Tăng giờ làm thêm - Mỗi bên một lý lẽ

Tăng giờ làm thêm - Mỗi bên một lý lẽ
Mặc dù Luật Lao động đã quy định khống chế thời gian làm thêm giờ, nhưng thực tế tình trạng làm thêm vượt quá số giờ nói trên là khá phổ biến tại các doanh nghiệp, nhất là khi có đơn hàng mang tính thời vụ cần giao gấp.

Muốn tăng ca để tăng thu nhập

Khảo sát của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam cho thấy, có tới 75,5% lao động phải làm thêm giờ để tăng thu nhập và cải thiện cuộc sống. 

Do nhiều doanh nghiệp chỉ trả lương trên trần mức lương tối thiểu vùng do Nhà nước quy định, nên công nhân phải làm tăng ca. Tăng ca đồng nghĩa sẽ có thêm bữa ăn chiều tại công ty, được thêm tiền lương tăng ca, bớt thời gian sử dụng điện, nước ở nhà trọ... nên hầu hết người lao động đều hào hứng với việc làm thêm, mà không quan tâm tới vấn đề quyền lợi và sức khỏe của mình.
 
Tăng giờ làm thêm - Mỗi bên một lý lẽ ảnh 1
Lao động trong lĩnh vực dệt may thường xuyên phải làm thêm giờ. Ảnh: Trần Việt

Khu công nghiệp Yên Phong (Bắc Ninh) tập trung nhiều nhà máy lớn như Samsung, Viglacera, Orion... thu hút khoảng 30.000 lao động, phần lớn là lao động ngoại tỉnh. Chị Nguyễn Thị Hà, (quê Ba Vì, Hà Nội) đã làm việc tại công ty Samsung hơn 3 năm cho biết: “Nếu làm đúng giờ quy định thì thu nhập chỉ được khoảng 5 triệu đồng, trong khi tiền thuê nhà và chi tiêu cá nhân đã hết khoảng 3 triệu đồng. Do đó, để có tiền gửi về cho ông bà nuôi con, hầu hết công nhân đều tăng ca từ 3 - 4 tiếng/ngày (tính ra mỗi năm số giờ làm thêm cũng khoảng gấp 2 - 3 lần so với quy định - PV). Có như vậy mới thu nhập khoảng 7 - 8 triệu đồng/tháng”. 

Tình trạng làm thêm giờ cũng phổ biến tại nhiều khu công nghiệp khác. Ông Nguyễn Chí Hùng, Phó Ban quản lý các Khu Công nghiệp - Khu chế xuất (KCN - KCX) Hà Nội cho biết: Các doanh nghiệp trong KCN đều vi phạm làm thêm giờ. Chỉ xét theo bảng chấm công thì các doanh nghiệp đều vi phạm vì cho người lao động làm thêm quá 300 giờ/năm. Lý do sai phạm được lý giải do nhu cầu làm thêm giờ của công nhân để tăng thêm thu nhập và do nhu cầu của doanh nghiệp để đáp ứng các đơn hàng lớn, thời gian giao gấp. Trong 8 tháng đầu năm, trong số 5 vụ đình công tại các KCN - KCX thì có 1 vụ đình công nguyên nhân do công nhân bức xúc vì phải làm thêm giờ quá quy định

Không chỉ công nhân các KCN, công nhân trong một số lĩnh vực xây dựng, may mặc, thủy sản... cũng bị sức ép làm thêm giờ. Anh Nguyễn Huy, công nhân lái máy xúc dự án xây dựng bất động sản tại đường Võ Chí Công cho biết: “Chúng tôi nhận khoán theo công trình, hơn nữa Hà Nội lại cấm xe tải chạy vào buổi sáng và chỉ cho hoạt động sau 9 giờ tối, nên nhiều khi chúng tôi phải làm thêm giờ. Giờ nhận khoán theo sản phẩm nên cũng không biết tính theo giờ như thế nào, miễn chủ thầu trả đúng theo thỏa thuận đơn hàng”.

