Tỉnh Quảng Ngãi có khoảng 25% dân số là người đồng bào dân tộc thiểu số. Những năm gần đây, nhờ triển khai linh hoạt các Chương trình Mục tiêu Quốc gia, chính quyền địa phương đã đưa ra nhiều giải pháp đồng bộ. Người dân được hỗ trợ đa chiều về nhà ở, cây con giống, vốn vay ưu đãi, tạo thêm điều kiện để vươn lên, cuộc sống vật chất lẫn tinh thần không ngừng phát triển, khởi sắc.
Trà Bồng là xã miền núi nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Quảng Ngãi với hơn 50% người đồng bào Cor sinh sống. Thời gian qua, địa phương đã lồng ghép các nguồn vốn để hỗ trợ người nghèo phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế theo phương pháp tiếp cận chuỗi giá trị. Nhờ đó, người dân đã thay đổi nhận thức, tư duy và tự vươn lên thoát nghèo.
Gia đình anh Hồ Văn Vỹ (35 tuổi), thôn Bắc, xã Trà Bồng, từng là hộ cận nghèo. Năm 2025, gia đình anh được nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng xây nhà mới và hỗ trợ 2 con bò cái sinh sản, giúp gia đình thoát cận nghèo. Anh Vỹ chia sẻ: Ngôi nhà kiên cố là động lực lớn để vợ chồng anh nỗ lực làm nhiều công việc khác nhau để trang trải cuộc sống.
Để giảm hộ nghèo, xã Trà Bồng đã dành nhiều nguồn lực để hỗ trợ người dân phát triển kinh tế. Thông qua các chương trình giảm nghèo dành cho miền núi, chính quyền địa phương đã triển khai các mô hình kinh tế mới mang lại hiệu quả cao. Đặc biệt, các mô hình trồng cây dược liệu, chăn nuôi đã góp phần thay đổi tư duy làm nông nghiệp của người dân vùng cao.
Ông Nguyễn Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Bồng cho biết, đối với người dân miền núi, rào cản lớn nhất trong phát triển kinh tế chính là thay đổi tư duy sản xuất. Một khi tư duy thay đổi, cùng với sự hỗ trợ về cây, con giống, kỹ thuật và nguồn vốn ưu đãi, người dân sẽ phát huy được lợi thế để chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. UBND xã đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các chính sách đến người dân, khơi dậy ý chí chủ động vươn lên thoát nghèo; sử dụng có hiệu quả nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước. Xã tập trung chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, các chương trình văn hóa - xã hội, vay vốn tạo việc làm và hỗ trợ nhà ở. Nhờ những nỗ lực này, năm 2025 toàn xã có 268 hộ thoát nghèo, 468 hộ thoát cận nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo của xã chỉ còn 3,24%.
Chị Phạm Thị Iêm, xã Ba Tơ, thoát nghèo nhờ vốn vay ưu đãi để phát triển vườn keo giống dâm hom.
Cũng như nhiều gia đình đồng bào Hre khác, trước đây gia đình chị Phạm Thị Iêm ở thôn Làng Giấy-Dốc Mốc, xã Ba Tơ là hộ nghèo. Nhờ nguồn vốn vay giảm nghèo, gia đình chị đã xây dựng mô hình vườn ươm keo dâm hom kết hợp chăn nuôi lợn, gà. Nhờ chịu khó học hỏi, ứng dụng khoa học kỹ thuật, thu nhập ổn định nên vợ chồng chị đã thoát nghèo bền vững. Hiện nay, chị đã mở rộng quy mô và mỗi năm cung cấp hàng nghìn cây keo giống.
Phó Chủ tịch UBND xã Ba Tơ Nguyễn Anh Khoa thông tin, bên cạnh nguồn lực của trung ương, tỉnh, địa phương cũng tích cực huy động các nguồn lực xã hội hóa, tập trung hỗ trợ người nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn về nhiều mặt như xóa nhà tạm, nhà dột nát đến tạo việc làm, hỗ trợ cây con giống,... Xã chủ động rà soát, đánh giá mức độ thiếu hụt để đưa ra các phương án, chính sách hỗ trợ phù hợp, thiết thực gắn với mục tiêu rõ ràng. Dựa trên tiềm lực và thế mạnh của địa phương, UBND xã đã đề ra nhiều giải pháp để khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế giảm nghèo. Trong đó tập trung vào cây lâm nghiệp, cụ thể là cây keo, vận động người dân chuyển từ khai thác ngắn ngày (4-5 năm) sang cây gỗ lớn (7-8 năm); chuyển một số vùng đất không phù hợp trồng keo sang trồng cây ăn quả và chăn nuôi.
Sau hợp nhất, Quảng Ngãi có khoảng 25% dân số là người đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh cuối năm 2024 là 7,93%, và đến đầu tháng 12/2025 tỷ lệ này còn khoảng 4,7%. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản không còn hộ nghèo. Ông AByot, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho rằng: Giảm nghèo bền vững tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn là trách nhiệm chính trị, đảm bảo công bằng xã hội. Khi người dân được hỗ trợ kịp thời, ổn định, họ có thể vươn lên, tạo động lực phát triển chung cho cộng đồng, củng cố khối đại đoàn kết và phát triển toàn diện vùng miền núi.
Thời gian tới, Sở tiếp tục phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, ngành, người dân; triển khai đồng bộ Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững; ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng, an sinh xã hội, đảm bảo người nghèo được tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Đồng thời, tăng cường công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo. Ngoài ra, tổ chức đối thoại với hộ nghèo, cận nghèo nhằm nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, kịp thời tháo gỡ khó khăn, có cách hỗ trợ phù hợp với tình hình thực tế, giúp các hộ vươn lên bằng những mô hình kinh tế cụ thể./.
