Nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự xã hội và hướng đến mục tiêu giảm nghèo bền vững tại khu vực miền núi, Sở Tư pháp tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai các hoạt động trợ giúp pháp lý cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Quảng Ngãi hiện có 43 dân tộc sinh sống, trong đó phần lớn đồng bào dân tộc thiểu số cư trú tại vùng sâu, vùng xa, điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn, trình độ dân trí chưa cao, nhận thức pháp luật còn hạn chế. Chính vì vậy, tại nhiều địa phương vẫn xảy ra những trường hợp tranh chấp, mâu thuẫn, thậm chí vi phạm pháp luật chỉ vì thiếu hiểu biết. Mặt khác, do hạn chế về kiến thức pháp lý và điều kiện kinh tế, nhiều người dân cũng khó có thể tiếp cận dịch vụ luật sư hay thực hiện các thủ tục tố tụng cần thiết.
Vừa qua, Tòa án nhân dân khu vực 3-Quảng Ngãi đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự đối với các bị cáo P.D.H, D.V.T và D.B.D đều là người dân tộc thiểu số. Các bị cáo bị truy tố về tội Cố ý gây thương tích theo Điểm đ, Khoản 2, Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).
Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 đã công bố quan điểm truy tố, đồng thời đề nghị mức hình phạt, biện pháp xử lý vật chứng và trách nhiệm dân sự đối với các bị cáo.
Đáng chú ý, do các bị cáo đều thuộc hộ nghèo, cận nghèo và là đồng bào dân tộc thiểu số nên đã được Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1 tỉnh Quảng Ngãi cử trợ giúp viên pháp lý tham gia bào chữa miễn phí. Trong phần tranh tụng, trợ giúp viên đã phân tích, làm rõ những tình tiết liên quan đến nguyên nhân vụ việc, nhân thân và trình độ nhận thức pháp luật hạn chế của các bị cáo. Từ đó, tòa án đã chấp nhận một phần yêu cầu giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo và quyết định một mức án hợp tình và lý.
Cán bộ Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1 tỉnh Quảng Ngãi (thuộc Sở Tư pháp tỉnh) tuyên truyền, tư vấn kiến thức trợ giúp pháp lý cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Không chỉ hỗ trợ trong các vụ án hình sự, hoạt động trợ giúp pháp lý còn đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết những tranh chấp dân sự tại cơ sở.
Trường hợp của bà Đinh Thị Mừng, người dân tộc Ca Dong ở xã Sơn Tây (tỉnh Quảng Ngãi), là một ví dụ điển hình. Do tuổi cao, sức yếu, vợ chồng bà muốn chia đất cho các con nhưng giữa các thành viên gia đình nảy sinh mâu thuẫn. Nhờ sự phối hợp của cán bộ địa chính xã và Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1 tỉnh Quảng Ngãi, cán bộ pháp lý đã trực tiếp đến tận nhà tư vấn, giải thích quy định pháp luật liên quan. Qua đó, vợ chồng bà và các con đã hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình, từ đó tìm được tiếng nói chung và đi đến sự đồng thuận.
Theo ông Nguyễn Chí Khoa, Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1 tỉnh Quảng Ngãi, địa phương có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, địa bàn rộng, giao thông khó khăn nên việc triển khai trợ giúp pháp lý vẫn còn nhiều trở ngại. Để khắc phục, Trung tâm đã chủ động phối hợp với chính quyền cơ sở khảo sát nhu cầu, mở các lớp tập huấn, truyền thông pháp luật, từ đó nắm bắt tình hình thực tế và đáp ứng sát hơn nhu cầu của người dân.
Lần đầu tham gia lớp tập huấn kiến thức trợ giúp pháp lý điểm, anh Hồ Văn Me, thôn Cưa, xã Thanh Bồng rất phấn khởi vì đã hiểu rõ chủ trương, vai trò và lợi ích mang lại từ các chương trình, dự án hỗ trợ của các cơ quan chức năng đối với đồng bào dân tộc thiểu số. "Tôi sẽ truyền đạt lại những gì mình được biết cho con cháu, những người xung quanh, giúp mọi người cùng tuân thủ, không thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật, góp phần ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương; cung cấp địa chỉ và số điện thoại của tổ chức/người thực hiện trợ giúp pháp lý cho những người có nhu cầu trợ giúp pháp lý".
Các học viên tìm hiểu kiến thức trợ giúp pháp lý qua tờ rơi.
Từ năm 2023 đến tháng 9/2025, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1 tỉnh Quảng Ngãi đã xử lý khoảng 1.000 vụ việc trợ giúp pháp lý, tư vấn cho gần 2.000 trường hợp và tổ chức khoảng 60 đợt truyền thông, tập huấn tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thu hút hơn 6.500 lượt người tham gia.
Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác trợ giúp pháp lý đối với đồng bào dân tộc thiểu số, thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật để người dân trên địa bàn xã nói chung, đặc biệt là người dân tộc thiểu số nắm rõ. Trung tâm mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ cho luật gia cấp xã và đội ngũ làm tư vấn của Trung tâm pháp luật cộng đồng; tổ chức các phiên tòa giả định, tái hiện tình huống thực tế để bà con dễ hiểu, dễ tiếp cận…, ông Nguyễn Chí Khoa, Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1 tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh./.
