Trước diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19 đã và đang tác động, ảnh hưởng lớn đến tình hình sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân, ngày 1/7 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 68/NQ-CP về một số chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch COVID-19. Theo Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung, mục tiêu của Nghị quyết tập trung vào hai đối tượng người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng sâu do tác động của dịch, trong đó chủ yếu là công nhân và người lao động trực tiếp.
Một cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch tại huyện miền núi Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Ảnh: Nguyễn Nam-TTXVN
3 chính sách liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp
Đáng chú ý, trong 12 nhóm chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch COVID-19 tại Nghị quyết này, có 3 chính sách liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp là chính sách giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất, hỗ trợ đào tạo duy trì việc làm cho người lao động.
Đối với chính sách giảm mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, Nghị quyết nêu rõ, người sử dụng lao động được áp dụng mức đóng bằng 0% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trong 12 tháng (thời gian từ ngày 1/7/2021 đến hết ngày 30/6/2022) cho người lao động thuộc đối tượng áp dụng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (trừ cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, người lao động trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước). Người sử dụng lao động hỗ trợ toàn bộ số tiền có được từ việc giảm đóng Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho người lao động phòng, chống đại dịch COVID-19.
Với chính sách tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất, người sử dụng lao động đã đóng đủ bảo hiểm xã hội hoặc đang tạm dừng đóng vào Quỹ hưu trí và tử tuất đến hết tháng 4/2021 mà bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 dẫn đến phải giảm từ 15% lao động tham gia bảo hiểm xã hội trở lên so với thời điểm tháng 4/2021 (kể cả lao động ngừng việc, tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, thỏa thuận nghỉ không hưởng lương) thì người lao động và người sử dụng lao động được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất 6 tháng kể từ thời điểm nộp hồ sơ đề nghị. Đối với trường hợp đã được giải quyết tạm dừng đóng theo Nghị quyết số 42/NQ-CP (về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch COVID-19) và Nghị quyết số 154/NQ-CP của Chính phủ (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 42), nếu đủ điều kiện vẫn được giải quyết nhưng tổng thời gian tạm dừng đóng không quá 12 tháng.
Nghị quyết cũng quy định chính sách hỗ trợ đào tạo duy trì việc làm cho người lao động. Theo đó, người sử dụng lao động được hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp khi đóng đủ bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động từ đủ 12 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị hỗ trợ; thay đổi cơ cấu công nghệ theo quy định tại khoản 1 Điều 42 Bộ luật Lao động; có doanh thu của quý liền kề trước thời điểm đề nghị hỗ trợ giảm từ 10% trở lên so với cùng kỳ năm 2019 hoặc năm 2020; có phương án hoặc phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp có phương án đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động theo quy định. Mức hỗ trợ tối đa là 1,5 triệu đồng/người lao động/tháng và thời gian hỗ trợ tối đa 6 tháng. Hồ sơ đề nghị hỗ trợ được nộp trong thời gian từ ngày 1/7/2021 đến hết ngày 30/6/2022.
Chủ động đề xuất, thực hiện nhiều giải pháp hỗ trợ
Liên quan đến các chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động tại Nghị quyết này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, trước đó, với mục tiêu hỗ trợ, tạo điều kiện cho người lao động và các đơn vị, doanh nghiệp gặp khó khăn do đại dịch COVID-19, cơ quan này cũng kịp thời đề xuất và có ý kiến thống nhất với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trình Chính phủ một số giải pháp cụ thể như: Tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội vào quỹ hưu trí, tử tuất đối với doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19; đề xuất chính sách hỗ trợ người lao động thực hiện cách ly y tế từ quỹ bảo hiểm thất nghiệp…
Trong năm 2020, thực hiện Nghị quyết số 42 và Nghị quyết số 154, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chủ động triển khai kịp thời một số nhiệm vụ được Chính phủ giao như: Tiếp nhận hồ sơ và giải quyết tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất đối với 1.847 đơn vị, doanh nghiệp, với 192.503 lao động và số tiền tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất là trên 786,8 tỷ đồng. Cơ quan bảo hiểm xã hội cũng xác nhận danh sách người lao động tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, nghỉ việc không hưởng lương của doanh nghiệp đối với 168.163 lao động để ngân sách nhà nước hỗ trợ 1,8 triệu đồng/người/tháng; xác nhận danh sách người lao động bị ngừng việc do ảnh hưởng của dịch COVID-19 là 585 lao động để đơn vị, doanh nghiệp được vay ngân hàng trả lương ngừng việc cho người lao động.
Trước ảnh hưởng lớn của dịch COVID-19 đến mọi mặt của nền kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân, những chỉ đạo của Chính phủ là rất kịp thời nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp vượt qua khó khăn của đại dịch, thực hiện mục tiêu “kép” vừa phòng, chống dịch, bảo vệ sức khỏe nhân dân, vừa phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Thông qua các chính sách này cũng cho thấy sự nỗ lực của ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam với vai trò là cơ quan tổ chức thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trong việc chủ động tham mưu, đề xuất kịp thời nhiều giải pháp hỗ trợ để doanh nghiệp và người lao động vượt qua các tác động tiêu cực của đại dịch, góp phần ổn định đời sống, phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, thực hiện Nghị quyết số 68/NQ-CP, toàn ngành sẽ chủ động, tích cực phối hợp với các bộ, ngành triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tạo điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động trong quá trình thực hiện Nghị quyết theo đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
Chu Thanh Vân