Có sự linh hoạt

Nghị định 45/2013/NĐ - CP đã quy định chi tiết một số điều của Bộ Luật Lao động về thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, trong đó quy định làm thêm giờ đối với người lao động. Theo đó, người lao động chỉ được làm thêm không quá 50% số giờ làm việc trong ngày, không quá 12 giờ/ngày khi làm thêm vào ngày nghỉ lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần. Đối với một số ngành nghề đặc thù như dệt, may, da, giày, chế biến nông, lâm, thủy sản; cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu; cấp, thoát nước... cũng được Nghị định quy định làm thêm giờ tối đa 300 giờ/năm.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho rằng quy định như thế không phù hợp với thực tế. Theo ông Nguyễn Xuân Dương, Giám đốc Công ty may Hưng Yên, về thời gian làm thêm, nên để chủ doanh nghiệp thỏa thuận với người lao động trên nền khung thời gian (theo tháng, theo tuần). Tại Việt Nam, công nhân làm đủ 8 tiếng/ngày thì lương trung bình chỉ khoảng 4 triệu đồng/tháng. “Hiện Trung Quốc quy định thời gian làm thêm giờ tối thiểu là 600 giờ/năm, Nhật Bản quy định thời gian làm thêm giờ là 720 giờ/năm. Trong khi thu nhập bình quân/người của các nước đó ở mức 40.000 USD/năm. Còn ở Việt Nam, thu nhập bình quân/người mới ở mức 1.000 USD/năm, nhưng quy định thời gian làm thêm giờ quá thấp. Làm thêm giúp lao động có thêm thu nhập để nuôi người phụ thuộc, đó là nhu cầu thực tế. Do đó, nên để doanh nghiệp và người lao động thỏa thuận tăng thời giam làm thêm. Thu nhập của người lao động tăng lên từ 7 - 9 triệu đồng/tháng”, ông Dương cho biết.

Còn đại diện một số doanh nghiệp thủy sản cho rằng, theo quy định hiện nay, thời gian làm thêm không quá 200 giờ trong 1 năm, trừ một số trường hợp đặc biệt không quá 300 giờ trong 1 năm nhưng thực tế doanh nghiệp cần làm thêm giờ khi nông dân trúng mùa tôm đem đến nhà máy quá nhiều. Doanh nghiệp không thể không nhận, mà nhận sản xuất thì sẽ vi phạm giờ làm việc, bị khách hàng đánh lỗi là làm không đúng quy định của Luật Lao động. Nếu sản xuất để giao hàng đúng hẹn cho khách hàng, thì phải tăng ca làm việc dẫn đến vi phạm thời gian làm thêm. 

“Cái lý” của doanh nghiệp là như vậy, nhưng là đơn vị bảo vệ quyền lợi của người lao động, theo ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam: Làm thêm giờ xuất phát từ vấn đề thu nhập thấp. Do đó, bên cạnh việc cân nhắc việc tăng trần quy định giờ làm thêm, cũng cần xem xét tăng lương để đảm bảo cuộc sống cho người lao động, tránh tình trạng làm thêm quá sức. “Với mức lương doanh nghiệp trả như hiện nay, người lao động chỉ đủ sống. Ở nước ngoài, người ta tăng lương để tăng thu nhập, còn mình tăng làm thêm là để đủ sống nên phải xem xét tăng lương phù hợp”, ông Mai Đức Chính nhấn mạnh.

Còn ông Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu công nhân công đoàn cho rằng: Không nên làm thêm quá nhiều vì ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm, sinh lý của công nhân lao động. Trên thực tế, doanh nghiệp áp dụng khoán sản phẩm để ép công nhân làm thêm giờ. Đơn cử một công nhân tối đa chỉ làm được 10 sản phẩm/1 ngày, nhưng họ khoán 15 sản phẩm/1 ngày. Mặc dù làm 8 tiếng, nhưng để đảm bảo lĩnh đủ lương thì phải làm hết 15 sản phẩm, khi đó bắt buộc làm thêm giờ.
 
Theo khảo sát của Viện Công nhân công đoàn, nhiều doanh nghiệp tổ chức tăng giờ làm việc, tăng ca quá sức, gây nhiều bức xúc cho người lao động. Số liệu khảo sát cho thấy có 20% số công nhân lao động bức xúc vì phải làm thêm giờ, thêm ca.

Có thể bạn quan tâm

Tuyên Quang tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn

Tuyên Quang tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn

Nhằm tạo chuyển biến về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh cũng như thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu đổi mới mô hình phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn.

Quảng Trị sơ tán 653 hộ dân để ứng phó mưa lũ

Quảng Trị sơ tán 653 hộ dân để ứng phó mưa lũ

Trước diễn biến mưa lớn kéo dài, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức sơ tán 653 hộ dân với 2.468 người tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt và sạt lở đất đến nơi an toàn.

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.

Bộ đội Biên phòng chủ động ứng phó mưa lớn, bảo đảm an toàn khu vực biên giới

Bộ đội Biên phòng chủ động ứng phó mưa lớn, bảo đảm an toàn khu vực biên giới

Từ tối 11 đến chiều 12/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã xảy ra mưa vừa đến mưa to và có nơi có dông. Đặc biệt, ở khu vực biên giới của tỉnh, mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến mực nước trên các sông, suối dâng cao, một số tuyến đường bị ngập, gây ách tắc và chia cắt tạm thời một số nơi.

