Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô (Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh) đẩy mạnh việc hướng dẫn kỹ năng an toàn thông tin cho người dân khu vực biên giới trước thực trạng tội phạm công nghệ cao ngày càng gia tăng và diễn biến phức tạp. Thông qua mô hình “Bình dân học vụ số”, lực lượng biên phòng phối hợp cùng chính quyền địa phương, các đoàn thể, ngân hàng trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng số an toàn, phòng, chống lừa đảo và thực hiện các dịch vụ công ngay tại nhà.
Hướng dẫn linh hoạt “Bình dân học vụ số”
Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô phụ trách địa bàn các xã Lục Hồn, Hoành Mô và Bình Liêu, nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 95%. Những năm gần đây, hạ tầng viễn thông phát triển giúp người dân tiếp cận điện thoại thông minh phổ biến hơn. Tuy nhiên, trình độ công nghệ của bà con không đồng đều, một bộ phận người lớn tuổi vẫn lúng túng khi thao tác hoặc sử dụng các dịch vụ trực tuyến.
Thượng tá Nguyễn Thanh Hoàng, Bí thư Đảng ủy, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô cho biết: “Bình dân học vụ số” là chương tình có ý nghĩa thiết thực với người dân khu vực biên giới, giúp nâng cao kỹ năng số cho người dân, hỗ trợ tích cực công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia và kiểm soát xuất nhập cảnh tại cửa khẩu. Đơn vị đã linh hoạt kết hợp giữa tuyên truyền tập trung và hướng dẫn trực tiếp để đưa kiến thức số đến với người dân. Đơn vị kết hợp nhiều hình thức, từ các buổi tuyên truyền tập trung cho đông đảo hộ dân và học sinh, đến việc phối hợp với chính quyền, đoàn thể, ngân hàng trực tiếp xuống từng thôn, bản 'cầm tay chỉ việc'. Mục tiêu là giúp người dân hiểu rõ và biết sử dụng các nền tảng số một cách thiết thực nhất.
Việc làm chủ thao tác trên điện thoại thông minh đã mang lại những thay đổi rõ rệt trong sinh hoạt hằng ngày của người dân vùng cao. Cán bộ biên phòng và nhân viên ngân hàng trực tiếp hướng dẫn người dân mở tài khoản, quét mã QR thanh toán và truy cập cổng dịch vụ công. Trước đây, nhiều thủ tục hành chính buộc người dân phải trực tiếp đến trụ sở cơ quan nhà nước. Nay, nhiều thao tác như đăng ký khai sinh hay giải quyết các thủ tục về phương tiện có thể thực hiện ngay tại nhà giúp người dân khu vực biên giới, nơi địa hình chia cắt và khoảng cách giao thông còn nhiều khó khăn, tiết kiệm thời gian, công sức đi lại.
Nhiều người dân từng e ngại giao dịch điện tử nay đã tự tin hơn. Ông Lương Ngọc Thắng (thôn Đồng Văn, xã Hoành Mô) hào hứng chia sẻ, sau khi được hướng dẫn các bước thực hiện dịch vụ công trực tuyến, ông đã "vỡ vạc" ra nhiều điều và có thể tự mình hoàn thành một số thủ tục hành chính. Còn chị Phạm Thị Thanh Huyên (thôn Đồng Cắm, xã Hoành Mô) nói, trước đây chị rất lo lắng về việc chuyển tiền qua tài khoản vì sợ bị lừa đảo. Nhưng từ khi tham gia 'Bình dân học vụ số', được hướng dẫn chi tiết, chị đã yên tâm thực hiện chuyển tiền qua tài khoản nhanh chóng, an toàn hằng ngày.
Củng cố thế trận an ninh nhân dân trên môi trường số
Thời gian qua, kẻ xấu thường lợi dụng sự nhẹ dạ, thiếu thông tin của người dân để gọi điện, đánh vào lòng tham, nhắn tin mạo danh cơ quan chức năng hoặc dụ dỗ bấm vào đường link lạ nhằm chiếm đoạt tài sản. Do đó, bên cạnh việc hướng dẫn tiện ích, nội dung trọng tâm của chương trình 'Bình dân học vụ số' là trang bị kỹ năng nhận diện các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng.
Thượng tá Nguyễn Thanh Hoàng, Bí thư Đảng ủy, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô thông tin, tội phạm trên không gian mạng hiện diễn biến khá phức tạp, trong khi khả năng nhận diện rủi ro của một bộ phận người dân còn hạn chế. Vì vậy, đơn vị đặc biệt chú trọng tuyên truyền thông tin cơ bản nhất để người dân nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, không chuyển tiền theo yêu cầu bất thường và chủ động xác minh khi gặp các cuộc gọi, tin nhắn đáng ngờ.
Nhờ đó, người dân đã nâng cao ý thức tự bảo vệ thông tin cá nhân, không tùy tiện chia sẻ mã OTP hay truy cập các đường liên kết lạ. Cùng với công tác phòng ngừa, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô còn triển khai hòm thư điện tử ẩn danh tố giác tội phạm thông qua mã QR. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hay cuộc gọi lừa đảo, người dân chỉ cần quét mã trên điện thoại để gửi thông tin báo cáo cho lực lượng chức năng. Qua kênh này, quần chúng đã cung cấp nhiều nguồn tin có giá trị phục vụ công tác nắm tình hình và đấu tranh với các loại tội phạm.
Không chỉ hỗ trợ người lớn tuổi, chương trình còn thu hút đông đảo học sinh, đoàn viên thanh niên, lực lượng nòng cốt giúp lan tỏa kiến thức an toàn số về tới từng gia đình. Đông đảo học sinh, lực lượng nòng cốt lan tỏa kiến thức an toàn số về từng gia đình. Các em La Hữu Duy (lớp 11A2) và Chu Thúy Quỳnh (lớp 11A3, Trường Trung học Cơ sở và Trung học Phổ thông Hoành Mô) đều bày tỏ, qua chương trình, các em đã nhận diện được nhiều thủ đoạn lừa đảo trên mạng xã hội và thông tin lại cho các thành viên trong gia đình như bố mẹ, ông bà cùng cảnh giác, không để bản thân trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao.
Mô hình “Bình dân học vụ số” tại Hoành Mô đang mang lại những kết quả thực chất, giúp người dân vùng cao biên giới chủ động tiếp cận công nghệ và biết cách tự bảo vệ mình trên môi trường số. Thời gian tới, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô tiếp tục phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và doanh nghiệp đẩy mạnh thực hiện mô hình. Mục tiêu là để mọi người dân đều được tiếp cận công nghệ số, sử dụng các dịch vụ thiết yếu, phát huy tốt hơn vai trò của quần chúng trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, giữ gìn an ninh trật tự và củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân vùng biên giới.