miền núi. Bức tranh nông thôn đã thay đổi ngoạn mục, tươi sáng và tràn đầy sức sống. Những con đường bê tông thẳng tắp uốn lượn qua các cánh đồng xanh mướt nối liền nhiều làng quê. Những ngôi nhà khang trang mọc lên san sát bên cạnh những vườn sầu riêng, bưởi da xanh trĩu quả.
Bức tranh quê thanh bình, rực rỡ
Xã Ninh Quang (thị xã Ninh Hòa) những năm gần đây có nhiều mô hình như "Ánh điện đường quê", "Công trình đường hoa"... phát huy hiệu quả, góp phần làm nên một Ninh Quang giàu đẹp, bình yên, mang đậm dấu ấn của vùng quê nông thôn mới đầy sức sống. Nơi đây còn biết đến với mô hình “Thôn thông minh” (sử dụng ứng dụng zalo) triển khai tại thôn Thạnh Mỹ giúp kết nối chặt chẽ hơn giữa người dân và chính quyền địa phương, nhằm cụ thể hóa phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” trong quá trình đưa chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống.
Từ một địa phương thuần nông với nhiều khó khăn, sau hơn 10 năm chính quyền và người dân đoàn kết và nỗ lực, Ninh Quang đã vươn lên trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu. Xã hiện có 8 thôn với hơn 3.000 hộ dân, khoảng 12 nghìn nhân khẩu, trong đó chỉ 30% hộ làm nông nghiệp. Số hộ còn lại tham gia thương mại, dịch vụ và sản xuất kinh doanh.
Đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2014, xã không ngừng đổi mới, nâng cao các tiêu chí, đến năm 2020 chính thức được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Với quyết tâm và sự đồng thuận của người dân và cán bộ, năm 2024, Ninh Quang vinh dự trở thành một trong hai xã đầu tiên của tỉnh Khánh Hòa đạt chuẩn xã nông thôn mới kiểu mẫu.
Hiện nay, 100% tuyến đường xã, thôn tại Ninh Quang đã được nhựa hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân sinh hoạt, phát triển kinh tế. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 75%, thu nhập bình quân gần 69 triệu đồng/người/năm. Đáng chú ý, xã không còn hộ nghèo và tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt tới 90%. Địa phương còn có hai hợp tác xã hoạt động hiệu quả, có sản phẩm nông nghiệp đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Bà Nguyễn Thị Hòa, người dân của xã Ninh Quang chia sẻ: “Trước đây, giao thông không thuận lợi, đi lại rất khó khăn. Giờ đường đẹp, xe chạy bon bon; trường học, trạm y tế đều được nâng cấp, chúng tôi rất phấn khởi. Trong đó, Hội Phụ nữ xã vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” với nhiều cách làm hay, sáng tạo, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân, thay đổi diện mạo nông thôn”.
Ghi nhận những nỗ lực và thành tích xã đạt được, UBND tỉnh Khánh Hòa đã trao tặng Bằng khen cho UBND xã vì những đóng góp xuất sắc trong phong trào "Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới" năm 2024.
Xây dựng nông thôn mới văn minh, giàu đẹp
Huyện Diên Khánh, cách trung tâm thành phố Nha Trang 10 km về phía Tây, sau nhiều năm phấn đấu, đến nay hệ thống giao thông được nâng cấp, kết nối các vùng miền, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển hàng hóa. 100% xã trong huyện có đường ô tô đến trung tâm, 17/17 trạm y tế đạt chuẩn; trường học, nhà văn hóa được xây dựng khang trang, đáp ứng nhu cầu học tập và vui chơi giải trí của người dân.
Không chỉ dừng lại ở hạ tầng, đời sống vật chất và tinh thần của người dân Diên Khánh cũng được nâng cao rõ rệt khi thu nhập bình quân đầu người đạt trên 60 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 8,83% năm 2011 xuống chỉ còn 0,42% vào cuối năm 2024.
Ông Nguyễn Văn Gẩm, Chủ tịch UBND huyện Diên Khánh cho hay: Qua hơn 10 năm triển khai Chương trình, cả hệ thống chính trị và nhân dân trên địa bàn đồng tình ủng hộ, tích cực tham gia bằng các việc làm cụ thể và đạt được một số kết quả tích cực. Nhờ đó, cuối 2024, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định công nhận huyện Diên Khánh đạt chuẩn nông thôn mới. Đây là niềm vinh dự, tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Diên Khánh; khẳng định bước phát triển mạnh mẽ, vững chắc của huyện trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, hội nhập và phát triển, tạo tiền đề vững chắc cho chương trình phát triển đô thị và xây dựng huyện trở thành thị xã vào năm 2025.
Ông Nguyễn Văn Gẩm chia sẻ thêm: Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã thực sự làm thay đổi bộ mặt nông thôn và đời sống người dân. Quan trọng nhất là tạo được sự đồng lòng của chính quyền và nhân dân. Diên Khánh sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí để hướng tới mục tiêu trở thành huyện nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu.
Theo ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi Trường tỉnh Khánh Hòa, đến tháng 3/2025, toàn tỉnh đã có 71/90 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới; trong đó có 33 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 2 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Số tiêu chí đạt chuẩn nông thôn mới bình quân chung trên toàn tỉnh là 17,7 tiêu chí/xã.
Công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh được vận hành đồng bộ, xuyên suốt; các vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện được Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia và các cấp, ngành trong tỉnh tháo gỡ kịp thời. Sau gần 15 năm thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh Khánh Hòa đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Cơ sở hạ tầng nông thôn được nâng cấp, đặc biệt là giao thông và thủy lợi, giúp người dân thuận tiện trong sản xuất và sinh hoạt.
Nhiều chính sách hỗ trợ nông nghiệp đã phát huy hiệu quả, tạo điều kiện cho các sản phẩm nông sản chủ lực như sầu riêng Khánh Sơn, xoài Cam Lâm, táo Cam Thành Nam… phát triển mạnh mẽ. Bên cạnh đó, chương trình OCOP cũng giúp khai thác tiềm năng sản xuất của địa phương, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững. Chỉ riêng 1.600 ha sầu riêng ở huyện miền núi Khánh Sơn năm 2024 đạt sản lượng khoảng 17.000 tấn, mang về cho người dân nơi đây trên dưới 1.000 tỷ đồng.
Khánh Hòa đã "chuyển mình" trong xây dựng nông thôn mới, trong đó huyện Diên Khánh đạt chuẩn nông thôn mới, nhiều xã đạt tiêu chí nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu; qua đó cơ sở hạ tầng được cải thiện, kinh tế nông thôn phát triển, đời sống người dân tiếp tục nâng cao. Mục tiêu đến năm 2025, tỉnh phấn đấu có thêm nhiều xã đạt chuẩn, hướng tới nông thôn mới văn minh, giàu đẹp. (Xem tiếp Bài 2: Nông thôn mới ở Khánh Hòa hướng đến phát triển bền vững)
Đặng Tuấn
