Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam Christian Manhart đã ca ngợi thành công của Việt Nam trong việc kết nối di sản vật thể với di sản phi vật thể, khẳng định Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam vì sự phát triển bền vững của đất nước.
Năm 2019, thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam chính thức được UNESCO ghi danh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ảnh: Vũ Quang Đán - TTXVN
Ông Christian Manhart nói trong cuộc trả lời phỏng vấn với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) nhân dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 rằng, một trong những lợi thế cạnh tranh về du lịch của Việt Nam đến từ nền văn hóa, thiên nhiên giàu có và độc đáo.
“Hiện tại, Việt Nam sở hữu 8 Di sản Thế giới và 14 Di sản Văn hóa Phi vật thể, điều đó cho thấy những tiềm năng to lớn của đất nước này,” ông Manhart nhấn mạnh.
“Việt Nam rất thành công trong việc kết nối di sản vật thể với phi vật thể. Một ví dụ, cũng là một trong những trải nghiệm yêu thích của tôi, là Lễ hội Áo dài vào tháng 4 năm ngoái tại Yên Tử. Tôi thật may mắn khi được tham gia sự kiện này và được mặc chiếc áo dài truyền thống của Việt Nam có in logo Di sản Thế giới. Áo dài đang là một ứng cử viên trong Danh sách Di sản Phi vật thể, còn Yên Tử đang nỗ lực để được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới,” người đứng đầu UNESCO tại Việt Nam nói.
Ông Manhart cho biết một thuận lợi khác là việc Chính phủ Việt Nam nhận thức rõ giá trị của văn hóa và di sản, với vai trò động lực cho sự phát triển kinh tế-xã hội. Việt Nam đã rất nỗ lực để thúc đẩy du lịch dựa trên văn hóa và bảo tồn các địa điểm văn hóa và thiên nhiên.
Trình diễn màn Xòe cổ lớn nhất Việt Nam - Xòe Thái được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2022. Ảnh: Thanh Hà – TTXVN
Trưởng đại diện UNESCO đề nghị Việt Nam phát triển các sản phẩm du lịch sáng tạo và bền vững mới phản ánh truyền thống và tập quán văn hóa độc đáo của mình.
“Sẽ rất hữu ích nếu đặt cộng đồng địa phương vào vị trí trung tâm của quản lý du lịch: Cộng đồng là điểm thu hút chính, cũng nên là đối tượng hưởng lợi chính và đóng vai trò hàng đầu trong quản lý du lịch để thúc đẩy việc bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, đồng thời cải thiện điều kiện sống và làm việc của người dân địa phương,” ông Manhart gợi ý.
Ông Manhart nhấn mạnh tầm quan trọng của sức mạnh tổng hợp từ các sáng kiến công-tư, cũng như thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng để phối hợp tốt hơn.
Theo ông, cần có thêm các chương trình xây dựng năng lực nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, phát triển các sáng kiến du lịch lấy cộng đồng làm trung tâm, đơn giản hóa các thủ tục thị thực du lịch và kéo dài thị thực du lịch so với thời hạn một tháng như hiện nay.
“Điều này sẽ giúp thu hút khách du lịch nước ngoài đến thăm những khu vực không mấy nổi tiếng và mang lại các lợi ích về thu nhập, việc làm và các cơ hội kinh doanh,” ông Manhart giải thích.
Gốm Chăm Bàu Trúc mang vẻ đẹp độc đáo thể hiện nét tài hoa từ bàn tay khéo léo của người phụ nữ. Ảnh: Nguyễn Thành - TTXVN
Liên quan đến việc nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, ông Manhart lưu ý loại hình nghệ thuật này đang bị đe dọa do tác động của quá trình đô thị hóa đối với cộng đồng, sự thiếu hụt nguyên liệu thô, việc chưa kịp thích ứng với kinh tế thị trường, cũng như sự thiếu quan tâm của thế hệ trẻ.
“Điều đáng mừng là các làng gốm của người Chăm đã được Chính phủ và chính quyền địa phương bảo vệ với việc ban hành nhiều quyết định về bảo vệ và phát triển làng nghề. Nghệ thuật này cũng được ghi vào Danh sách Di sản Văn hóa Phi vật thể quốc gia,” Trưởng đại diện UNESCO Việt Nam nói.
Ông đề nghị Việt Nam và các quốc gia có di sản được UNESCO ghi tên vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đầu tư nguồn lực cho việc bảo tồn, tạo môi trường thuận lợi cho cộng đồng thực hành, phát triển và gìn giữ di sản phi vật thể của họ.
Ông Manhart khẳng định UNESCO sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật để bảo tồn các di sản phi vật thể ở Việt Nam, đồng thời cam kết tổ chức này sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với chính quyền trung ương và địa phương, khu vực tư nhân, các tổ chức xã hội và cộng đồng địa phương để thúc đẩy giáo dục, khoa học, văn hóa và truyền thông vì sự phát triển bền vững của đất nước.
Ngọc Ánh-Thu Hương