Lâm Đồng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả mưa lũ

Lâm Đồng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả mưa lũ

Sau nhiều ngày mưa lớn gây ngập lụt, sạt lở tại nhiều khu vực, ngày 11/9, khi nước tại một số nơi bắt đầu rút, chính quyền các địa phương tỉnh Lâm Đồng khẩn trương huy động lực lượng hỗ trợ người dân dọn dẹp nhà cửa, đường sá, khắc phục hậu quả; đồng thời rà soát, đánh giá thiệt hại và chủ động phương án ứng phó trước nguy cơ mưa lớn tiếp diễn.

Đắk Lắk yêu cầu làm rõ trách nhiệm việc chậm giải quyết hồ sơ đất đai

Đắk Lắk yêu cầu làm rõ trách nhiệm việc chậm giải quyết hồ sơ đất đai

Liên quan đến vấn đề tồn đọng hồ sơ đất đai tại Đắk Lắk mà phóng viên TTXVN đã phản ánh, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành văn bản số 14151/UBND-PVHCC, ngày 10/9 về việc tăng cường phối hợp giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai, hạn chế phát sinh hồ sơ quá hạn. Trong đó, yêu cầu các địa phương kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với những chậm trễ trước đó.

Xả lũ hồ Hạ Gia Nghĩa (Lâm Đồng), khuyến cáo người dân cẩn trọng, chủ động ứng phó

Xả lũ hồ Hạ Gia Nghĩa (Lâm Đồng), khuyến cáo người dân cẩn trọng, chủ động ứng phó

Chiều 10/9, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3, tỉnh Lâm Đồng đã có công văn thông báo thực hiện việc xả lũ hồ Hạ (thuộc dự án hồ Gia Nghĩa). Theo đó, từ 17 giờ 00 phút cùng ngày, đơn vị sẽ bắt đầu thực hiện việc xả lũ theo quy trình đã được phê duyệt.

Chính sách thiết thực, tiếp sức đồng bào dân tộc thiểu số vươn lên

Chính sách thiết thực, tiếp sức đồng bào dân tộc thiểu số vươn lên

Tây Ninh là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh, với cộng đồng dân cư đa dạng về dân tộc, tôn giáo. Bằng những chính sách thiết thực, đồng bộ, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào từng bước được nâng lên, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Giữ hương chè cổ Lộc Thanh

Giữ hương chè cổ Lộc Thanh

Trải qua thăng trầm của thời gian và những khắc nghiệt của thời tiết, hơn một thế kỷ qua, những đồi chè cổ thụ ở thôn Lộc Thanh, xã Bình Minh, tỉnh Quảng Ngãi vẫn bám rễ sâu vào lòng đất.

Đắk Lắk điều tiết nước các hồ chứa, ứng phó với đợt mưa lớn

Đắk Lắk điều tiết nước các hồ chứa, ứng phó với đợt mưa lớn

Theo dự báo của Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Đắk Lắk, trong những ngày tới địa bàn tỉnh có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông, tổng lượng mưa phổ biến từ 100-150mm, có nơi trên 200mm. Tỉnh Đắk Lắk đang triển khai giải pháp phòng chống thiên tai, đồng thời yêu cầu các hồ chứa chủ động điều tiết nước, đón lũ ứng phó với mưa lớn trong thời gian tới.

Gỡ vướng quỹ đất, thủ tục để hoàn thành 10.000 căn nhà ở xã hội

Gỡ vướng quỹ đất, thủ tục để hoàn thành 10.000 căn nhà ở xã hội

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Vũ Việt Văn thông tin, để tiếp tục hoàn thành mục tiêu 10.000 căn nhà ở xã hội, tỉnh đang yêu cầu Sở Xây dựng tiếp tục hướng dẫn chủ đầu tư hoàn tất thủ tục chuẩn bị đầu tư, đồng thời rút ngắn tối đa thời gian thẩm định quy hoạch, thiết kế, cấp phép xây dựng thuộc thẩm quyền. Các địa phương phối hợp rà soát, điều chỉnh quy hoạch nếu cần thiết, bảo đảm các dự án nhà ở xã hội được triển khai đúng quy hoạch và đồng bộ hạ tầng.

Học sinh có thể sử dụng sách điện tử để học tập trong khi chờ sách bản giấy

Học sinh có thể sử dụng sách điện tử để học tập trong khi chờ sách bản giấy

Năm học mới đã bắt đầu gần một tuần nhưng việc cung ứng sách giáo khoa tại Đắk Lắk vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu. Phụ huynh học sinh vẫn đang tìm mua để đủ sách cho con, tại một số trường học, học sinh mượn sách của các anh chị khóa trước, dùng chung sách với bạn để duy trì việc học.